Rahim ağzı kanseri dünya genelinde kadın sağlığını tehdit eden en önemli hastalıkların başında gelmeye devam ediyor. Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Nilay Şengül, bu kanser türünün sadece genetik veya viral bir sorun olmadığını, yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarının da risk çerçevesini belirlediğini söylereyek "Rahim ağzı kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olmaya devam ederken, hastalığın yalnızca HPV virüsüyle sınırlı bir risk çerçevesinde değerlendirilmemesi gerekiyor. Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar, beslenme alışkanlıklarının ve özellikle aşırı şeker tüketiminin, bağışıklık sistemi ve hücresel savunma mekanizmaları üzerindeki etkileri nedeniyle rahim ağzı kanseri riskini dolaylı olarak artırabileceğini ortaya koyuyor" dedi.
"ŞEKER KANSERİ DOĞRUDAN BESLER" İFADESİ DOĞRU MU?
Toplumda yaygın olan "şeker kanseri besler" algısına bilimsel bir açıklık getiren Doç. Dr. Şengül, tüm hücrelerin enerji kaynağının şeker olduğunu hatırlatarak Bu nedenle “şeker kanseri doğrudan besler” ifadesi bilimsel olarak doğru değildir. Ancak kanser hücreleri, normal hücrelere göre şekeri çok daha hızlı tüketir. Asıl risk, aşırı şeker tüketiminin vücutta oluşturduğu hormonal ve metabolik ortamdır. Sürekli yüksek şeker alımı, insülin ve insülin benzeri büyüme faktörlerini artırarak kanser hücrelerinin büyümesini kolaylaştırabilir” dedi.
Karbonhidrat tüketiminin riskine dikkat çeken Şengül, sorunun karbonhidratın kendisinin değil, liften arındırılmış rafine karbonhidratlar olduğunu belirterek şöyle devam etti: “Beyaz şeker, beyaz un ve şekerli içecekler kan şekerini hızla yükseltir. Buna karşılık tam tahıllar, sebzeler ve baklagiller kan şekerini yavaş yükseltir ve koruyucu etki sağlar. Günlük serbest şeker tüketiminin toplam enerjinin yüzde 5’ini geçmemesini öneriliyor. Bu, yaklaşık 25 gram yani 5–6 küp şekere denk gelir."
ÇOCUKLUK ÇAĞINDAKİ BESLENME İLERİDE KANSER RİSKİ DOĞURUYOR
Doç. Dr. Şengül, çocukluk döneminde yüksek şekerli gıdalarla beslenmenin obezite, insülin direnci ve hormonal bozuklukları tetiklediği belirterek "Çocukluk çağında yüksek şeker tüketimi; obezite, insülin direnci ve hormonal bozukluklara yol açabilir. Bu durumlar, ilerleyen yaşlarda bazı kanser türleri için zemin hazırlayan önemli risk faktörleri arasında yer alır” dedi.
Ayrıca yüksek sıcaklıkta kızartılan cipslerde oluşan akrilamid maddesinin; mide, bağırsak ve pankreas kanseriyle ilişkili olabileceğine dair deneysel bulgular paylaşan Şengül, Özellikle yüksek sıcaklıkta kızartma sonucu oluşan akrilamid maddesi, deneysel çalışmalarda başta mide, bağırsak ve pankreas olmak üzere bazı kanser türleriyle ilişkilendiriliyor. Haftada birkaç kez cips tüketimi; obezite, tansiyon yüksekliği ve metabolik bozukluklara yol açarak kanser riskini dolaylı biçimde artırır. Çocuklarda ise bu risk daha yüksektir, çünkü büyüme dönemindeki metabolizma çevresel faktörlere daha hassastır. Ancak tek bir gıda kanser yapmaz; ancak uzun yıllar boyunca sürdürülen yanlış beslenme alışkanlıkları, kanser riskini ciddi şekilde artırabilir. Toplum genelinde sağlıklı beslenme alışkanlıklarının yaygınlaştırılması, kanserle mücadelede en etkili ve en ucuz korunma yöntemlerinden biridir” şeklinde konuştu.
KANSERE KARŞI KORUYUCU BESİNLER NELERDİR?
Doç. Dr. Şengül, güçlü bir bağışıklık sistemi için beslenme düzenine mutlaka eklenmesi gereken içerikleri şu şekilde sıraladı:
Flavonoidler: Elma, brokoli, lahana, sarımsak, fasulye ve ıspanak gibi sebzeler kansere karşı savunmayı güçlendirir.
Folat (Folik Asit): HPV bulunan kadınlarda riski azalttığı bilinen folat; avokado, nohut, mercimek ve çilekte bolca bulunur.
Karotenoidler (A Vitamini): Havuç, bal kabağı, tatlı patates gibi besinler sağlıklı hücre yapısını destekler.
SADECE BESLENME YETERLİ Mİ?
Beslenmenin kanser önleme planının önemli bir parçası olduğunu söyleyen Şengül, diğer koruyucu önlemlerin de ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek "Sağlıklı beslenme, genel kanser önleme planının önemli bir parçası olsa da, tek bileşen olmamalıdır. Rahim ağzı kanseri genellikle yaşam tarzı faktörleriyle bağlantılı olduğundan, sigara içmemek, HPV'ye karşı aşı olmak, tek eşli olmak ve doktorun önerdiği aralıklarla düzenli olarak rahim kanseri tarama testleri (Pap smear testi) yaptırmak, düzenli jinekolojik muayeneleri aksatmamak gibi önlemleri de almak önemlidir.” dedi.
