İstanbul'un tarihi ilçesi Fatih'te hizmet veren Fırat Erkek Kuaförü, çeyrek asrı aşan mesleki birikime ev sahipliği yapıyor.
Dijitalleşen dünyada insanların giderek hasret kaldığı o samimi sıcaklık, bu dükkanın duvarlarında yankılanıyor.
Tekstilden kopup makasa sarılan Yunus Fırat ve çıraklıktan yetişen Bekir Fırat, dükkandan içeri giren herkesi bir müşteri değil, ailenin bir parçası olarak kabul ediyor.
Sıradan bir saç kesiminin çok ötesinde, mahalle kültürünün son temsilcileri olarak koltuğa oturanın sadece saçını değil, dertlerini de hafifletiyorlar.
İnsanların usta bir elin yanında aslında iyi bir dinleyici aradığını belirten iki kuzen, usturanın ve makasın tanıklık ettiği yarım asırlık sırları büyük bir içtenlikle paylaşıyor.
Geleneksel esnaf kültürünü yaşatan bu dükkan, modern zamanın hızına inat sabrı ve ustalığı öğütlüyor.
TEKSTİLDEN BERBER KOLTUĞUNA UZANAN 30 YILLIK SERÜVEN
Yunus Fırat, çalışma hayatına tekstil sektöründe başladıktan sonra 1995 yılında berberliğin kendisi için en iyi meslek olduğuna karar vererek bu yola adım attı.
Aradan geçen yaklaşık 30 yıllık sürede mahalle berberliğinin temel ruhunun hiç değişmediğini kaydeden deneyimli berber, zamanla müşteri ilişkilerinin nasıl evrildiğini anlattı.
Dükkandan içeri giren kişilerin sadece hizmet almadığını, zamanla aralarında güçlü bir ahbaplık bağı kurulduğunu belirtti.
Koltuğa oturan kişilerin enflasyondan, ekonomiden, kendi iş hayatlarından ve en önemlisi özel hayatlarından bahsettiğini ifade eden Yunus usta, berberlerin günümüzde bir nevi psikolog görevi üstlendiğinin altını çizdi.
11 YAŞINDA BAŞLAYAN ÇIRAKLIKTAN USTALIĞA TERFİ
Bekir Fırat ise mesleğe 1986 yılında, henüz 11 yaşındayken ailesinin ekonomik zorlukları nedeniyle çırak olarak adım attı.
O dönemin kısıtlı imkanlarıyla mesleği öğrenen deneyimli berber, yıllar içinde sektördeki teknolojik sıçramaya bizzat şahitlik etti.
Eskiden manuel el makineleriyle yapılan tıraşların yerini elektrikli aletlerin, gerçek çelik usturaların yerini ise tek kullanımlık jiletli usturaların aldığını söyledi.
Sadece bir makas, bir tarak ve bir kolonya ile dönen dükkanların artık çok çeşitli malzemelere bağımlı hale geldiğini belirten Bekir usta, berberliğin bu süreçte lüks bir segmente doğru ilerlediğini ifade etti.
MAKASIN UCUNDAKİ SIRLAR
Kusursuz bir tıraşın formülü iki ustaya göre farklı detaylarda gizli.
Bir berberin en kıymetli aracının tereddütsüz makas olduğunu belirten Yunus Fırat, kusursuz bir tıraşın formülünün odaklanmaktan geçtiğini vurguladı.
Tıraş esnasında çok fazla konuşulmaması ve makasın ustaca kullanılması gerektiğini belirten tecrübeli berber, en çok 3 ile 5 yaş arası çocuklarda ve saç telleri çok yoğun kıvırcık olan kişilerde zorlandığını ekledi.
Bekir Fırat ise iyi bir tıraşın, berberin ve müşterinin o anki ruh haline bağlı olduğunu dile getirdi:
"Senin ruh halin iyi olacak, bir de müşterinin de ruh hali iyi olacak.
Ondan sonra kesersin her türlü. Müşteriye endeksli yani.
Müşterinin ruh hali bozuksa istediğin kadar iyi tıraş et, hiçbir işe yaramaz."
Usta berbere göre, en zorlayıcı anlar, ne istediğine bir türlü karar veremeyen kararsız müşteriler koltuğa oturduğunda başlıyor.
Ayrıca saçı yıkanmamış, jöleli veya spreyli halde dükkana gelen müşterilerin işlerini oldukça zorlaştırdığına dikkat çekti.
Yunus Fırat da, "Saçlarına sprey veya jöle sürüp yıkamadan yatıyorlar. O saçla gelip tıraş koltuğuna oturuyorlar. En kötüsü bu, bakımsızlık yani" sözleriyle dert yandı.
İHANET İTİRAFIYLA GELEN MÜŞTERİYİ TIRAŞ EDİP VAZGEÇİRDİ
Berber koltuğu sadece estetik bir değişimin değil, bazen hayati kararların alındığı veya dönüldüğü bir itiraf makamı olarak da işlev görüyor.
Bekir Fırat, meslek hayatı boyunca unutamadığı ve insan psikolojisinin uç noktalarına dokunan çarpıcı bir anısını paylaştı.
Dükkana gelip tıraş olmak isteyen bir müşteri, karısıyla ilişkisi olduğunu iddia ettiği birini vurmaya gideceğini söyledi.
Bu soğukkanlı itiraf karşısında paniklemeyen deneyimli berber, müşterisine üç kuruşluk bir olay için hayatını karartmaya değip değmeyeceğini sorarak onu sakinleştirdiğini anlattı:
"Dalga mı geçiyor acaba diye sordum, 'Yok' dedi, 'Şüpheleniyorum' dedi.
'Niye şüpheleniyorsun?' diye sorduğumda, aralarında bir mesajlaşma falan bir şeyden şüphelendiğini anlattı.
Meğerse olay daha başka bir boyuttaymış. Sonra ben izah etmeye başladım.
İzah ettikten sonra da anlayış gösterdi ve vazgeçti o sevdasından."
Uzun bir telkin ve ikna sürecinin ardından niyetinden vazgeçen müşteri, berberin sadece saç kesen kişi değil, aynı zamanda hayat kurtaran bir dost olduğunu kanıtladı.
TIRAŞ OL, SIHHAT BUL
Yunus Fırat'a insanlara ne sıklıkta berbere gitmeyi tavsiye ettiğini sorduğumuzda, esprili bir dille, "İnsanlar her hafta berbere uğramalı" yanıtını verdi.
İşin şakasını bir kenara bırakan deneyimli zanaatkâr, herkesin kişisel bakım rutininin farklı olduğunu, ancak genel olarak ayda bir kez berberde tıraş olmayı tavsiye ettiğini belirtti.
Yunus usta, koltuğundan kalkan her müşterisini yüzyıllardır süregelen o meşhur duayla uğurluyor:
"Tıraş ol, sıhhat bul."
"BOYA KÜPÜ DEĞİL Kİ İÇİNE SOKUP ÇIKARTASINIZ"
Sosyal medyada berberlerin çok kolay para kazandığına dair yapılan acımasız eleştirilere yanıt veren Bekir Fırat, işin perde arkasındaki emeği çarpıcı bir benzetmeyle anlattı.
İnsanların beklentilerinin çok yüksek olduğunu ifade eden tecrübeli berber, şunları söyledi:
"Sosyal medyada o kadar çok gösteri yaptılar ki berber fiyatlarının çok yüksek olduğundan dolayı...
Berberlerin çok para kazanıp da hiç emek sarf etmeden para kazandıklarını söylemeye başladılar.
Ama gel gelelim bir insanla ortalama 45-50 dakika zaman geçiriyorsunuz.
E peki bu kayıp zamanı neyle telafi edeceğiz?"
Bekir Fırat, bu mesleğin yoğun bir sabır ve zaman gerektirdiğini belirterek, "Bu boya küpü değil ki insanları içine sokup çıkartasınız ve bir anda mucize yaratasınız" diyerek el emeğinin ve göz nurunun değerini hatırlattı.
YENİ NESİL, UZUN MESAİ SAATLERİNDEN KAÇIYOR
Mesleğin manevi tatmini yüksek olsa da fiziksel zorlukları ve sosyal hayatı kısıtlayan yapısı, yeni nesli bu zanaattan uzak tutuyor.
Yunus Fırat, sabahın erken saatlerinden gece geç vakitlere kadar süren yoğun tempo yüzünden pazar günleri dışında dinlenmeye vakit bulamadıklarını anlattı:
"Sabah erken gelip gece geç saate kadar kalacaksın.
Saat 09.00'da gelsen 22.00'den aşağı çıkamıyorsun. Sosyal hayatım pek yok.
Berber dükkanlarının pazar günleri hizmet vermesi yasaklandı da iyi oldu, dinleniyoruz ve kendime vakit ayırıyorum.
Bir işi fazla yaparsan erken bıkarsın."
Bekir Fırat ise günlük 13, 14 saati bulan çalışma süreleri nedeniyle artık dükkanlarda çırak yetişmediğini vurguladı.
Yeni neslin masa başı işleri tercih etmesi ise berberliğin geleceğini tehlikeye atıyor.
30 yılını adadığı mesleği için, "Berberlik ilk başta geçimimi kazandırdı. Ondan sonra iyi ve güzel bir çevre kazandırdı" diyen Yunus usta, mesleğe yeni başlayacak gençlere sabretmeyi, saygılı olmayı ve sadece işlerine odaklanmayı nasihat etti.
İşini hakkıyla öğrenen bir gencin zamanla çok güzel paralar kazanabileceğini söyleyerek berberlik mesleğini tavsiye ederken, Bekir usta ise sosyal medyadaki abartılı şovlara aldanan gençlere bu meslekten uzak durmalarını öğütledi.
ARTAN MALİYETLER BERBER ESNAFINI DA ZORLUYOR
Esnafın güncel sorunlarının başında malzeme tedarikindeki yüksek maliyetler geliyor.
Elektrik, su, doğalgaz, kira giderlerinin yanı sıra şampuan, kolonya, jilet ve pudra gibi temel tüketim maddelerindeki olağan dışı fiyat artışları berberleri zorluyor.
Bekir Fırat, berber dükkanlarının fiyatlandırma sistemine de açıklık getirerek mesleğin resmi prosedürlerini anlattı.
Fiyatların berberlerin kişisel inisiyatifinde olmadığını ve 81 ilde bulunan Berberler Odası tarafından belirlendiğini aktaran deneyimli berber, dükkanların birinci sınıf, ikinci sınıf ve üçüncü sınıf olmak üzere üç ana kademeye ayrıldığını belirtti.
Tarifeler dükkanın konumuna göre değişiklik gösteriyor.
En üst seviye lüks kesime hitap eden birinci sınıf tarifesi olurken, ikinci ve üçüncü sınıfların daha uygun fiyatlı hizmet sunduğunu, her esnafın da bağlı bulunduğu odanın tarifesine uymak zorunda olduğunu vurguladı.
2026 Şubat ayı itibarıyla Fırat Erkek Kuaförü'nde saç ve sakal kesimi toplam 600 TL olarak uygulanıyor.
Sadece sakal tıraşı 200 TL, sadece saç kesimi ise 450 TL üzerinden fiyatlandırılıyor.
Bekir Fırat, artan fiyatlar yüzünden ziyaret sıklığının azaldığını belirtirken, Yunus Fırat kişisel bakımına özen gösteren müşteri kitlesinin dükkanı asla boş bırakmadığını ekledi.
