CİHAT CEYLAN
Küresel otomotiv sektöründe artan maliyet baskısı, üretim stratejilerinde köklü bir dönüşümü beraberinde getiriyor. Elektrifikasyon yatırımları, yazılım geliştirme giderleri ve tedarik zincirindeki dalgalanmalar, üreticileri daha verimli ve düşük maliyetli çözümler aramaya zorluyor. Bu dönüşümün en somut sonucu ise ‘ikiz model’ olarak adlandırılan ortak üretim yaklaşımının hızla yaygınlaşması oldu. İkiz model stratejisi, farklı markaların aynı platform, motor ve teknolojik altyapıyı kullanarak benzer araçlar üretmesi anlamına geliyor. Tasarım ve marka kimliğiyle ayrışan bu modeller, perde arkasında büyük ölçüde aynı mühendislikten besleniyor. Böylece firmalar Ar-Ge ve üretim maliyetlerini paylaşarak ciddi bir tasarruf sağlıyor. Bu dönüşümün en somut örnekleri de pazarda giderek daha görünür hale geliyor. Stellantis grubu çatısı altındaki markalar arasında yer alan Opel Grandland, Peugeot 3008 ve Citroën C5 Aircross gibi modeller, benzer altyapılar üzerine inşa edilirken, tasarım ve sürüş karakteriyle ayrışıyor. Jeep Compass ise benzer platform iş birliklerinin farklı bir yansıması olarak öne çıkıyor. Benzer durum hafif ticari araçlarda da görülüyor. Fiat Doblo, Citroen Berlingo ve Opel Combo aynı üretim anlayışının en net örnekleri arasında yer alıyor. Küçük sınıfta ise Fiat Grande Panda ile Citroen C3 benzer platform yaklaşımının yeni temsilcileri olarak öne çıkıyor.
AYNI FABRİKA FARKLI LOGO
Özellikle elektrikli araç tarafında ise bu iş birlikleri daha da kritik hale gelmiş durumda. Yüksek batarya maliyetleri ve yazılım geliştirme süreçleri, tek bir markanın altından kalkmasını zorlaştırırken, ortak platform kullanımı yatırımların bölüşülmesini sağlıyor. Diğer yandan Çinli üreticilerin agresif fiyat politikası da bu süreci hızlandırıyor. Daha düşük maliyetle üretim yapabilen Çinli markalar, Avrupa ve diğer pazarlarda rekabeti sertleştirirken, geleneksel üreticileri de maliyet odaklı yeni stratejiler geliştirmeye itiyor. Sektör temsilcilerine göre önümüzdeki dönemde ikiz model sayısında belirgin bir artış yaşanacak. Aynı fabrikanın bantlarından farklı logolarla çıkan araçlar, otomotiv dünyasında artık istisna değil, yeni normal haline geliyor. Bu yeni dönemde kazananlar ise maliyetlerini kontrol altına alabilen, esnek üretim yapısına sahip ve iş birliklerini doğru yöneten markalar olacak gibi görünüyor.
AVRUPA EN BÜYÜK BİRLEŞMEYE HAZIRLANIYOR
Avrupa Birliği 2021 yılında radikal bir kararla 2035’ten itibaren benzinli ve dizel araç satışını yasaklamıştı. Yüzde 100 elektrikli araçlara yönelik bu zorunlu siyasi geçiş, Avrupa pazarının kapılarını düşük maliyetlerle üretim yapan Çinli devlere ardına kadar açtı. Şimdi ise köşeye sıkışan Avrupa, Financial Times’a göre rekabet hukukunda yapılacak en büyük reform üzerinde çalışıyor. Küçük gruplar halindeki Avrupalı üreticilerin Çin devleriyle baş edemeyeceğini gören AB Komisyonu, birleşmeyle mega şirketlerin kurulmasına yeşil ışık yakmaya hazırlanıyor. Amaç, şirket birleşmelerinin önündeki katı antitröst (rekabet) kurallarını esneterek rekabete dayanabilecek dev ‘Avrupa şampiyonları’ yaratmak. Bir Avrupalı yetkili bu yeni stratejiyi “giderek yoğunlaşan küresel rekabet gerçeklerini yansıtması gereken, iddialı ve geçmişten bir kopuş” olarak nitelendirdi. Avrupa’nın ‘güçleri birleştirme’ uyanışı, bazı siyasi liderlerin geçmişteki uyarılarını akıllara getirdi. 2019 yılında Avrupa Komisyonu, Fransız Alstom ile Alman Siemens’in birleşmesini veto ederek dev bir Avrupa demiryolu şirketinin doğmasını engellemişti. O dönem Fransa Ekonomi Bakanı olan Bruno Le Maire, bu reddi Çin’e verilmiş bir ‘hediye’ olarak yorumlayarak, “Ekonomik bir hata ve siyasi bir kusur işlendi” demişti. Bu U dönüşünün ardındaki en büyük motivasyon kaynağının ise eski Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi’nin yayımladığı son raporun olduğu da söyleniyor.
EN GÜÇLÜ MOKKA TÜRKİYE YOLLARINDA
Alman otomobil üreticisi Opel, iddialı SUV modeli Mokka’nın özel GSE teknolojisine ve ralli tasarımına sahip yüzde 100 elektrikli yeni performans versiyonu Mokka GSE’yi Türkiye’de satışa sundu. Lansmana özel 3 milyon 250 bin TL fiyat ile Opel bayilerinde yerini alan yeni model, markanın tamamen elektrikli en güçlü otomobili konumunda. 281 HP gücü ve 345 Nm tork üretten elektrikli motoruyla dikkat çeken yeni Opel Mokka GSE, 0’dan 100 km/s hıza 5,9 saniyede çıkabiliyor. Araç 200 km/s azami hızıyla tamamen elektrikli Opel modellerinin en hızlısı unvanını da taşıyor. Önden çekişli altyapısı, Torsen çok plakalı sınırlı kaydırmalı diferansiyeli, özel tasarlanmış aksları ve çift hidrolik şok amortisörlü yeni şasisiyle üst düzey sürüş deneyimi sunuyor. Modelin Mokka GSE Rally versiyonundan ilham alan dinamik tasarımı, özel süspansiyon sistemi ve 20 inç jantları ise performansıyla birlikte görünümünün de iddiasını güçlendiriyor.
NISSAN'IN EN ÇOK SATAN MODELİ ELEKTRİKLENDİ
Nissan, otomobil dünyasında ikonik tasarımıyla kuralları yıkan JUKE modelini, tamamen elektrikli üçüncü nesliyle geleceğe taşıyor. Japonya’daki etkinliğinde tanıtılan yeni nesil JUKE, markanın Avrupa elektrifikasyon stratejisinin en güçlü oyuncusu olmaya hazırlanıyor. Nissan JUKE, 2010 yılındaki ilk çıkışından bu yana Avrupa’da 1,5 milyon adetlik devasa bir satış rakamına ulaştı. Kompakt crossover sınıfının öncülerinden olan modelin elektrikli versiyonu için takvimler de netleşmeye başladı. Yeni tam elektrikli modelin 2027 baharından itibaren global pazarlarda satışa sunulması planlanıyor. Ön üretim çalışmalarının İngiltere fabrikasında önümüzdeki haftalarda başlayacak olması, Nissan’ın bu süreci oldukça sıkı tuttuğunu gösteriyor. Öte yandan, elektrikli B-SUV segmenti şu dönemde pazarın en kızışmış alanı. Yeni JUKE EV yola çıktığında oldukça dişli rakiplerle yarışacak.
