Medicana Ataköy Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Oya Bozkurt, mevsim geçişlerinde yaşanan gün ışığı ve sıcaklık değişimlerinin biyoritmi etkileyerek mevsimsel depresyon, anksiyete ve uyku bozukluklarını tetikleyebileceğini belirtti. Doç. Dr. Bozkurt, özellikle vardiyalı çalışanlar, kadınlar ve belirli vitamin eksikliği olan kişilerin bu dönemde daha yüksek risk altında olduğunu ifade etti.
MEVSİMSEL DUYGU DURUM DEĞİŞİMLERİNİN NEDENLERİ
Mevsim dönüşlerinde havadaki iyon dengesinin değiştiğini ve bu durumun vücudun uyum sürecinde birkaç hafta süren yorgunluğa yol açabileceğini aktaran Doç. Dr. Oya Bozkurt, şikayetlerin uzaması halinde psikiyatrik destek alınması gerektiğini vurguladı. Bozkurt, kış ve sonbahar aylarında karanlık süresinin uzamasıyla artan melatonin hormonu salınımının; bitkinlik, aşırı uyuma isteği ve karbonhidratlı gıdalara yönelme gibi depresif belirtilere neden olduğunu açıkladı.
MEVSİMSEL DEPRESYONDA RİSK GRUPLARI KİMLER?
Doç. Dr. Oya Bozkurt, mevsimsel geçişlerden ve duygu durum dalgalanmalarından en çok etkilenen grupları şu şekilde sıraladı:
Kadınlar: Kadınların mevsimsel depresyona yakalanma oranı erkeklere göre 4 kat daha fazla seyrediyor.
Vardiyalı çalışanlar: Gece çalışıp gündüz uyumak zorunda kalan bireyler, güneş ışığından yeterince faydalanamadıkları için biyoritim sorunları yaşıyor.
Kronik hastalığı ve eksikliği bulunanlar: Tiroid bozukluğu, demir eksikliği anemisi ve D vitamini eksikliği olan kişilerde serotonin mekanizması etkilendiği için risk artıyor.
Geçmiş öyküsü olanlar: Kişinin kendisinde depresyon veya ailesinde bipolar bozukluk geçmişi bulunması yatkınlığı artırıyor.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ VE KORUNMA YOLLARI
Mevsimsel duygu durum bozukluklarının tedavisinde klinik durumun ağırlığına göre farklı bilimsel yöntemler uygulandığını belirten Bozkurt, tedavi seçeneklerini ve koruyucu önlemleri paylaştı:
Fototerapi (Işık Tedavisi): Ağır vakalarda özel ışık verilerek melatonin hormonunun salgılanması azaltılıyor ve biyolojik saat düzenleniyor.
Medikal ve psikolojik destek: Dirençli durumlarda psikoterapi seansları ve uzman kontrolünde ilaç tedavisi uygulanıyor.
Gün ışığı ve egzersiz: Mevsim geçişlerini kolay atlatmak için gün ışığından azami ölçüde faydalanılması, düzenli yürüyüş ve egzersiz yapılması ile varsa mevcut organik hastalıkların (tiroid, anemi) tedavi edilmesi gerekiyor.
