Güney Asya mutfağının vazgeçilmezlerinden olan zerdeçal, bugün dünyanın farklı bölgelerinde yaygın biçimde kullanılıyor. Hindistan'da ise yalnızca yemeklerde değil, geleneksel uygulamalarda ve düğün öncesi yapılan Haldi töreni gibi kültürel ritüellerde de önemli bir yere sahip.
KURKUMİN GERÇEKTEN ETKİLİ Mİ?
Zerdeçalın sağlık açısından değerli olduğu düşünülen temel bileşen kurkumin. Bu madde anti-inflamatuvar ve antioksidan özellikleri nedeniyle uzun süredir araştırılıyor.
Ancak bilimsel veriler, kurkuminin vücutta sanıldığı kadar kolay kullanılmadığını gösteriyor. Ağız yoluyla alındığında çok az miktarı kan dolaşımına geçiyor ve vücut tarafından sınırlı ölçüde emiliyor.
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, kimyager Dr. Kathryn Nelson, kurkuminin laboratuvar deneylerinde yanıltıcı sonuçlara yol açabilecek son derece reaktif bir yapıya sahip olduğunu belirtiyor. Bu nedenle hücre veya hayvan deneylerinde görülen bazı olumlu sonuçların insanlarda aynı etkiyi göstermeyebileceğine dikkat çekiyor.
BÜYÜK ARAŞTIRMALARDA BEKLENEN SONUÇ ÇIKMADI
Kurkuminle ilgili insan çalışmalarının sonuçları da oldukça tartışmalı.
Kanada'daki London Health Sciences Centre'da böbrek hastalıkları uzmanı Prof. Amit Garg ve ekibi, kurkuminin farklı sağlık sorunları üzerindeki etkisini inceleyen kapsamlı araştırmalar yaptı.
Yaklaşık 600 kişinin katıldığı bir çalışmada, kurkuminin aort anevrizması ameliyatı sonrasında oluşabilecek böbrek hasarı ve iltihabı azaltıp azaltamayacağı araştırıldı. Ancak kurkumin kullanan hastalarda beklenen koruyucu etki görülmedi.
Böbrek hastalığı bulunan kişiler üzerinde daha sonra yapılan başka bir araştırmada da kurkuminin hastalığın ilerlemesini önlediğine veya böbrek fonksiyonlarını iyileştirdiğine dair yeterli kanıt elde edilemedi.
Garg, araştırmalara kurkuminin işe yaramadığını kanıtlama amacıyla başlamadıklarını, ancak sonuçların kendileri için de hayal kırıklığı yarattığını belirtiyor.
PEKİ YÜZYILLARDIR NEDEN KULLANILIYOR?
Uzmanlara göre burada önemli bir ayrım var. Bir baharatın yüzyıllardır yemeklerde kullanılmasıyla, içerisindeki tek bir bileşiğin ayrıştırılarak yüksek dozda takviye haline getirilmesi aynı şey değil.
Dolayısıyla geleneksel kullanımın varlığı, kurkumin takviyelerinin belirli hastalıkları tedavi ettiği anlamına gelmiyor.
Karabiberle birlikte tüketmenin kurkumin emilimini artırabileceği yönünde çalışmalar bulunsa da bu durum, takviyelerin sağlık açısından kesin olarak faydalı olduğunu göstermiyor.
YEMEKLERDE KULLANMAK BAŞKA, TAKVİYE ALMAK BAŞKA
Uzmanların genel yaklaşımı ise oldukça temkinli: Zerdeçalı yemeklerde baharat olarak kullanmak konusunda ciddi bir endişe bulunmuyor. Asıl soru işareti, yüksek dozda kurkumin içeren ve çeşitli sağlık vaatleriyle satılan takviyelerde ortaya çıkıyor.
Prof. Garg, bu ürünlerin maliyetinin yanı sıra gerçekten işe yaradıklarını gösterecek güçlü kanıtların da yeterli olmadığını vurguluyor.
Kısacası zerdeçal sofradaki yerini koruyabilir ancak onu bir “mucize ilaç” olarak görmek için henüz yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor. Geleneksel kullanım ile yüksek dozlu takviyelerin etkisini birbirinden ayırmak gerekiyor.
