Bilim insanları, hayvanlar alemindeki ikili ilişkilerin şifrelerini çözmek için devasa bir araştırmaya imza attı. IFLScience ve Cambridge Üniversitesi'nin güncel verilerine göre, "sonsuza kadar birlikte" ilkesi doğada sanıldığı kadar yaygın değil. Birçok tür hayatta kalmak ve genlerini yaymak için çok eşliliği seçerken, bazı özel canlılar birer "sadakat abidesi" gibi ömür boyu tek eşle yaşıyor. Sosyal ve cinsel tek eşliliğin sınırlarını belirleyen bu araştırma, insan doğasının hayvanlar dünyasındaki yerini de yeniden tanımlıyor.
TEK EŞLİLİK DOĞADA NEDEN BU KADAR NADİR?
Araştırmalara göre tek eşlilik, romantik bir tercihten ziyade stratejik bir hayatta kalma yöntemi olarak ortaya çıkıyor. Uzmanlar, eş bulma rekabetinin düşük olduğu ve yavruların hayatta kalması için iki ebeveynin de bakımına ihtiyaç duyulan zorlu şartlarda tek eşliliğin evrimleştiğini belirtiyor. Bu türlerde dişi ve erkeklerin fiziksel olarak birbirine çok benzemesi (düşük cinsel dimorfizm) ise sadakatin en büyük görsel kanıtı olarak kabul ediliyor.
MEMELİLERDE SADAKAT %5’İ GEÇMİYOR
Vahşi doğada memeli türlerinin büyük çoğunluğu "özgür" bir çiftleşme stratejisi izliyor. Ancak bu küçük azınlık içerisinde yer alan bazı türler, sadakatiyle bilim dünyasını hayrete düşürüyor. Yapılan son incelemelerle "ömür boyu tek eşli" olarak tescillenen o türler şunlar:
Kaliforniya Fare Geyiği (Kançil): Listenin zirvesinde yer alan, sadakati en yüksek memelilerden biri.
Avrasya Kunduzu: Mühendislik harikası barajlarını sadece bir ömürlük eşiyle inşa ediyor.
Etiyopya Kurdu: Sürüsüne ve eşine olan bağlılığıyla biliniyor.
Afrika Yaban Köpeği: Sosyal bağları en güçlü avcılar arasında.
Damaraland Köstebek Faresi: Yer altında kurdukları aile düzeniyle dikkat çekiyor.
Bıyıklı Tamarin: Ebeveynlik sorumluluklarını eşiyle tam kapasite paylaşıyor.
İNSANLAR SADAKAT LİSTESİNİN NERESİNDE?
Cambridge Üniversitesi tarafından geliştirilen ve "öz kardeşlik oranına" dayanan yeni bir ölçek, insanların tek eşlilik seviyesini ölçtü. Araştırma sonuçlarına göre insanoğlu, listede aslanlar, yunuslar ve gergedanlardan çok daha "tek eşli" bir konumda yer alıyor. Ancak sadakat konusunda Kaliforniya fare geyiği veya kunduzlar kadar "istikrarlı" değiliz. İnsanlar, incelenen 11 kritik tür arasında 7. sırada yer alarak ortalamanın üzerinde ama zirvenin gerisinde kaldı.
KUŞLAR ALEMİNDE SADAKAT REKORU %90
Memelilerin aksine kuşlar dünyasında tek eşlilik neredeyse bir standart. Kuş türlerinin yaklaşık %90’ı, özellikle kuluçka dönemindeki zorluklar nedeniyle sosyal tek eşliliği benimsiyor. Yavruları beslemek ve yuvayı korumak için iki ebeveyne duyulan ihtiyaç, kuşları doğanın en sadık sınıfı haline getiriyor. Ancak uzmanlar, bu durumun her zaman "cinsel sadakat" anlamına gelmediğini, bazen sadece yuvayı birlikte büyütmek için kurulan "sosyal bir bağ" olduğunu hatırlatıyor.
