Son günlerde acil servislere yapılan mide bulantısı, kusma şikayetleri ve karın ağrısı başvurularındaki artış, dikkatleri tüketilen besinlere çekti.
Vatandaşların keyifle yediği ancak saklama şartlarına özen gösterilmeyen gıdalar, vücutta kalıcı hasarlar bırakabiliyor.
Özellikle hava sıcaklıklarındaki değişimden etkilenen ürünlerin kontrolsüzce sunulması, sağlık sisteminde yoğunluğa neden oluyor.
İstanbul'da zehirlenmelere karşı sıfır tolerans dönemi!
GIDA ZEHİRLENMESİ RİSKİ NEDİR?
İstanbul Gelişim Üniversitesi (İGÜ) Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümünden Dr. Aslı Muslu Can, gerekli ısıda tutulmayan sandviç, döner, midye ve kumpir gibi sevilen yiyeceklerin gıda zehirlenmelerine davetiye çıkardığını belirtti.
Dr. Aslı Muslu Can, gıdalardan kaynaklanan zehirlenmelerin tüm dünyada ciddi bir halk sağlığı meselesi olduğunu aktardı.
BAKTERİ VE VİRÜSLER NASIL BULAŞIR?
Kirlenmiş yiyecek ya da içeceklerin yenmesiyle görülen rahatsızlıkların bakteri, virüs, parazit, toksin veya kimyasallardan kaynaklandığını ifade eden Dr. Aslı Muslu Can, üretim aşamasındaki en küçük bir kirliliğin bile tüketicide ağır sağlık problemlerine yol açabileceğini dile getirdi.
Tarihi geçmiş ürünlerin satışı patladı! Vatandaşların çaresizliği kameralara yansıdı
EN RİSKLİ GIDALAR HANGİLERİ?
Çiğ ya da az pişmiş et ve tavuk ürünlerinin 'salmonella', 'campylobacter' ve 'e. coli' gibi zararlı patojenleri taşıyabileceğini söyleyen Dr. Aslı Muslu Can, bu yiyeceklerin yüksek risk grubunda yer aldığını vurguladı.
Deniz canlılarının, bilhassa kabuklu olanların toksin ve mikrop barındırma eğiliminde olduğunu belirten Dr. Aslı Muslu Can, pastörize edilmemiş süt ürünlerinde 'listeria' ve 'brucella', iyi yıkanmamış yeşillik ve meyvelerde ise 'norovirus' tehlikesinin bulunduğunu kaydetti.
SANDVİÇ TÜKETİRKEN NELERE DİKKAT ETMELİ?
Dr. Aslı Muslu Can, özellikle sokak lezzetlerinin başında gelen sandviç, döner, midye ve kumpirin kirli ortamlarda ve hatalı sıcaklıkta bekletilmesi durumunda ağır zehirlenmelere neden olabileceğini ifade etti.
Sandviç yapılırken malzemelere çok fazla el değdiğini hatırlatan Dr. Aslı Muslu Can, şunları söyledi:
"Bu durum 'Staphylococcus aureus' bulaşma ihtimalini yükseltir.
Mayonez, tavuk, yumurta, ton balığı ve peynir gibi ürünler oda sıcaklığında kalırsa bakteriler süratle ürer ve ısıya dirençli toksinler meydana gelir."
Türkiye, 2025 yılında da dönerden vazgeçmedi! İşte il il favori lezzetler
DÖNERDEKİ GİZLİ TEHLİKE NEDİR?
Dönerin pişirilme ve servis sürecindeki ısı dengesinin çok önemli olduğunu vurgulayan Dr. Aslı Muslu Can, şu uyarılarda bulundu:
"Döner, doğru ısıda pişmezse veya kesim sırasında temizliğe dikkat edilmezse 'salmonella', 'clostridium perfringens' ve 'staphylococcus aureus' gibi bakterilerin yuvası haline gelir.
Etin uzun müddet oda sıcaklığında durması bu tehlikeyi katlar.
Midye ise denizdeki mikropları süzüp içinde toplayan bir canlıdır.
Yanlış muhafaza veya yetersiz pişirme, 'vibrio' türleri ve toksin kaynaklı zehirlenmelere yol açar.
Sokaktaki midyelerde hijyen ve sıcaklık takibi yapılmaması riski büyütür."
KUMPİR MALZEMELERİ NE KADAR GÜVENLİ?
Kumpir gibi pek çok malzemenin bir araya geldiği yiyeceklerin bakteri üremesi için uygun zemin hazırladığını belirten Dr. Aslı Muslu Can, gıdanın ideal sıcaklıkta korunmaması halinde bakterilerin çabucak çoğalabileceğini anlattı.
Hazırlık esnasında el temizliğinin, malzemelerin tazeliğinin ve çapraz bulaşma ihtimalinin kritik olduğunu belirten Dr. Aslı Muslu Can, şöyle konuştu:
"Konserve sebzeler, salamura gıdalar veya havasız kaplarda duran garnitürler kötü koşullarda 'clostridium botulinum' üretebilir.
Kumpir yerken temizliğine inanılan ve satışı hızlı olan mekanlar seçilmeli."
Sağlığınızla Rus ruleti oynamayın! Yanlış pişirme yöntemleri hasta ediyor
DONDURULMUŞ GIDALARDA YAPILAN HATALAR NELER?
Gıda kaynaklı hastalıkların kolay önlemlerle önüne geçilebileceğini söyleyen Dr. Aslı Muslu Can, mutfak temizliğiyle ilgili şu bilgileri verdi:
"Yemek yapmadan evvel eller muhakkak yıkanmalı.
Çiğ ve pişmiş ürünler birbirine temas etmemeli. Sıcak yemekler sıcak, soğuk yemekler soğuk zincirde kalmalı.
Bozulmaya müsait gıdalar beklemeden buzdolabına konulmalı.
Donmuş ürünler oda sıcaklığında değil, 4 santigrat derecede çözdürülmeli ve çözünen gıda asla tekrar dondurulmamalıdır.
Son kullanma tarihi geçmiş ve açıkta satılan ürünlerden kesinlikle uzak durulmalıdır."
SAĞLIKLI TÜKETİM İÇİN NE YAPILMALI?
Sokak lezzetlerini yerken seçici davranılması gerektiğini vurgulayan Dr. Aslı Muslu Can, şu bilgileri paylaştı:
"Gıda güvenliği kurallarına uymayan yerlerden yemek yenmemeli.
Temizlik şartlarını sağlayan, müşteri döngüsü hızlı ve güvenilir işletmelerin tercih edilmesi halk sağlığı bakımından büyük önem taşıyor."
Gıda güvenliği lafta kaldı! Toplu yemeklerdeki ihmalkârlık pes dedirtti
