Kazakistan’ın Mangışlak Yarımadası’nda yer alan Karakabak arkeolojik alanında yürütülen çalışmalarda, yaklaşık 1500 yıllık bir kadın mezarında altın süslemeli ayakkabı kalıntıları ve çok sayıda değerli eşya tespit edildi. Araştırmacılar Andrei Astafyev ve Evgeny Bogdanov tarafından Archaeology, Ethnology & Anthropology of Eurasia dergisinde yayımlanan bilimsel çalışmada, 2019 yılında kazılan 11 numaralı mezardan çıkarılan buluntular detaylandırıldı.
AYAKKABILARDA ALTIN KAPLAMA VE BEZEMELER
BirGün'ün haberine göre; mezardaki genç kadına ait ayakkabıların deri ve organik kısımları zamanla yok olurken, üzerlerindeki altın kaplı toka, kayış parçaları, kabartmalı bezemeler ve metal uç parçaları günümüze ulaştı. Altın süslemelerin yalnızca ayakkabılarda değil, kadının kemerinde ve başlığında da yer aldığı belirlendi. Bazı toka ve bağlantı parçalarının gündelik kullanıma uygun olmaması nedeniyle kıyafetin cenaze törenine özel hazırlanmış olabileceği değerlendiriliyor.
MEZARDAN 64 ALTIN PLAKA VE DİADEM GÖRÜNÜMÜ ÇIKTI
Geçmişte kısmen tahrip edilmiş olmasına rağmen korunan mezarda, kadının baş bölgesinde küçük altın plakalar, insan yüzü motifli süslemeler ve bir altın küpe bulundu. Toplamda 64 adet yuvarlak altın plakanın çıkarıldığı mezarda, başlıktaki süslemelerin oluşturduğu diadem benzeri yapı Roma ve Bizans hükümdar tasvirlerindeki statü sembolleriyle karşılaştırıldı. Buluntuların diğer gömülerden ayrılması, kadının yüksek statülü bir aileye veya göçebe seçkinler sınıfına mensup olduğu ihtimalini güçlendirdi.
5. VE 6. YÜZYILLARA TARİHLENDİRİLİYOR
MS 5. yüzyılın ikinci yarısı ile 6. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilen mezar ve eşyalar, arkeolojide "Shipovo ufku" olarak adlandırılan geç Hun ve Hun sonrası topluluklarla ilişkilendiriliyor. Altın parçaların biçim ve üretim tekniklerinin Hazar çevresindeki diğer örneklerle benzerliği, bölgedeki göçebe ve yerleşik topluluklar arasındaki kültürel etkileşimi gösteriyor.
YEREL ATÖLYELER VE AVRASYA TİCARET AĞLARI
Daha önceki kazılarda metal işçiliği, kuyumculuk, cam ve seramik imalatına dair izlerin bulunduğu Karakabak'ın, MS ilk yüzyıllardan 6. yüzyıla kadar önemli bir ticaret ve üretim merkezi olduğu düşünülüyor. Mezardaki altınların yerel atölyelerde üretilmiş olabileceği belirtilirken, alanda Part, Harezm, Soğd, Sasani, Bizans ve Çin ile bağlantılı 150’den fazla sikkenin bulunması yerleşimin küresel ticaret ağlarına dahil olduğunu kanıtlıyor.
PTOLEMAİOS’UN ASPABOTA KENTİ OLABİLİR
Karakabak'ın, antik coğrafyacı Klaudios Ptolemaios’un MS 2. yüzyıl haritasında Hazar kıyısında gösterdiği "Aspabota" kenti olabileceği değerlendiriliyor. Ancak ismi doğrulayan bir yazıt bulunmadığı için bu görüş henüz kesinleşmiş değil. 1500 yıllık bu mezar; göçebe seçkinlerinin cenaze gelenekleri, Hazar'ın doğusundaki zanaat üretimi ve Avrasya'daki kültürel ilişkiler hakkında veri sağlamaya devam ediyor.
