Christopher Nolan’ın Homeros’un ölümsüz destanı Odyssey’den uyarladığı film, gişedeki başarısıyla sinema salonlarının ötesine geçti. Dünya çapında yaklaşık 1,35 milyar dolar hasılat elde eden yapım, Nolan’ın kariyerinin en yüksek gişe gelirine ulaşan filmi oldu. Filmin yarattığı küresel ilgi, Homeros’un destanında adı geçen coğrafyaları da yeniden gündeme taşıdı. İthaka’dan Sicilya’ya, Cerbe’den Malta’ya uzanan yeni seyahat rotaları oluşturulurken, hikâyenin merkezindeki Truva da bu rotanın en önemli duraklarından biri olarak öne çıkıyor.
Nolan’ın filminde Truva’yı temsil eden sahneler Türkiye’de değil, Fas’taki Ait Benhaddou’da çekildi. Buna rağmen Odyssey’nin yarattığı küresel seyahat ilgisi, Homeros’un İlyada ve Odyssey destanlarında merkezi bir yere sahip olan ve Çanakkale’deki Hisarlık’ta bulunan gerçek Truva açısından dikkat çekici bir fırsat sunuyor. Forbes Türkiye’nin haberine göre izleyiciler filmin çekildiği mekanları ziyaret etmek yerine, anlatının dayandığı gerçek coğrafyanın izini sürüyor. Öte yandan Homeros’un anlattığı olayların gerçekten yaşanıp yaşanmadığı ise hâlâ kesinlik kazanmış değil. İthaka ve Truva gibi gerçek coğrafyalar dışında destanda adı geçen mekanların önemli bir bölümünün neresi olduğu tartışmalı. Ancak bu belirsizlik, Odyssey’nin peşinden yapılacak yolculuğu daha da ilgi çekici hale getiriyor.Odyssey’in yarattığı seyahat rotasında ilk durak en kolay doğrulanabilen yer, Batı Yunanistan’daki İyon Adaları arasında bulunan İthaka. Adanın bir zamanlar Odysseus ya da eşi Penelope tarafından yönetildiğini gösteren herhangi bir arkeolojik kanıt bulunmuyor. İthaka’da Odysseus’un tasvir edildiği bazı antik sikkeler keşfedildi. Ancak bu sikkeler, Homeros’un destanının ortaya çıkmasından birkaç yüzyıl sonra basıldı. Buna karşın adada, denize hâkim bir tepenin üzerinde MÖ 13’üncü yüzyıla tarihlenen Odysseus Sarayı kompleksi bulunuyor.
HOMEROS DÜNYASININ EN ÜNLÜ MEKANLARINDAN TRUVA
İkinci durak, Homeros’un dünyasının en ünlü gerçek mekanlarından biri olan Truva. 19’uncu yüzyılda Heinrich Schliemann ve Frank Calvert tarafından ortaya çıkarılan antik kent, zaman içinde farklı uygarlıklara ait pek çok katmanın üst üste biriktiği önemli bir arkeolojik alan olarak kabul ediliyor. Bugün Truva Arkeoloji Alanı’nda yaklaşık 5 bin yıl öncesine uzanan kalıntılar görülebiliyor. Tunç Çağı’na ait surlar ile Roma döneminden yapılar, alanın en dikkat çekici kalıntıları arasında yer alıyor. 2018’de ziyarete açılan Truva Müzesi ise antik kentten ve çevredeki yerleşimlerden çıkarılan çok sayıda eseri sergiliyor. Ziyaretçiler ayrıca Truva Atı’nın büyük ölçekli bir replikasının içine girerek destanın en ikonik sahnelerinden birini canlandırabiliyor.
Odysseus’un Kuzey Afrika yolculuğunda karşılaştığı Lotophages, yani “Lotus Yiyenler”in yaşadığı yer kesin bilinmiyor. Tunus kıyılarındaki Cerbe, olası noktalardan biri. Sirenlerin izini sürmek isteyenlerin durağı Sardinya olurken, Odysseus’un Charybdis ve Scylla ile karşılaştığı düşünülen Messina Boğazı Sicilya ile İtalya’yı ayırıyor. Son durak ise yedi yıl kaldığı Ogygia’nın ise deniz perisi Calypso’nun yaşadığı günümüz Gozo’su olabileceği öne sürülüyor. İthaka’dan Truva’ya, Cerbe’den Gozo’ya uzanan bu rota, Homeros’un binlerce yıl önce yarattığı dünyanın Akdeniz coğrafyasında nasıl yeniden hayal edilebileceğini gösteriyor.
