Türkiye'nin can damarı olan otoyol ağları ve İstanbul Boğazı'nın iki dev köprüsü için tarihi süreç başladı! 5 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün de aralarında bulunduğu dev ulaşım ağı, 30 yıllığına özelleştirme programına alındı. İlan edilen kararın ardından kamuoyunda "Devlet köprüleri satıyor mu?", "Geçiş ücretlerine fahiş zam mı gelecek?" tartışmaları alevlenirken, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndan (ÖİB) jet hızıyla resmi açıklama geldi. Yıllık 600 milyon dolarlık gelir iddialarının perde arkası, mülkiyet hakkının durumu ve sürücüleri bekleyen sürecin tüm ayrıntıları gün yüzüne çıktı...
ÖZELLEŞTİRİLEN YOLLARA ZAM GELECEK Mİ?
ÖİB'nin resmi duyurusu, sürücülerin ve sektör çalışanlarının endişe duyduğu kritik başlıklara şu güvenceleri getirdi:
Ek Artış Yok: Mevcut geçiş ücretlerine yönelik ilave bir artış veya zam kararı bulunmuyor.
Ücretsiz Yollar Korunacak: Halihazırda ücretsiz hizmet veren otoyolların ücretli hale getirilmesi söz konusu değil.
Çalışan Hakları: Karayolları bünyesinde çalışan personelin mevcut hak kayıplarına uğramayacağı, sürecin şeffaflık ve rekabet ilkeleriyle yürütüleceği bildirildi.
HANGİ KÖPRÜ VE OTOYOLLAR ÖZELLEŞTİRİLECEK?
Birleştirilen yeni program kapsamında işletme hakkı devredilecek olan stratejik noktalar şunlardır:
Boğaz Köprüleri: 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü.
Otoyol Hatları: Edirne-İstanbul-Ankara Otoyolu, Pozantı-Tarsus-Mersin Otoyolu, Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolu, Toprakkale-İskenderun Otoyolu, Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu, İzmir-Çeşme Otoyolu ve İzmir-Aydın Otoyolu.
Çevre Yolları: Belirlenen güzergahlardaki 2 ayrı çevre yolu hattı.
30 YILLIK ÖZELLEŞTİRME SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülecek sürecin hukuki ve teknik sınırları şu kurallarla belirlendi:
Mülkiyet Devredilmeyecek: Taşınmazların doğrudan mülkiyet satışı söz konusu olmayacak. Süreç; kiralama, işletme hakkının devri, gelir ortaklığı veya mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi modellerinden biriyle yürütülecek.
30 Yıllık Süre: Sözleşme süresi 30 yıl olarak uygulanacak.
Takvim Hedefi: Bütün devir ve ihale işlemlerinin 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanması hedefleniyor.
KGM Güvencesi: Nihai devir imzaları atılana kadar tüm güzergahların bakım, onarım, güvenlik ve işletim sorumluluğu Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) bünyesinde kalmayı sürdürecek.
KÖPRÜ VE OTOYOLLARDA 30 YILLIK YENİ DÖNEM
Milyonlarca araç sahibini ve Türkiye'nin lojistik omurgasını doğrudan ilgilendiren dev bir özelleştirme adımı resmiyet kazandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan kararla; 2003 ve 2010 yıllarında Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından programa dahil edilen hatlar güncel bir çerçevede birleştirildi. Toplamda 2 asma köprü, 8 ana otoyol ve 2 çevre yolunu kapsayan 30 yıllık devir sürecinin ilan edilmesi, arama motorlarında "Köprü ve otoyollar satıldı mı?", "Hangi otoyollar özelleştirme listesinde?" ve "Geçiş tarifeleri değişecek mi?" sorularını zirveye taşıdı. Konuya ilişkin spekülasyonların önüne geçmek isteyen Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, devir modelinin sınırlarını ve merak edilen mali tabloyu netleştirdi.
İŞLETME HAKKI DEVREDİLECEK
Kararın duyurulmasının ardından kamuoyunda en çok tartışılan konu, köprü ve otoyolların yıllık 600 milyon dolar kâr ettiği ve 30 yıl için 18 milyar dolarlık gelirden vazgeçildiği iddiası oldu. ÖİB bu hesabın gerçeği yansıtmadığını belirterek kritik bir finansal detaya dikkat çekti: 600 milyon dolar net kâr değil, brüt gelirdir. Söz konusu tutarın yaklaşık 300 milyon doları doğrudan viyadük/asfalt bakımı, yenileme yatırımları, aydınlatma, personel ve ağır işletme maliyetlerine harcanmaktadır. Ayrıca yapılan işlem kesinlikle bir mülkiyet satışı değildir; köprü ve otoyolların tapusu devlette kalacak, sadece hizmet kalitesini ve altyapı verimliliğini artırmak amacıyla belirli süreyle "işletme hakkı" devredilecektir.
