Çalışma hayatını ve milyonlarca sigortalıyı yakından ilgilendiren çok kritik bir hesaplama hatası resmen masaya yatırıldı! Aynı anda birden fazla işyerinde bordrolu olarak çalışıp SGK'ya prim ödeyen vatandaşların işsizlik maaşı hesaplanırken yapılan yanlışlık, Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) kararıyla düzeltiliyor. Bugüne kadar iki maaşın toplanması yerine hatalı ortalamalarla eksik ödenek alan çalışanlar için İŞKUR genelge değişikliğine gidiyor. Peki, bu karar kimleri kapsıyor, geçmişe dönük eksik ödemeler nasıl telafi edilecek ve yeni hesaplama formülü nasıl işleyecek? İşte işsizlik maaşı alacakları sevindirecek o düzenlemenin tüm ayrıntıları...
İŞSİZLİK ÖDENEĞİNDE YANLIŞ HESAPLAMA TARİHE KARIŞIYOR
Türkiye'de çalışma hayatının en önemli sosyal güvenlik güvencelerinden biri olan işsizlik maaşı (ödeneği) hesaplama yönteminde yaşanan mağduriyetler yargı ve denetim mekanizmalarının devreye girmesiyle çözüme kavuşuyor. Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan’ın köşe yazısıyla kamuoyunun gündemine taşıdığı olayda, aynı anda birden fazla işyerinde (part-time veya ek iş olarak) sigortalı çalışan kişilerin işsizlik ödeneği hesaplanırken yaşadığı hak kayıpları son buluyor. KDK’nın verdiği emsal niteliğindeki tavsiye kararı sonrasında arama motorlarında "İşsizlik maaşı hesaplaması nasıl değişecek?", "Eksik ödenen paralar geri ödenecek mi?" ve "İŞKUR yeni genelgeyi ne zaman çıkaracak?" soruları hızla üst sıralara tırmandı.
EKSİK ÖDEME ALANLARA GERİYE DÖNÜK ÖDEME OLACAK MI?
KDK'nın kararı sonrasında İŞKUR tarafından atılan somut adımlar ve süreç şu şekilde ilerliyor:
Genelge Değişikliği Başlatıldı: İŞKUR, benzer mağduriyetlerin kalıcı olarak önüne geçmek ve uygulamada birirlik sağlamak amacıyla genelgede köklü bir değişiklik yapmak üzere resmi çalışma başlattı.
Fark Ödemesi Yapılacak: Karar doğrultusunda, başvuru sahibinin dosyası yeniden masaya yatırılacak; yapılan incelemede eksik ödendiği tespit edilen tutarlar, hak sahibinin hesabına fark ödemesi olarak yatırılacak.
Geçmiş Dosyalar İncelenecek: Benzer durumdaki diğer sigortalıların da hak kaybı yaşamaması adına mevcut itiraz dosyalarının bu emsal karar kapsamında yeniden değerlendirilmesi bekleniyor.
İŞSİZLİK MAAŞI BAŞVURU ŞARTLARI
İŞKUR tarafından yürütülen işsizlik ödeneği sürecinde aranan yasal koşullar şunlardır:
Kendi Kusuru Dışında Kalma: Hizmet akdinin, işçinin kendi istek ve kusuru dışında (örneğin iş yeri kapanışı, küçülme veya haklı fesih nedenleriyle) sona ermiş olması gerekir.
Hizmet Akdi Süresi (600 Gün): İşten ayrılmadan önceki son 3 yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak.
Kesintisiz Çalışma (120 Gün): Hizmet akdinin feshinden önceki son 120 gün boyunca kesintisiz olarak hizmet akdine tabi çalışmış olmak (Hizmet akdi devam etmekle birlikte son 120 gün içinde ücret alınmayan izinler bu kuralı bozabilmektedir).
Zamanında Başvuru: İş akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde İŞKUR’a elektronik ortamda (e-Devlet) veya şahsen başvuruda bulunmak.
İŞSİZLİK MAAŞI NE KADAR SÜRE İLE ÖDENİR?
İşsizlik ödeneğinin süresi ve tutarı, çalışanın son 4 yıllık prime esas kazançlarına göre değişiklik gösterir:
Ödenek Süreleri:
Son 3 yılda 600 gün prim ödeyenlere 180 gün (6 ay),
900 gün prim ödeyenlere 240 gün (8 ay),
1080 gün ve üzeri prim ödeyenlere 300 gün (10 ay) süreyle ödenir.
Miktar Hesabı: İşsizlik maaşı, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 40'ı olarak ödenir. Ancak bu tutar, brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemez (Tavan sınır uygulanır).
