Back To Top
TL taş gibiymiş!

TL taş gibiymiş!

 - Son Güncelleme: 29.03.2018 Perşembe 00:04
- A +

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, “TL’nin değer kaybı” ifadesinin kullanılmasını yanlış bulduğunu, konunun doların değerlenmesi olduğunu ifade etti. 

Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek ise, “TL’deki değer kaybı Türkiye’yi rekabetçi kılmıştır” ifadelerini kullandı.

***

Önce şu Dolar-TL meselesine bakalım. Bu yıl iki kez dolar üzerine yazı yazdım. İlki 26 Ocak 2017 tarihli: “Dolar’da şelale düşüşü olur mu” dedim. O günlerde dolar/lira 3,75 seviyelerindeydi.

İkinci yazım 5 Mart tarihli: “Dolar sorunu özel oldu” dedim. O günlerde dolar/lira kuru 3,80 seviyesindeydi.

***

Gelin şu meseleyi halledelim: Lira mı değer kaybediyor; yoksa Dolar mı değerleniyor?

Doların değerini gösteren bir endeks var. Bu endeks en yakın 6 büyük ülkenin para birimine karşı doların değerini ölçüyor. Dolar endeksi 2017 başlarında 103 seviyesindeydi. Şimdi ise 90 seviyelerinde geziniyor. Son aylarda da adeta 90 seviyesine çivi çakmışçasına bekliyor.

Anlayacağınız küresel ölçekte dolar, 2017 başından bu yana yüzde 12,5 civarında değer kaybetmiş durumda. Hatta Euro/Dolar paritesi bile 2017 başlarında 1,04 seviyesindeyken, artık dolardaki değer kaybı ile 1,25’lere çıkmış durumda. Anlayacağınız dolar, Avrupa Birliği parasına karşı da yüzde 20’nin üzerinde değer kaybetmiş durumda.

Ya, gelişen ülke para birimlerine karşı, durum ne?

2016 başında 1 dolar 4,0 Brezilya Reali ediyordu. Şimdi ise 3,30 Real ediyor. Oysa 2016 başında 1 dolar 3,0TL ediyordu. Ama aradan geçen sürede TL eridikçe eridi ve dün itibariyle 1 dolar 4,0 TL oldu. Ama bakın Brezilya Reali öyle değil. Real 4,0 seviyesinden 3,30’a değer kazandı.

Aşağıda ilk grafikte Dolar/TL yer alıyor. Bütün grafikler Ocak 2015-Mart 2018 arasını gösteriyor. İlk grafikten sonrakiler ise TL’nin emsal ülke para birimlerine karşı durumunu gösteriyor.

Lira, Ocak 2016-Mart 2018 arasında;

ABD Doları karşısında %37

Rus Rublesi karşısında %75

G. Afrika Randı karşısında %81

Brezilya Reali karşısında %63

Meksika Pesosu karşısında %67 değer kaybetti.

Grafikler o kadar net ki; Lira bırakın dolar karşısında değer kaybetmeyi, emsal ülke para birimleri karşısında da mum gibi eriyor.

İşte haftalardır bu noktaya dikkat çekmeye çalışıyorum. Sorun dolar değil, sorun dış piyasalar da değil. sorun bize az gelen döviz de değil: Sorun bizzat biziz. Sorunu tam teşhis edebilsek zaten çözüm de bulabiliriz. Ama ekonomi sorumlularımız maalesef sorunu hala dışarıda arıyor ve çözümü kilitliyor.

Unutmadan; “Lira değer kaybedince rekabet gücümüz artıyor” deniliyor ya. O hikaye de eskidendi. Lütfen 19 Mart tarihli “Bir çuval komplo yerine biraz akıl” başlıklı yazımıza bakalım. Lira değer kaybediyor ama ne nominal dış açık, ne de enerji-altın hariç dış açık azalmıyor. Keşke 2 tanecik veriye bakarak konuşma yapsak. Teşhis bile koyamadıktan sonra nasıl tedavi edeceğiz. İşte asıl orada umudum bitiyor.

18-03/28/ekran-resmi-2018-03-28-214808.png

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 29 Mart 2018 22:27
euro dolar paritesi 1.04 den 1.24 e geldi diye amerika battı mı? kurlar ekonomide araçtır. sonucu belirlemez. ekonomik canlılık, yatırımların devamı ve halkın refahını ölçen tabloları önümüze koymanız daha adil olacaktır. bunu yaparkende son 5 seneyi ve bizle aynı seviyede olan polonya brezilya gibi ülkelerle karşılaştırmalı olursa daha iyi olur diye düşünüyorum.
Kararsız 29 Mart 2018 22:19
yazınızı okuyunca Mustafa bey'in "ucuz ve konforlu eleştiri" başlığına ne kadar da uyumlu bir yazı yazmışsınız . hiç bir tespit yapmayan bir tespit var.
KARAR OKURU 29 Mart 2018 21:33
Doları 'çıpa'ya bağlayalım İbrahim bey. Dolar satıp hazine bonosu alacaklar dolarlarını kaç liradan geri alacaklarını bilsinler. Değil mi ama...
KARAR OKURU 29 Mart 2018 21:30
Ülkemizde şuan ki hava " para politikamızda dahil herşey komplo, herkes kripto, herkes dış mihrak ,hayat güllük gülistanlık , tam gaz yola devam , hiç problem yok dertte yok ,bi biz biliyoruz ,bizden başka milli yok ,afrin zaferi sadece bizim partimizin zaferi tekrardan dirildikte zaten ".herkes herşeyin farkında
kararlı okur 29 Mart 2018 20:57
bugünler iyi günler,savaşın masrafları daha ekonimiye yüklenmedi. birde onlar yüklensin bak ozaman.
okuyucu 29 Mart 2018 18:20
Bilmemek ayıp değil, öğrenmemek ayıp demiş atalarımız. Ama bile bile yalan söyleyene ne demeli? Sayın yazarın bizlere sunduğu rakamlar açıkça gösteriyor ki, TL bu dünya paraları karşısında hızla değer yitiriyor. Dolara karşı halimiz yine de ehven-i şer. Peki bunu ekonomiyi ve ülkeyi yönetenler bilmiyorlar mı? Bilmez olurlar mı, Sayın Kahveci'nin verdiği rakamlar resmi rakamlar. Yani CHP'nin değil Devletin rakamları. Eee o halde, nasıl oluyor da ekonomi bakanı bu sözü edebiliyor? Ayıptan da öte bir şey değil mi bu? Bu millet aptal mı?
İbrahim bey, sizi anlıyorum ben dolar her çıktığında üzülen ve düşmesi için dua eden biri idim. Ülkemi ve milletimi seven düşünen biri olarak... '' Taki ülkemizin başbakanı bizim dolar ile ne işimiz var isterse 5 lira olsun diyene kadar''.... Dedim ki kendi kendime herhalde başbakan benden daha çok seviyor ve düşünüyordur ben niye kendimi üzüyorum cahil biri olarak...
hamza akyol 29 Mart 2018 16:08
tüketimi üretiminden fazla olan ülkenin parası düşük olur (siyasi ve başka toplumsal olayların etkisi hariç). bu duruma göre, eğer biz, diğer ülkelere göre, aynı oranda üretim-tüketim dengesini sürdürebilseydik, doların düzeyi (ufak sapmalar mutlaka olur) aynı olurdu. TL'nin değer kaybetmesinin anlamı; üretim-tüketim dengemiz, tüketim lehine, diğer ülkelerin üretim-tüketim dengesine kıyasla gittikçe kötüleşiyor. Bu durumda kalkınma rakamları epey kuşkulu.
muhammed 29 Mart 2018 15:33
fazla muhalefet yapiyorsunuz yakinda demiroren grubuna satilirsiniz boyle giderse, benden demesi, yazdiklariniza gelince haklisiniz da kimin umrunda! butun sorunlar hep bu cehape zihniyeti...
KARAR OKURU 29 Mart 2018 18:58
0
Bomba bir yorum yaaaaa. Ne güldüm ama. :-) :-)
KARAR OKURU 29 Mart 2018 15:26
Umutsuz yaşanmaz İbrahim bey, döviz artışının tek sebebi Türkiye'yi her türlü tezgâhla yıkamayan ve en son pkk, deaş ve ypg gibi paralı teröristlerle Suriye'de hezimete uğrayan abd.ab ve diğer düşmanlarımızın hep birlikte Türkiye'ye karşı EKONOMIK baskıdan kaynaklanıyor. Ellerinde sadece ekonomi güç koz olarak kaldı ve bunu kullanıyorlar. Bizde ekonomide mücadele ederken mesela hizmet sektöründe dolar üzerinden ücret alınmasını kesinlikle yasaklamalıyız. Türkiye'de özel sektörde ikinci pilot maaşı 9 bin dolar. Bu paranın tl. ederi olarak neden lir
KARAR OKURU 29 Mart 2018 18:10
1
Hükümete de söyleyiver, köprü geçişlerini Dolara endekslemesin. Bir de haberin olsun, bu ülke 40 yıldır terörle uğraşıyor. Sonra hükümetlerin ağzından hiç düşmeyen faiz lobileri ve dış düşmanlar var. Hiç bitmez bunlar. Yeni bir şey yok ama bahanemiz çok.
KARAR OKURU 29 Mart 2018 15:12
Yatiyiruz dolar ! Kalkiyruz dolar!
karar okuru 29 Mart 2018 13:49
İbrahim üstad zaten biliyordukta , sizde malumun ilanını yapmışsınız. Birde bugün büyüme rakamları açıklandı. Türkiye ekonomide %7.7 büyümüş. Şimdi ben diyorumki ; Uyusunda büyüsün nenni tıpış tıpış yürüsünde nenni nenni. Üstad uydumu bilmiyorum amma senin yazıların nispetinde uyduğunu zannediyorum. Ya ne olur şu büyüme rakamları şu işçi emekli memur vatandaşlarımızın birde maaşlarına yansısın diyorum. Çokmu birşey istiyorum. Hayır. Sadece büyümeyi bir vatandaş olarak paylaşmak istiyorum. Yani komşuda pişer bizede düşer misali.
yerli malı 29 Mart 2018 12:35
Koministlik yapmayın:)
ilbeyhan 29 Mart 2018 12:17
Yaa Ibrahim bey komunis komunis konusup halkimizin kafasini karistirma.Halkimiz ekonomimizin sahlandigina butun gavurun bizi kiskandigina , bizden habersiz kusun ucamayacagina inaniyor.Ve halinden memnun ,mutlu...Hayatda matematihinde bir onemi olduguna inanmiyor ,islerin hazret ve buyuklerimizin kuvvetli nefesleri ve dualariyla halline inanyor.Fin,Kore,Cin,Israil,Almanya vs gibi ulkelerde ise dort islem ve otesi laboratuar calismalarina ,bilm ve uretime kesin inaniyorlar.Almanlar cubbelinin yanmaz kefenini yapabildilermi,bos bos konusuyorsun sonrada TOSUN lar ulkesi olduk ,acep neden ?
Okur 29 Mart 2018 12:08
İbrahim bey güvenlik uzmanı olan köşe komşun saman ithalatını yazmış! O kadar yani. Bu arada senin moralin çok bozuk sanırım. Bozma be moralini iki günlük dünya için değmez. Bu arada 7.4 büyümüşüz!
Hasan Tilki 29 Mart 2018 11:38
Reel dolar kuru ne kadar acaba? Bu grafiğe bakarak doların daha gideceği yer var diyebilir miyiz?
Mehmet Yılmaz 29 Mart 2018 11:32
Hükümetin hangi sözüne güvenebiliriz ki İbrahim Bey.100.000 psikolojik sınır diyorlardı bir baktık ki ne olduğu belirsiz 4 milyon kişiyi ülkemize almışlar.
vatan sever 29 Mart 2018 11:14
Yurtdisinda kaliyorum sizce euro getirip tl ye cevirmek yanlismi olur? Kisa vadede 6-7 olurmu acaba?
KARAR OKURU 29 Mart 2018 10:54
Yoneticiler Kurt'a Kedi deyince Kurt' un kedi olacagini (kedi olarak algilanacagini) dusunuyor. Bunun adi kendi deyisleriyle "algi operasyonu". Halk bunu yuttugu surece de sorun yok onlar icin. Seviye bu!
Abdullah hasan 29 Mart 2018 10:20
TL değer kaybı olamaz , doğru; sadece ABD Doları karşısında %37 Rus Rublesi karşısında %75 G. Afrika Randı karşısında %81 Brezilya Reali karşısında %63 bu paralar TL karşısın da değer artışı gösterdiyse suç şimdi TL nin mi? O paralar düzeni bozmuş, suç onların.
Sorun aslında TL'nin değer kaybetmesi de değil bana göre. Mesela dolar diğer para birimlerine göre %20 değer kaybetmiş, Çin parasının değerini özellikle düşük tutuyor hatta revalüe etmesi için baskı görüyor. Sorunumuz TL'nin kapana kısılmış olması. Üretim yapımız ithalata bağımlı olduğu için TL'nin değer kaybetmesi dış ticaret açığımızı istenilen düzeyde kapatmıyor, enflasyon zaten yüksek olduğu için değer kaybı daha fazla enflasyon, daha fazla enflasyon daha yüksek faiz, yüksek faiz az yatırım ve işsizlik demek. Çözüm 10 yılı gözden
KARAR OKURU 29 Mart 2018 09:29
Devlet lüks yaşıyor
engineer 29 Mart 2018 09:13
sn Kahveci devamlı tasarruf tasarruf diyorsunuz ya, işte dövizin devlet eliyle manipülasyonu da bir tasarruf yöntemi değil mi? hem de acımasız ve karşı konulmaz bir tasarruf yöntemi, TL ile işlem yapan piyasa, esnaf ve TL üzerinden maaş alan işçi memur emekli ve tüm çalışanlar öyle bir cebri tasarrufa tabi tutluyor ki,TL olan kazançlarının döviz karşılığı sene içinde %50 eriyor, böylece alım güçleri yarıyarıya düşüyor,yani bir nevi devlet tarafından zorunlu tasarrufa tabi tutulmuş oluyor değilmi?
Sayın kahveci,2002-2018 mart sonu itibariyle,bu ülkede üretime yönelik hiçbir yatırım yapılmadı. Aksine olanlar da satıldı. Geleneksel ihraç ürünlerimiz çeşitlendirilemedi. Tüketim teşvik edildi. İnşaat sektörü yatırım olarak görüldü. Tasarruf neredeyse hiç yok. Sermaye yok. Dışardan kredi alabilmek, başarı sayılır oldu. Neredeyse her vatandaş borçlu. Sonuçlar hiç şaşırtıcı değil.
KARAR OKURU 29 Mart 2018 08:46
İbrahim bey Dolar ucuz olduğu için yılda 70 milyar dolar Türkiye'de üretilebilen malı İthal ediyoruz Yeni bir düşünce üreten yok Ortalama yıllık 45 milyar dolar cari açık veriyoruz Tek sebebi doların ucuz oluşu İktisatta bir teori var Kötü para iyi parayı piyasadan kovar Dolar piyasada ithalat tam gaz gidiyor Dindar toplum lüks toplum oldu İthalat kalemlerini incelerseniz Türkiye'de üretilebilen 70 milyar dolar İle 80 milyar dolar İthalat malını biz üretebiliriz AB tasarruf %28,5 bizde Daha önce 11 di Yeni 14,5 oldu Bu topluma dindarl
KARAR OKURU 29 Mart 2018 08:39
Dolar yükselince kişi başına milli gelir ne oldu acaba? Bana göre TUİK’te yükselmiştir.
KARAR OKURU 29 Mart 2018 08:31
İlk olarak şu Ohal i kaldırmak la işe başlanmalı. Devlet te tasarruf. Tasarruf derken halka yüklenmek değil. Ve Adalet. Adaletin olmadığı yerde Ahlaksızlık da olur. Yolsuzluk ta olur.
KARAR OKURU 29 Mart 2018 01:32
Malum bakanın açıklaması Zaytung'a haber olmuştu: ''TL değer kaybetmiyor, Cibuti frangı değer kazanıyor:)))
KARAR OKURU 29 Mart 2018 01:31
Dünya bizi kıskanıyor.nokta
KARAR OKURU 29 Mart 2018 00:58
Siz kominist misiniz :)
KARAR OKURU 29 Mart 2018 11:50
0
Bir fikrin varsa yaz bilgi edinelim. Katılmazsak eleştirelim, katılırsak beğenelim. Sayın editör bu yorumu her defasında yayımlayarak gazeteye, okuyucuya ve ülkeye ne katkı sağlıyorsun? Birde yayımlamadığınız orjinal yorumları düşününce...
00.58 için, 29 Mart 2018 12:25
1
hakikaten işin çok zor be arkadaş...
sorgulayıcı 29 Mart 2018 12:34
0
Doğruyu söyleyen koministtir. Haklısın, güzel soru?!
Salih 29 Mart 2018 00:48
Sorun ülkemiz idarecileri dahil israf ve tasarruf edememe. Gavurun borç verdiği parayla onların ürettiği araba, telefon, dayanıklı tüketim malları vs alıyoruz. Halbuki ülkemizde üretilen beyaz eşyadan telefondan, bilgisayardan arabanın milli olan parçalarından (yada milli olan maliyetinden) ötv yi kaldırdığımizda cari açığımız azalır yerli uretimlerin satışı artar. Denetim eksikliği yada sistem açığından tekstilde bile bir çok çin mali ürünü sokuyorlar ülkeye. Bir yerde duymuştum gümrük elemanları habur a tayin olabilmek için 100 binlerce lira kr
cevat karakalem 29 Mart 2018 00:38
Grafikler cok guzel olmis, artik buna bakip da anlamayan ya da itiraz eden olursa ya kotu niyetlidir ya da bakip da goremiyordur.
KARAR OKURU 29 Mart 2018 08:49
0
Ya da görmek istemiyordur.
VATANDAS 29 Mart 2018 10:17
0
Demekki anlamayan hemen iki kişi çıkmış,daha HACI CAV CAV piyasada yok.
KARAR OKURU 29 Mart 2018 11:34
1
buraya kadar anlamamayı beceren hacı murat, bundan sonra da anlamıyacaktır. Bu duruma göre hangi gruba giriyor.
KARAR OKURU 29 Mart 2018 16:30
0
gümrüksüz gelenler türkiyeyi bitiriyor. onu ne yapacağız ?
KARAR OKURU 29 Mart 2018 00:12
kangren olan uzuva yapılacak tek operasyan kesmektir nokta
KARAR OKURU 29 Mart 2018 11:35
0
doları mı tl'yi mi kesiyoruz? anlamadım. yoksa merkez bankasını mı kapatacağız?
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN