Anadolu’nun kadim şifa geleneği olan bitki çayları, soğuk günlerde içimizi ısıtırken modern tıp dünyasından önemli bir uyarı geldi. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Altın, geleneksel yöntemlerin her bireyde aynı güvenli sonucu vermeyebileceğini hatırlattı. Bitki çaylarının da ilaçlar gibi vücutta karaciğer ve böbrekler tarafından işlenen aktif maddeler içerdiğini vurgulayan Altın, doğru bitkinin, doğru dozda ve doğru kişide kullanılmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
"DOĞAL OLAN ZARARSIZDIR" YANILGISINA DİKKAT!
Toplumda bitki çaylarının tamamen masum olduğu yönündeki yaygın kanaat, ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirebiliyor. Doç. Dr. Altın, klinik ortamda özellikle şu bitkilerin kontrolsüz kullanımına bağlı vakalarla karşılaştıklarını belirtti:
Yeşil çay ekstresi, sinameki ve aloe vera gibi bitkilerin uzun süreli ve denetimsiz tüketimi, karaciğerde toksik etki yaratarak ciddi hasarlara yol açabiliyor.
Bu bitkisel ürünler, vücuda alındıktan sonra tıpkı sentetik ilaçlar gibi boşaltım ve parçalanma sistemlerini meşgul ediyor.
ŞEKER VE YÜKSEK ISI ŞİFAYI ZEHRE DÖNÜŞTÜRÜYOR
Bitki çaylarından beklenen antioksidan ve polifenol faydası, yanlış demleme ve tatlandırma alışkanlıklarıyla kaybolabildiğini belirten Altın, şu hatalardan kaçınılması gerektiğini vurguladı:
Bal ve Pekmez Uyarısı: Bal veya pekmez, 40-45 derecenin üzerindeki sıcak çaylara eklendiğinde içindeki enzimler yok olur ve ürün sadece zararlı bir şeker yüküne dönüşür.
Bağışıklık Yanılsaması: Rafine şeker eklenen çaylar kan şekerini dalgalandırarak iyileşme sürecini uzatabilir.
Öneri: Çaylar şekersiz içilmeli, tatlandırılacaksa mutlaka ılık hale geldikten sonra az miktarda bal eklenmelidir.
BİTKİ ÇAYI HANGİ İLAÇ İLE ETKİLEŞİME GİRER?
Hassas vücut dengesine sahip kronik hastalar için bazı bitkiler adeta bir tehdit mekanizmasına dönüşebiliyor:
Tansiyon ve Kalp Hastaları: Meyan kökü, vücutta kortizol etkisi yaparak tansiyonu fırlatabilir ve ritim bozukluğu yapabilir.
Kan Sulandırıcı Kullananlar: Adaçayı, zencefil, zerdeçal ve yeşil çay; kan sulandırıcılarla etkileşime girerek diş eti ve burun kanaması riskini artırır.
Diyabet Hastaları: Tarçın veya aloe vera, şeker ilaçlarıyla birleştiğinde gece saatlerinde tehlikeli şeker düşmelerine (hipoglisemi) neden olabilir.
AMELİYATTAN 1-2 HAFTA ÖNCE BIRAKIN
İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Altın; eğer planlı bir cerrahi operasyon varsa, bitki çaylarını en az 1-2 hafta önceden kesilmesi gerektiğini belirtti. Zencefil, sarımsak ve yeşil çay gibi ürünler ameliyat sırasında kanama kontrolünü zorlaştırırken; bazı bitkiler anestezi ilaçlarının etkisini değiştirerek kalp ritmi problemlerine zemin hazırlayabiliyor.
