Günümüzde Birleşik Krallık'ta ve tüm dünyada artan çocuklarda obezite vakaları ebeveynleri tedirgin ediyor.
İlkokul çağına adım atan çocukların beşte birinden fazlası aşırı kilolu veya obez kategorisinde yer alırken, bu oran ortaokul seviyesinde üçte bire kadar tırmanıyor.
2026 Dünya Obezite Atlası raporu ve Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) verilerine göre, 4 ve 5 yaş aralığındaki her 10 çocuktan biri, 10 ve 11 yaş grubundaki her beş çocuktan biri aşırı kiloyla yaşıyor.
Erken yaşta sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılması bedensel ve zihinsel çocuk gelişimi için kritik önem taşıyor.
Uzmanlar, gün içindeki kilo kontrolü uygulamalarının ve abur cubur zararları konusunda bilinçlenmenin hayati olduğunu vurguluyor.
Daha çok yiyerek kalori yaktıran yeni zayıflama formülü
ABUR CUBUR YEMEK NEDEN TEHLİKELİDİR?
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, genç bireylerin yetişkin insanlara kıyasla daha hızlı çalışan bir metabolizmaya sahip olduğu biliniyor.
Bu durum, okula giderken bir çikolata yemenin veya eve dönerken bir paket cips tüketmenin herhangi bir probleme yol açmayacağı yanılgısını doğurabiliyor.
FAZLA KİLOLU ÇOCUKLAR GÜNDE KAÇ KALORİ FAZLADAN ALIYOR?
İngiliz Beslenme Vakfı bünyesinde çalışmalar yürüten beslenme bilimcisi Dr. Simon Steenson, bu yaygın inancın gerçeği yansıtmadığını dile getiriyor.
Bilimsel verilerin, dört yaşın üzerindeki aşırı kilolu ve obez erkek çocukların her gün 140 ile 500 arasında, aynı yaş grubundaki kız çocukların ise 160 ile 290 arasında fazladan kalori aldığını kanıtladığını ifade ediyor.
Uzman isim, bu konudaki hayati uyarısını, "Obezite, çocuğun fiziksel ve zihinsel sağlığını etkileyerek yüksek tansiyon ve solunum güçlüğü gibi rahatsızlıkların riskini artırabilir, ayrıca zorbalığa maruz kalma ve düşük özgüvene de sebep olabilir" sözleriyle paylaşıyor.
Ailenizden kalan miras, kilo vermenizdeki en büyük engel
ERKEN YAŞTA KÖTÜ BESLENME METABOLİZMAYI NASIL ETKİLER?
Çocuklara beslenme eğitimi sunan Flavour School girişiminin kurucu ortağı ve Leeds Üniversitesi akademisyenlerinden Dr. Nicholas Wilkinson, erken dönemdeki hatalı beslenme pratiklerinin ilerleyen yıllarda bedende kalıcı hasarlar bırakabileceğine dikkat çekiyor.
Uzman isim konuyu, "Küçükken iyi beslenmezseniz, besleyiciliği daha düşük olan gıdalarla yaşamaya uygun bir metabolizma geliştirebilirsiniz. Büyüdüğünüz zorlu koşullarla başa çıkmanıza yardımcı olur, ancak uzun vadede vücudunuz için iyi değil" sözleriyle değerlendiriyor.
5 YAŞINDAKİ BİR ÇOCUĞUN KİLO VERMESİ NEDEN ZORDUR?
Pediatrik diyetisyen Hannah Whittaker da soruna erken müdahale edilmesinin kritik önem taşıdığını savunuyor.
Deneyimli isim, "Çocuk beş yaşına geldiğinde aşırı kiloluysa, geri dönmesi zordur çünkü çocuğun vücudu bu yağ hücrelerini depolar ve bunlar büyümeye devam eder" uyarısında bulunuyor.
Hem obezite hem fil hastası olan adam, duvarlar kırılarak evden çıkarılabildi
GELİR SEVİYESİ ÇOCUKLARDA OBEZİTE RİSKİNİ NASIL ETKİLİYOR?
Risk altındaki gruplar incelendiğinde, gelir dağılımındaki eşitsizliklerin obezite haritasını doğrudan şekillendirdiği görülüyor.
Dr. Simon Steenson, Birleşik Krallık'ın en yoksul kesimlerindeki çocukların, en zengin kesimlerindeki çocuklara kıyasla obeziteye yakalanma ihtimalinin iki kat daha fazla olduğunu belirterek ekonomik durumun belirleyiciliğini öne çıkarıyor.
Alt gelir grubundaki aileler için sağlıklı gıdalara ulaşmanın, harcanabilir bütçelerinin neredeyse dörtte üçüne mal olduğunu, buna karşılık zararlı gıdaların çok daha erişilebilir fiyatlara satıldığını aktarıyor.
Dezavantajlı bölgelerin aynı zamanda fast food işletmelerine daha yoğun maruz kalındığı ve fiziksel aktivite imkanlarının daha sınırlı olduğu çevreler anlamına geldiğini sözlerine ekliyor.
ÇOCUKLARA KÜÇÜK YAŞTA MEYVE VE SEBZE YEME ALIŞKANLIĞI NASIL KAZANDIRILIR?
Çocukları sağlıklı beslenmeye yönlendirmek için atılabilecek adımların başında, gıdalarla erken yaşta bağ kurmalarını sağlamak geliyor.
The Flavour School, ilkokul çağındaki öğrencileri meyve ve sebze tatmaya teşvik etmek amacıyla süreci eğlenceli bir deneyime dönüştürüyor.
Dr. Wilkinson, inatçı davranıp yeni bir tadı reddeden çocuklara, "Bunu çiğnediğinde ne ses çıkarıyor?" şeklinde sorular yöneltilebileceğini, böylece reddetme eğiliminin kırılabileceğini aktarıyor.
Mide küçültmek isteyenlere kötü haber geldi: Önce diyet şartı
YENİ YİYECEKLERİ ÇOCUKLARA YEMEK MASASI DIŞINDA TANITMAK NEDEN DAHA ETKİLİDİR?
Yeni gıdaları sofradan bağımsız anlarda sunmak, çocukların ön yargılarını yıkmak için etkili bir yöntem olarak öne çıkıyor.
Mutfakta saatlerce yeni bir tarif hazırlayıp çocuğun burun kıvırmasıyla karşılaşmak yerine, önceden tatmadıkları bir sebze ya da meyveyi küçük parçalar halinde ara öğünlerde denetmek daha faydalı bulunuyor.
Dr. Nicholas Wilkinson, "Çocuğun yemek sofrasında bir şeyi beğenmemesinin sonucu, 'iğrenç' diyerek tükürmesi. Ama yemek daha masaya gelmeden önce, ufak bir parçasını tattırabilirsiniz" diyerek pratik bir yol sunuyor.
ÇOCUKLARDA DOĞRU PORSİYON KONTROLÜ NASIL SAĞLANIR?
Tüketilen yiyeceklerin miktarını kontrol altında tutmak, mücadelenin bir diğer önemli ayağını oluşturuyor.
Paketli gıdaların üzerindeki etiketler besin değerlerini sunsa da okulların çevresindeki fast food restoranlarında veya küçük işletmelerde bu verilere ulaşmak her zaman mümkün olmuyor.
Hannah Whittaker, bu aşamada ebeveynlerin ve çocukların ideal porsiyon büyüklüklerini öğrenmeleri gerektiğinin altını çiziyor.
Doğru yaşa uygun porsiyon büyüklüğünü belirlemenin önemine değinen uzman isim, televizyon karşısında bilinçsizce oturulduğunda farkında olmadan iki veya üç porsiyon cips tüketilebileceğini, bu nedenle ne yendiğinin ve miktarının farkında olunduğu daha bilinçli beslenme alışkanlıkları kazanılması gerektiğini vurguluyor.
Obezite çığ gibi büyüyor! Türkiye'nin sadece yüzde 30'u normal kiloda
DIŞARIDAN SİPARİŞ EDİLEN YEMEKLERİ EVDE DAHA SAĞLIKLI BİR ŞEKİLDE NASIL YAPABİLİRİZ?
Hazır paket servis yemeklerine olan düşkünlüğü yenmek için ev yapımı alternatifler geliştirmek tavsiye ediliyor.
Ailelerin veya çocukların dışarıdan yemek sipariş etme alışkanlığı varsa, uzmanlar bu lezzetlerin evde üretilmesini öneriyor.
Yağ, doymuş yağ, tuz ve şeker oranlarını düşürmek için malzemelerde yapılabilecek değişiklikleri sorgulamanın gerekli olduğu belirtiliyor.
Cuma akşamları dışarıdan sipariş vermek yerine, aynı yemeği daha sağlıklı malzemelerle eve uyarlamak büyük bir fark yaratıyor.
ÇOCUKLARI YEMEK HAZIRLAMA SÜRECİNE DAHİL ETMEK YEME ALIŞKANLIKLARINI NASIL DEĞİŞTİRİR?
Yemek yapım sürecine çocukları dahil etmek, onlara mutfağı sevdiren ve güven veren bir adım olarak değerlendiriliyor.
Çocukları mutfak işlerinde ebeveynlerle birlikte hareket etmeye yönlendirmek, yemeğe olan bakış açılarını olumlu yönde değiştiriyor.
Dr. Nicholas Wilkinson, "İçine ne koyduğunuzu görürlerse daha çok güvenirler. Kendi elleriyle yaparlarsa daha fazla ilgi gösterirler ve denemek isterler" ifadelerini kullanıyor.
Kalp doktoru olduktan sonra evime sokmadığım 10 gıda ürünü
ÇOCUKLARIN OKULDA ABUR CUBUR YEMESİNİ ENGELLEMEK İÇİN NE YAPILMALI?
Okul saatleri içindeki beslenme takibini yapmak ve gerekirse okul yönetimiyle diyalog kurmak, kontrolü sağlamada büyük rol oynuyor.
Çocuğun eve döndüğünde çantasındaki sağlıklı öğle yemeğinin dokunulmamış durduğu, ancak yanında boş abur cubur ambalajlarının bulunduğu durumlarda, bu zararlı atıştırmalıkların kaynağının araştırılması isteniyor.
Hannah Whittaker, ebeveynlerin okulla doğrudan iletişime geçmesi gerektiğini belirterek, "Öğretmene ya da okul yönetimine gidin. Bu yiyeceklerin nereden geldiğini sorun. Kaynağı sınıftaki başka bir çocuk olabilir mi?" tavsiyesini paylaşıyor.
ÇOCUKLARIN ZARARLI YİYECEKLERE YÖNELMELERİNİ NASIL ENGELLENİR?
Güne başlarken çocukların evden tok ayrılmasını sağlamak, gün içindeki tehlikeli kaçamakların önüne geçiyor.
Çocukların sokağa adım atmadan önce midelerinin dolu olduğundan emin olmak gerekiyor.
Sabah saatlerinde tüketilen bir dilim tost veya okula giden yolda yenilen bir meyve gibi basit bir kahvaltı öğünü, çocukların cezbedici yiyeceklere yönelme ihtimalini büyük ölçüde ortadan kaldırıyor.
Obezite oranının en hızlı yükseldiği bölge Karadeniz oldu
ÖDÜL OLARAK ABUR CUBUR VERMESİ ÇOCUKLARI NASIL ETKİLER?
Bu zorlu serüvende bütün ailenin ortak bir tutum sergilemesi ve herkesin sürece aktif katılımı büyük bir gereklilik olarak öne çıkıyor.
Anne ve babaların beslenme ve yemek hazırlama konusunda rol model olmalarının yanı sıra, çocukla temas eden bütün aile fertlerinin aynı çizgide buluşması şart koşuluyor.
Ödül mantığıyla çocuklara zararlı atıştırmalıklar sunan büyükanne ve büyükbabalar da dahil olmak üzere, tüm akrabaların bu konuda iş birliği içinde hareket etmesi talep ediliyor.
EBEVEYNLERİN ÇOCUKLARIN BESLENME SÜRECİNDE KENDİLERİNİ SUÇLAMAMASI NEDEN ÖNEMLİ?
Tüm çabalara rağmen işler yolunda gitmediğinde, ebeveynlerin kendilerine zaman ayırması ve pes etmemesi sürecin psikolojik boyutunu oluşturuyor.
Ne kadar uğraşılsa da bu sürecin zaman zaman çıkmaza girebileceği kabul ediliyor.
Önemli olanın sakinleşmek, geri adım atmamak ve benzer sorunları yaşayan sayısız insanın varlığını bilmek olduğu belirtiliyor.
Dr. Nicholas Wilkinson konuyu, "Kendinizi suçlamayın, çünkü bu inanılmaz derecede zor. Bununla başa çıkmakta herkes zorlanıyor, toplumun tamamı zorlanıyor" sözleriyle noktalıyor.
