Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneyler arasında görsel şöleni en yüksek olanlardan biri kuşkusuz sodyum metalinin suyla olan tepkimesidir. İlk bakışta sıradan bir metal gibi görünen sodyum, su damlasıyla buluştuğu anda adeta bir havai fişek gösterisine imza atıyor. Ancak bu görsel şölenin arkasında, bilimsel bir deha ve yüksek enerji saklı.
GÖRÜNMEZ GAZIN ALEVE DÖNÜŞTÜĞÜ AN
Sodyum metali suyla temas ettiği anda reaksiyon saniyeler içinde başlar. Bu etkileşim sonucunda sodyum hidroksit (NaOH) ve hidrojen gazı (H_2) açığa çıkar. Reaksiyon o kadar şiddetlidir ki, "ekzotermik" yani dışarıya aşırı ısı veren bir yapıdadır. Bu yoğun ısı, o sırada tahliye olan hidrojen gazının aniden alev almasına neden olur. Deney tüplerinden yükselen o küçük kıvılcımlar ve patlamalar, aslında hidrojenin yüksek sıcaklıkta oksijenle birleşmesinden kaynaklanır.
FENOLFTALEİN İLE GELEN RENK ŞÖLENİ
Deneyin en dikkat çekici anlarından biri de suyun renginin bir anda şeffaf halden canlı bir pembe tonuna dönüşmesidir. Bu durumun arkasında "fenolftalein" adlı bir indikatör (belirteç) yatar. Sodyum suyla tepkimeye girip sodyum hidroksiti oluşturduğunda, ortamın pH dengesi değişerek "bazik" hale gelir. Bazik ortamı algılayan fenolftalein, kimyasal bir haberci gibi davranarak rengini pembeye dönüştürür ve bize reaksiyonun başarıyla gerçekleştiğini görsel olarak kanıtlar.
DOĞANIN GÜÇLÜ ENERJİ TEPKİMESİ
Bu deney, doğadaki elementlerin kararlı hale gelmek için ne kadar büyük bir enerji açığa çıkarabileceğinin en çarpıcı örneklerinden biridir. Sodyum, elektron vermeye o kadar isteklidir ki, su gibi stabil bir bileşiği bile anında parçalayarak yeni yapılar oluşturur. Ancak uzmanlar uyarıyor: Bu büyüleyici görüntülerin arkasındaki reaksiyon son derece tehlikeli olduğu için sadece uzman kontrolünde ve korunaklı laboratuvarlarda gerçekleştirilmelidir.
