Modern kozmolojinin temel kabullerinden biri olan “evren her yönde aynıdır” varsayımı, son bilimsel verilerle ciddi biçimde sorgulanmaya başladı. Uzayın bir yönünün diğerine göre farklı özellikler gösterdiğine işaret eden kozmik dipol anomalisi, evrenin sanılandan daha “asimetrik” olabileceğini ortaya koyuyor.
Reviews of Modern Physics dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, evrenin büyük ölçeklerde homojen ve simetrik olduğu fikrini zorluyor. Araştırmacılara göre kozmos, her yönde eşit biçimde uzanan kusursuz bir yapı olmayabilir; aksine belirgin yönsel farklılıklar barındırıyor olabilir.
STANDART KOZMOLOJİK MODELE CİDDİ BİR ÇATLAK
Bugün kabul gören standart kozmolojik model (Lambda-CDM), Einstein’ın genel görelilik teorisine dayanarak evrenin her yönde aynı göründüğünü varsayıyor. Ancak yeni gözlemler, bu simetrik tabloyla uyuşmayan verilerin giderek arttığını gösteriyor. Özellikle “kozmik dipol anomalisi”, bu modelin temel dayanaklarını sarsıyor.
MADDE DAĞILIMI TEORİYLE ÖRTÜŞMÜYOR
Bilim insanları, Büyük Patlama’dan kalan kozmik mikrodalga arka plan ışınımını uzun süredir inceliyor. Küçük sıcaklık farkları beklenen bir durum olsa da, uzak galaksiler ve kuasarların dağılımı teorik beklentilerle örtüşmüyor. Bu durum, evrenin madde yapısının temel simetri sınavını geçemediğini ortaya koyuyor.
FİZİKTE YENİ BİR DÖNEMİN EŞİĞİ Mİ?
Uzmanlara göre söz konusu anomali basit bir ölçüm hatası değil; uzay-zaman anlayışına yönelik ciddi bir meydan okuma. Yeni nesil teleskoplar ve yapay zeka destekli analizlerle elde edilecek veriler, bu sorunun artık göz ardı edilemeyeceğini gösteriyor. Eğer evren gerçekten yönlü bir yapıya sahipse, fizik kurallarının yeniden ele alınması kaçınılmaz olabilir.
