Araştırma şirketi Areda PİAR tarafından 9-11 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen 'Orta Sınıfın Yeni Lüksleri Araştırması', Türkiye'de değişen tüketim kalıplarını ve ekonomik beklentileri gözler önüne serdi.
Türkiye genelinde C1, C2 ve E sosyoekonomik statü gruplarından 402 kişinin katılımıyla düzenlenen çalışma, geleneksel birikim alışkanlıklarının yerini mikro ödüllerin aldığını belgeledi.
BÜYÜK HAYALLERİN YERİNİ KÜÇÜK TESELLİLER ALDI
Ev, otomobil sahibi olmak ve emeklilik birikimi gibi geleneksel orta sınıf başarı göstergeleri toplum nezdinde erişilmesi güç bir noktaya taşındı.
Araştırmaya katılan bireylerin yüzde 67,7'si hem bugünü hem de geleceği dengede tutmaya gayret ettiğini aktarırken, yüzde 19,2'lik kesim önceliğini doğrudan bugünü daha iyi yaşamaya verdi.
Geleceğe dair kapsamlı ve uzun vadeli hedeflere odaklandığını bildirenlerin oranı ise sadece yüzde 13,1 seviyesinde kaldı.
Bu tablo, ekonomik şartlar karşısında bireylerin uzun vadeli projeksiyonlarını zorunlu olarak revize ettiğini gösterdi.
EV VE EMEKLİLİK GÜVENCESİ ARTIK ULAŞILMAZ GÖRÜLÜYOR
Türkiye'de düzenli çalışan bir vatandaşın temel iktisadi hedeflerine erişebilme inancındaki zayıflama verilerle somutlaştı.
Katılımcıların yüzde 59'u ev sahibi olmayı ve emeklilik güvencesi kurmayı imkansız olarak tanımlarken, yüzde 58,2'lik kesim düzenli birikim yapmayı da mümkün görmediğini paylaştı.
Buna karşın çocukların eğitim masraflarını karşılayabilmek yüzde 46,7 ile nispeten daha erişilebilir bir gaye olarak öne çıktı.
Kendi otomobiline sahip olma ihtimali ise yüzde 22,1 oranında olumlu yanıt bularak ev sahipliğine kıyasla daha ulaşılabilir değerlendirildi.
HER 10 KİŞİDEN 4'Ü BİRİKİM YAPMAYI TAMAMEN BIRAKTI
Son üç yıllık periyotta orta sınıfın mali davranış kalıplarında radikal kırılmalar kaydedildi.
Ankete katılanların yüzde 42,4'ü tasarruf ve birikim yapma alışkanlığını tamamen terk ettiğini açıklarken, yüzde 28'i büyük yatırımlarını belirsiz bir tarihe erteledi.
Yaşanan bu dönüşüme paralel olarak, her dört kişiden biri bütçesini küçük mutluluklara aktardığını söylerken, katılımcıların yüzde 19,5'i kendini ödüllendirme dürtüsünün geçmişe oranla belirgin biçimde arttığını vurguladı.
Uzun vadeli yatırımlar, yerini hızla anlık doyum sağlayan mikro tüketim kalemlerine bıraktı.
YÜZDE 71,8 KENDİNİ ANLIK KEYİFLERLE ÖDÜLLENDİRİYOR
Çalışmaya dahil olan vatandaşların yüzde 71,8'i, "Artık büyük hayaller yerine kendimi küçük keyiflerle mutlu etmeye çalışıyorum" görüşünü benimsediğini teyit ederken, bu yaklaşıma katılmayanların oranı yüzde 17,1 düzeyinde ölçüldü.
Bireylerin moral bulma yöntemlerinde bir fincan kahve yüzde 22,1 ile ilk sıraya yerleşti.
Dışarıda bir akşam yemeği yemek yüzde 21,2 ile ikinci tercih olurken, kıyafet satın almak ve eve ufak bir eşya temin etmek yüzde 18,6'şar pay aldı.
Yüksek bütçeli tatil harcamalarıyla kendini ödüllendirenlerin oranı ise yüzde 9,7 ile sınırlı kaldı.
BORÇSUZ YAŞAYABİLMEK YENİ PRESTİJ GÖSTERGESİ OLDU
Toplumsal statünün tanımı da iktisadi gerçekliklerle birlikte köklü bir kabuk değişimine uğradı.
Günümüzün en belirgin saygınlık sembolü yüzde 28,1 ile iyi bir cep telefonuna sahip olmak şeklinde kaydedildi.
Katılımcıların yüzde 21,9'u ise 'borçsuz yaşamak' yanıtını vererek borçsuzluğu ikinci sıraya oturttu.
Yurt dışı seyahatlerine çıkabilmek yüzde 11,5, düzenli nakit biriktirebilmek yüzde 10,4 ve periyodik tatile gidebilmek yüzde 9,4 oranında prestij ölçütü kabul edildi.
Statü kavramı, sahip olunan varlıktan ziyade finansal nefes alabilme kapasitesiyle eşleşti.
KAHVEDE STARBUCKS VE GİYİMDE MAVİ LİDERLİĞİ
Tüketicilerin erişilebilir lüks kategorisinde değerlendirdiği markalar sektörel bazda ayrıştı.
Kahve alanında yüzde 53,5 ile Starbucks başı çekerken, Kahve Dünyası yüzde 46,5 ile onu izledi.
Giyim sektöründe yüzde 42,3 ile Mavi zirvede konumlanırken, Zara yüzde 31,7 ile ikinci sırayı aldı.
Ankette yaklaşık her beş kişiden birinin işaret ettiği Beymen Club'ın ardından Vakko ve İpekyol da gardıropların ulaşılabilir prestij markaları arasında gösterildi.
Ayakkabıda ise yüzde 40,2 ile Nike liderliği göğüslerken, Adidas yüzde 36,3 ile takibini sürdürdü; Skechers, New Balance ve Derimod da listeye girdi.
KOZMETİK VE TEKNOLOJİDE ERİŞİLEBİLİR LÜKSÜN ADRESLERİ
Kişisel bakımda 'ruj etkisi' eğilimi tescillendi; rujda yüzde 31,2 ile Flormar ilk sırayı alırken, Yves Rocher, KIKO Milano ve Maybelline güçlü paylar edindi.
Parfümde katılımcıların yüzde 34,2'si Chanel markasını işaret ederken, Zara yüzde 27,4 ile öne çıktı; Versace, Dior ve Armani de listede yer buldu.
Cilt bakımında yüzde 32,6 ile Yves Rocher zirveye yerleşirken, La Roche-Posay, Bioderma, Vichy ve Sephora Collection öne çıktı.
Akıllı telefonda Apple yüzde 53,1 ile lider, Samsung yüzde 44,9 ile ikinci oldu.
Giyilebilir teknolojide Apple Watch, Samsung Galaxy Watch ve yüzde 26,9 ile AirPods listenin tepesini oluşturdu.
Huawei Watch, Sony ve Marshall da takipçi konumunda yer aldı.
EV YAŞAMINDA DYSON VE TATLIDA KAHVE DÜNYASI
Küçük ev aletleri alanında Dyson, yüzde 54,2'lik oranla erişilebilir lüks algısını açık ara tek başına domine etti.
Philips yüzde 30,2 ve Karaca yüzde 18,8 ile yaşam alanlarına estetik katan diğer markalar olarak kayıtlara geçti.
Çikolata ve tatlı sektöründe ise Kahve Dünyası yüzde 42,4 ile en güçlü erişilebilir lüks algısını yakalarken, Godiva yüzde 36,4 ile ikinci sırada yer aldı; Bolçi, Divan, Lindt ve Pelit markaları da tüketicilerin küçük ikram tercihlerinde kuvvetli birer alternatif oluşturdu.
DİJİTAL PANEL ÜZERİNDEN 402 KİŞİYLE YAPILDI
Marketing Türkiye adına Areda PİAR tarafından 9-11 Haziran 2026 tarihlerinde yürütülen araştırmanın metodolojik detayları paylaşıldı.
Örneklem havuzu Türkiye genelindeki C1, C2 ve E sosyoekonomik tabakalarını temsil eden 402 kişiden teşkil edildi.
Saha çalışmasında veri toplama aracı olarak bilgisayar destekli web anketi (CAWI) metodu tercih edilirken, tüm mülakatlar Areda Survey bünyesindeki Profil Bazlı Dijital Panel altyapısı vasıtasıyla tamamlandı.
Rakamlar yalan söylemiyor: Türkiye'nin refah düzeyi, Balkan ülkelerinin gerisine düştü
