Dünya genelinde kanserle mücadelede en somut başarı hikâyelerinden biri olan HPV aşısı, modern tıbbın en güçlü silahlarından biri haline geldi. Bazı ülkelerde rahim ağzı kanserini tamamen bitirme noktasına getiren bu aşı hakkında merak edilenleri ve hayati önem taşıyan detayları Medicana Sağlık Grubu Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Emre Günakan anlattı. Günakan, aşının sadece kadınlar için değil, erkekler için de hayat kurtarıcı olduğunu vurguladı.
RAHİM AĞZI KANSERİNİ YOK EDEN GÜÇ: HPV AŞISI
Doç. Dr. Emre Günakan, HPV aşısının düzenli uygulandığı ülkelerde rahim ağzı kanseri vakalarının dramatik şekilde azaldığını belirterek, Avustralya gibi ülkeleri örnek gösterdi. Günakan, "HPV aşısı sayesinde bazı ülkelerde rahim ağzı kanseri tamamen yok olma aşamasına geldi. Ülkemiz gibi aşının henüz rutin ulusal aşı takvimine girmediği yerlerde ise düzenli jinekolojik kontroller ve tarama testleri hayati önem taşıyor," dedi.
Bugüne kadar tanımlanmış 200’den fazla HPV tipi olduğunu hatırlatan Günakan, bağışıklık sisteminin bu virüslerin çoğunu temizleyebildiğini ancak belirli tiplerin kalıcı enfeksiyon yaratarak yıllar içinde kansere dönüştüğünü ifade etti.
ERKEKLER DE RİSK ALTINDA
Toplumda "yalnızca kadın aşısı" olarak bilinen HPV aşısının aslında erkek sağlığı için de kritik olduğunu belirten Günakan, şu uyarılarda bulundu: "Erkeklerin de aşılanması, sadece kadınlara virüs bulaştırmalarını engellemekle kalmaz; aynı zamanda erkeklerde görülen penis ve anüs kanserleri ile genital siğillerin de önüne geçer. Toplumsal farkındalığı artırmak için aşının bu yönünün vurgulanması, katılımı artıracaktır."
TARAMA TESTLERİNDE NOBEL ÖDÜLLÜ YÖNTEMLER
Kanserle mücadelede erken teşhisin önemine değinen Doç. Dr. Günakan, tarama testlerinin tarihsel başarısına dikkat çekti. Hem Pap Smear hem de HPV tarama testlerinin keşfedildiklerinde Nobel Sağlık Ödülü aldığını belirten uzman, şu bilgileri paylaştı:
- Pap Smear Testi: Hücrelerdeki anormallikleri mikroskobik olarak inceler. Normal sonuçlarda senelik yapılması önerilir.
- HPV Tarama Testi: Virüsün varlığını tespit eder. Günümüzde daha ön planda olan bu yöntem, 3 yılda bir uygulanabilir.
- Ko-Test (Birlikte Kullanım): Her iki yöntemin beraber uygulanması durumunda kontrol süresi 5 yıla kadar çıkabilir.
AŞI TAKVİMİ NASIL OLMALI? KAÇ DOZ YAPILMALI?
Güncel tıp protokollerine göre aşılanma yaşının ve doz sayısının önemine değinen Doç. Dr. Emre Günakan, ideal takvimi şu şekilde özetledi: "9’lu HPV aşısı, 15 yaş altındaki çocuklarda 6 ay arayla 2 doz olarak uygulanırken; 15 yaş ve üzerindeki bireylerde 3 doz şeklinde önerilmektedir. Çocukluk çağından itibaren bu aşılamanın planlanması ve okul eğitimleri ile desteklenmesi, kansersiz bir gelecek için en büyük adımdır."
