İşten ayrılış bildirgesine sigortalının SPEK tutarının eksik veya fazla yazılması idari para cezasına neden olur mu, hatalı bildirim çalışanın aleyhine bir durum meydana getirir mi? Neslihan T.

Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde sigortalıların prime esas kazançlarının eksik bildirildiğinin tespiti halinde bu durum idari para cezasına, ayrıca eksik bildirilen kazanç tutarı asgari ücretin onda birinden fazla ise ilgili yılda yararlanılmış asgari ücret desteklerinin geri alınmasına neden olmaktadır. Buna karşın, işten ayrılış bildirgelerine yalnızca 10 günlük süre geçirildikten sonra verilmesi halinde idari para cezası uygulandığından, işten ayrılış bildirgesinde prime esas kazanç miktarının eksik veya fazla beyan edilmesi, işveren aleyhine herhangi bir yaptırım uygulanmasına neden olmamaktadır.

Diğer taraftan işten ayrılan sigortalının işsizlik maaşına hak kazanması halinde, işsizlik maaşının hesaplanması noktasında her ne kadar muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde beyan edilen kazanç tutarları esas alınsa da, işsizlik maaşının bağlanmasında gecikme yaşanmaması amacıyla muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin gönderilmesi beklenilmeksizin işten ayrılış bildirgesinin kesinleşme süresi (10 günlük süre) geçtikten sonra işten ayrılış bildirgesinde beyan edilen kazanç tutarı dikkate alınarak işsizlik maaşı hesaplanmaktadır.

İşsizlik maaşları, muhtasar ve prim hizmet beyannamesi gönderilmeden işten ayrılış bildirgesine kaydedilen bilgiler doğrultusunda hesaplanmış sigortalıların işten ayrılış bildirgesindeki kazanç tutarı ile muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki kazanç tutarı farklı ise, işsizlik ödeneği muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki kazanç tutarına göre yeniden hesaplanmakta, eksik veya fazla ödenen tutarlar takip eden aylardaki işsizlik ödeneğine ilave edilmekte veya mahsup edilmektedir.

İşten ayrılan sigortalıların emekli aylığına hak kazanması durumunda da işsizlik ödeneğinin hesaplanmasında olduğu gibi muhtasar ve prim hizmet beyannamesi henüz gönderilmemiş ise işten ayrılış bildirgesinde yer alan kazanç tutarına bakılarak emekli aylığı hesaplanabilmektedir. Ancak emekli aylığının hesaplanması noktasındaki işlemler, işsizlik ödeneğindeki gibi kısa sürede sonuçlanamadığından, emekli aylığının bağlanması sırasında genelde muhtasar ve prim hizmet beyannamesi verilmiş olduğundan, sigortalıların emekli aylıkları muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde yer alan kazanç tutarına göre hesaplanmaktadır. Ancak nadiren de olsa sigortalının emekli aylığının hesabında son bir veya iki aya ilişkin kazanç tutarı işten ayrılış bildirgesinde yer alan kazanç tutarına göre hesaplanmış ve muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki kazanç tutarı farklı beyan edilmiş ise her ne kadar son bir veya iki aydaki prime esas kazanç farkı emekli çalışanın aylığında önemli bir meblağ teşkil etmese de sigortalının emekli aylığının yeniden hesaplanmasına neden olmaktadır.

Sonuç olarak muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde sigortalıların prime esas kazanç tutarının doğru beyan edilmesine rağmen işten ayrılış bildirgesinde kazanç miktarının eksik veya fazla beyan edilmesi, işverenlik nezdinde herhangi bir yaptırım uygulanmasına neden olmasa da sigortalılar nezdinde işsizlik ödeneğinin/emekli aylığının eksik veya fazla hesaplanmasına, sonrasında eksik/fazla ödenen tutarlarla ilgili aylık/ödeneklerde düzeltme yapılmasına neden olabilmektedir.

Mazeretsiz devamsızlıkta SGK bildirimi nasıl yapılır?

Mazeretsiz devamsızlık yapan işçinin hafta tatili ücreti ödenir mi, SGK bildirimleri nasıl yapılır ? Taha K.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 46/1. fıkrasında yer alan “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63’üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.” Hükmü doğrultusunda, haftalık çalışma süresinde çalışmış veya çalışılmış kabul edilen sürelerle birlikte haftalık çalışma süresini tamamlamış işçi, en az 24 saatlik hafta tatiline hak kazanacaktır. Mazeretsiz olarak işe gelmeyen işçi ise “tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmak” koşulunu yerine getirmemiş olacağından hafta tatiline de hak kazanamayacaktır.

Haliyle mazeretsiz olarak işe gelmeyen işçiden gelmediği günün ücreti ile birlikte hafta tatil günü ücreti de dahil olmak üzere 2 günlük ücret kesintisi yapılabilecektir.

Sosyal güvenlik mevzuatına göre sigortalıların prim gün sayısının hesaplanması sırasında ayın bazı günlerinde çalışmayan ve çalışmadığı günler için ücret almayan sigortalıların ilgili aydaki prim ödeme gün sayıları, ilgili aydaki gün sayısından, ücret almaya hak kazanılmamış gün sayısı çıkartılmak suretiyle hesaplanmaktadır.

Bu bakımdan 1 gün mazeretsiz devamsızlık nedeniyle hafta tatili ile birlikte 1+1= 2 günlük ücret kesintisi yapılan sigortalının devamsızlığı;

31 gün çeken ayda gerçekleşmiş ise prim gün sayısı 31 – 2 = 29 gün

30 gün çeken bir ayda gerçekleşmiş ise 30 – 2 = 28 gün

28 gün çeken Şubat ayında gerçekleşmiş ise 28 – 2 = 26 gün

Olarak bildirilecektir.

Ayrıca eksik gün nedenlerini kanıtlayan belgelerin SGK tarafından istenilmesi halinde 15 günlük süre içinde ibraz edilmesi gerektiğinden, işveren veya işveren vekilinden birisinin imzası ile varsa şahitlerle birlikte imzalanan devamsızlık tutanağının, devamsızlık yapılan her gün için ayrı ayrı tutularak 10 yıl süreyle saklanması icap etmektedir.