Motorlu kara taşıtı kiralama sektöründe yeni dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlandı.
Bakanlık, düzenlemeyle kiralama faaliyetlerinin daha kurumsal hale getirilmesini, tüketici haklarının güçlendirilmesini ve sektörde kayıt dışı faaliyetler ile haksız rekabetin önüne geçilmesini hedefliyor.
Yönetmelik, tüketicilerin gerçekleştirdiği kiralamaları kapsarken, tüketici dışındaki kişilere yönelik kısa ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışında tutuldu.
ARAÇ KİRALAMA ŞİRKETLERİNE YETKİ BELGESİ ZORUNLULUĞU
Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getirildi.
Yetki belgesi almak isteyen işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması gerekecek. İşletme sorumlularında ise en az ilköğretim mezunu olma, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunma ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” mesleki yeterlilik belgesine sahip olma şartı aranacak.
Yetki belgesi başvuruları ve diğer işlemler, 1 Ocak 2027’ye kadar kurulması planlanan Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yürütülecek.
6 YAŞINDAN BÜYÜK ARAÇLAR KİRALANAMAYACAK
Yeni düzenlemeyle kiralanabilecek araçlara yönelik yaş ve kilometre sınırları da getirildi. Klasik taşıtlar hariç 6 yaşından büyük araçların kiraya verilmesine izin verilmeyecek. 180 bin kilometrenin üzerinde bulunan araçlar ile 300 bin kilometrenin üzerindeki elektrikli araçlar da kiralanamayacak. Periyodik bakımı zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan taşıtların kiraya verilmesi de yasak olacak.
ŞİRKETLERE ASGARİ ARAÇ SAYISI ŞARTI
Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araca sahip olması gerekecek. Bu araçlardan en az 5’inin işletme adına tescilli olması şartı aranacak.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise en az 5 araç şartı uygulanacak. Bu araçların en az 2’sinin işletme adına kayıtlı olması gerekecek. Ayrıca bu bölgelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında, birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartıyla en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak.
DEPOZİTOYA ÜST SINIR GELİYOR
Yönetmelikle tüketicilerden alınabilecek depozito miktarına da sınırlama getirildi. 1 ila 6 günlük kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olabilecek. 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise alınabilecek depozito en fazla 7 günlük kira bedeliyle sınırlandırılacak. Araç teslim edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde tüketiciye iade edilmesi gerekecek.
REZERVASYONU KESİNTİSİZ İPTAL ETME HAKKI
Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketicilere yeni haklar da tanındı. Aracın teslimine 24 saatten az süre kalması şartıyla tüketici, herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan rezervasyonunda değişiklik yapabilecek veya rezervasyonu iptal edebilecek.
NORMAL AŞINMA İÇİN ÜCRET ALINAMAYACAK
Araçlarda olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranma nedeniyle tüketiciden ek ücret talep edilemeyecek ve bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak. Mevsim şartları ile trafik ve sürücü güvenliğinin gerekli kıldığı durumlarda işletmelerin kış lastiği sağlaması da zorunlu olacak.
Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek, tüketicinin sigortadan yararlanması ek ücret veya başka bir şarta bağlanamayacak.
İNTERNETTEN ARAÇ KİRALAMAYA DA YENİ KURAL
Araç kiralama ilanlarının yayımlandığı internet platformları da yeni düzenlemenin kapsamına alındı. Platformların, ilan veren işletmelerin yetki belgesi bulunup bulunmadığını kontrol etmesi zorunlu olacak. Yetki belgesi olmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve kiralık araç ilanı vermesi engellenecek.
YÖNETMELİK 1 OCAK 2027’DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Yeni yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanınacak. İşletmelerin asgari araç sayısı ve araçların niteliklerine ilişkin şartları yerine getirmeleri için ise son tarih 1 Ocak 2028 olacak. İlan ve aracı platformların mevcut sözleşmelerini de 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirmeleri gerekecek.
