Devreden SGK matrahı, çalışanın hak kazandığı ücret niteliğindeki ödemelerle birlikte çalışana ödenen ücret dışı (prim/ikramiye niteliğindeki) ödemelerin prime esas kazanç üst aşması halinde, aşan kısma isabet eden ücret dışı ödemelerin takip eden iki ayın kazancına ilave edilmesine yönelik sosyal güvenlik uygulamasıdır.
5510 sayılı Kanun uyarınca;
- Ücret niteliğindeki kazançların, ne zaman ödendiği üzerinde durulmaksızın ücrete hak kazanılan ay için düzenlenen,
- Ücret dışı kazançların ise ödendiği ay için düzenlenen
muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, prime esas kazanç üst sınırı (SGK tavanı) çeşitli tarihlerde değişmiş olmakla birlikte, son olarak 2026/Ocak ayına ilişkin muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden başlanılarak asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkartılmıştır.
Bu bağlamda 2026 yılında SGK tavanının aylık 33.030,00 X 9 = 297.270,00 TL olarak belirlenmiş olması nedeniyle, sigortalıların 2026 yılının herhangi bir ayındaki 30 günlük brüt ücret + brüt ücret dışı ödemeler toplamının 297.270,00 TL’yi aşması halinde, aşan kısma isabet eden ücret dışı ödemeler takip eden iki ayın kazancına dahil edilmelidir. Ay içindeki prim gün sayısı 30 günden az olan sigortalılar yönünden ise SGK tavanı “prim gün sayısı X günlük SPEK üst sınırı” formülü vasıtasıyla hesaplanmalıdır.
Örneğin A sigortalısının 2026/Ekim ayında 30 gün üzerinden 250.000,00 TL ücrete hak kazandığı ve aynı ay içinde sigortalıya brüt 110.000,00 TL ikramiye ödemesi yapıldığı düşünüldüğünde;
- 2026/Ekim ayına ilişkin MUHSGK’da ücret 250.000,00 TL, ücret dışı ödeme 47.270,00 TL
- 2026/Kasım ayına ilişkin MUHSGK’da ücret 250.000,00 TL, ücret dışı ödeme 47.270,00 TL
- 2026/Aralık ayına ilişkin MUHSGK’da ücret 250.000,00 TL, ücret dışı ödeme 15.460,00 TL
olarak beyan edilmelidir.
Devreden matrahla ilgili önem arz eden noktalara geldiğimizde;
- Devreden matrah uygulaması sadece ücret dışı ödemeler için geçerli olup, ücret niteliğindeki ödemelerin devreden matrahta takip edilmesi söz konusu değildir.
Örneğin prim günü 30, brüt ücreti 270.000,00 TL olan bir sigortalının 2026/Ekim ayında brüt 40.000,00 TL fazla mesai ücretine hak kazandığı düşünüldüğünde, fazla mesai ücretinin ücret niteliğinde bir ödeme olması nedeniyle 2026/Ekim ayı MUHSGK’sında ücret: 297.270,00 TL olarak bildirilecek, fazla mesai ücretinin prime esas kazanca dahil edilmeyen (12.730,00 TL’lik) kısmı, takip eden iki aya devretmeyeceğinden prime esas kazanca da dahil edilmeyecektir.
- Sigortalılara ödenen ücret dışı ödemelerin takip eden iki ayın kazancına dahil edilmesi sonrasında, yine de aşan bir kısım varsa aşan kısım üçüncü ayın kazancına dahil edilmemelidir.
Örneğin prim günü 30, brüt ücreti 250.000,00 TL olan bir sigortalıya 2026/Ekim ayında brüt 150.000,00 TL ikramiye ödemesi yapıldığı düşünüldüğünde, 2026/Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin MUHSGK’larda 250.000,00 TL ücret, 47.270,00 TL ücret dışı ödeme olarak beyan edilecek, sözkonusu üç ayda prime esas kazanca dahil edilemeyen 150.000-(47.270 X 3=)141.810,00 = 8.190,00 TL’lik ücret dışı ödeme, 2027/Ocak ayı MUHSGK’sında beyan edilmeyecektir.
- Ücrete hak kazanılmaması nedeniyle prim gün sayısının bulunmadığı aylarda ödenen ücret dışı ödemeler sigortalının takip eden iki aydaki prim gün sayısının bulunduğu MUHSGK’da beyan edilmeli, takip eden iki ayda da prim gün sayısı yoksa prime esas kazanca dahil edilmemelidir.
Örneğin brüt ücreti 70.000,00 TL olan ve 17/8/2026 ila 17/12/2026 tarihleri arasında ücretsiz izinli olan sigortalıya 2026/Eylül ayında brüt 40.000,00 TL prim/ikramiye niteliğinde bir ödeme yapıldığı düşünüldüğünde, ödemenin yapıldığı 2026/Eylül ayı ile takip eden iki ay olan 2026/Ekim ve Kasım ayında sigortalının prim gün sayısı 0 olduğundan 40.000,00 TL tutarındaki ödeme prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.
- MUHSGK’da yapılacak bildirimlerde öncelikle ücret niteliğindeki ödemeler prime esas kazanca dahil edilmeli, ücret niteliğindeki ödemelerin üst sınırın altında kalması halinde, üst sınıra kadar olan ücret dışı ödemeler prime esas kazanca dahil edilmelidir.
- Sigortalılara üç ay içinde birden fazla defa ücret dışı ödeme yapılması halinde, mal edilme sıralamasının hangi aydaki ödemeden başlanılacağı hususunda ikincil mevzuatta bir açıklama bulunmamaktadır. Ancak bordro hesaplamalarında öncelikle cari aya ilişkin MUHSGK döneminde yapılan ücret dışı ödemenin, sonrasında iki aylık takip süresi geçmemiş en eski ayda yapılan devreden matrahın prime esas kazanca dahil edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
- Devreden matrahı bulunan sigortalının işten ayrılmasını müteakip aynı işveren yanında iki aylık takip süresi geçmeden yeniden işe başlaması halinde, işten ayrıldığı tarihten önceki prime esas kazanca dahil edilememiş devreden matrah, ödemenin yapıldığı ayı izleyen iki ayı geçmemek üzere prime esas kazanca dahil edilmelidir.
- Aynı işverenin bir şubesinden diğer bir şubesine nakil nedeniyle çıkış ve giriş işlemi yapılan sigortalının, nakil tarihinden önce devreden matrahının bulunması halinde, devreden matrah iki aylık süre sınırı aşılmamak kaydıyla nakil tarihinden sonra da takip edilmelidir.
