Bu yazı yaşanan fon krizini ve bu krizden çıkış yollarını simgesel bir dille anlatmayı deneyecek; sabırla okunması gerekiyor; yazı uzun.

Fakat önce bir hikaye: Herodot, M.Ö. 5. yüzyılda yaşamış Pers Kralı II. Kambises’in adalet an dair bir hikaye anlatır.

Bir gün Kral Kambises’e bir yargıcın rüşvet aldığı şikayeti gelir; şikayet araştırılır ve suçun sabit olduğu teyit edilir.

Kral, Rüşvetçi Yargıcın idamına ve derisinin yüzülmesine karar verir.

Yargıcın oturduğu koltuk da, yargıcın yüzülen derileriyle kaplanır.

İdam edilen yargıcın yerine, yargıcın öz oğlu atanır.

Kralın veziri “biraz aşırı olmadı mı efendim “diye serzenişte bulunur.

Hayır der Kral Kambises, “yolsuzluk karşısındaki rengimiz belli olsun istedim”*

Son fon kriziyle ilgili olarak, toplumun büyük çoğunluğu, Sayın Cumhurbaşkanımızın henüz rengini tam belli etmediğini düşünüyor.

Niçin?

Çünkü yapılan açıklamaları ve verilen bütün cevapları eksik, isabetsiz ve tutarsız görüyor; toplum, artık hiç kimseye güvenmiyor ve hiç bir açıklamaya inanmıyor.

Aslında Sayın Erdoğan bütün siyasi hayatı boyunca her siyasi ve ekonomik krizi, kendi lehine fırsata çevirmeyi başarmış bir şahsiyet; geçmiş performansını bilen ve ona sadakatini hala sürdüren taraftarları, bu krizin de aşılacağına inanıyor.

Daha önceden planlanmış bir değişimi tutundurmak, kabul ettirmek ve siyasi çıkarlar elde etmek için gerçekten de krizler, bazen olağanüstü fırsatlar sunar.

Öyle görünüyor ki bu son fon krizin, ne tip fırsatlar oluşturduğu ve varsa hangi fırsatları içerdiği konusunda Sayın Cumhurbaşkanı henüz bir karara varamamış.

KRİZLERİ FIRSATLARA ÇEVİRME ÖRNEKLERİ

1) 1991 Tercihli Oy Krizi: 1991 yılında yapılan seçimde Sayın Erdoğan Milletvekili seçilmişti fakat tercihli oylar sayılınca seçimi Sayın Erdoğan’ın değil, sayın Mustafa Baş’ın kazandığı anlaşılmıştı.

Sonuçta sonra Sayın Erdoğan’ın mazbatası iptal edildi.

Sayın Erdoğan, muhtemelen üzülmüştür fakat partiye küsmedi ve partideki çalışmalarını artırarak sürdürdü.

Milletvekili seçildiği halde, milletvekili olamadığı için “parti içindeki mağdur” durumuna düşmüştü.

Parti Yönetimi onu “kerhen” de olsa 1994 yılındaki mahalli seçimlerde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına aday gösterdi; parti yönetimi içinde seçimin kazanılacağına inanan yoktu. (kişisel duyumlar)

Fakat muhalefet bölündüğü için seçimi kazandı.

2) Siirt’te Şiir Krizi ve Hapis Cezası: Sayın Erdoğan, Başkan olduğu birdönemde Siirt’te şiir okuduğu için görevden alındı; hapis cezasına çarptırıldı; hapse girdi.

Hapisten bir efsane olarak çıktı.

Kurulan Ak Parti’nin genel başkanı oldu.

Ak Parti 2002 yılındaki genel seçimleri açık farkla kazandı.

3) e-Muhtıra ve 367 Krizi: Yargı 367 kararıyla siyasilere bir darbe yapmıştı; askerler de gözdağı vermek içim hükümete bir muhtıra vermişti.

Ak Parti askeri vesayete direndi ve erken seçim kararı aldı.

Ak Parti erken seçimde büyük bir zafer elde ederek oylarını artırdı: %46,6

Böylece cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesinin önü açıldı.

4) 2008 Ak Parti Kapatma Davası: Anayasa Mahkemesi Ak Partiyi kapatacak oy oranını sağlayamadı.

Sadece Hazine yardımlarında kesintiye gitme cezası verdi.

Ak Parti bu olumsuzlukları aşmak için 2010 yılında referanduma gitti ve “kemalist-sol” bürokratik vesayeti ciddi oranlarda geriletti.

5) 2013 Gezi Parkı Olayları: Kutuplaşma sayesinde tabanın konsolidasyonu; gücün ve itibarın artarak devam ettirilmesi, vs.

6) 17-25 Aralık Süreci: Gülen Cemaatinin rüşvet ve yolsuzlukla ilgili bilgi ve belge açıklayarak, hükümeti yıkmak ve mensuplarını yargılamak amacıyla başlattıkları kampanyalar tam tersi sonuçlar verdi.

Daha önce “kemalist-sol” vesayet odakları geriletilmişti; bu defa Polis ve Yargı içindeki “Gülenci vesayet odakları” büyük ölçüde tasfiye edildi veya etkisiz bir niteliğe büründü.

Böylece Sayın Erdoğan’ı yıkmak isteyen bir kalkışma daha, püskürtülmüş oldu ve Sayın Erdoğan’ın siyasi gücü biraz daha arttı.

7) 2015 Haziran seçimlerinde Ak Parti’nin büyük oy kaybı ve tek başına iktidar ihtimalinin ortadan kalkması krizi:

Sayın Erdoğan, PKK ile sürmekte olan barış sürecinin kendisine ve partisine zarar verdiğini gördü ve süreci sonlandırdı.

Hızla güvenlik politikalarına dönde; ardından gidilen erken seçimde Ak Parti, oy oranını %50’ye çıkardı.

8) 15 Temmuz Darbe Girişimi Krizi: Sayın Erdoğan’dan korkmaya başlayan Gülen Cemaati, askeri bir darbe yaparak hem hükümeti dağıtmayı hem de Sayın Erdoğan’ı tutuklamaya çalıştı.

Sayın Erdoğan önce darbeyi savuşturdu, ardından askeri vesayeti sona erdirdi ve sonuçta Gülen Cemaatini kendisi için bir tehlike olmasını edediyen sona erdirdi.

Sayın Erdoğan yetinmedi, bu darbe krizini Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş için bir fırsata dönüştürdü.

Yeni Anayasayla, erkler ayrılığı neredeyse sona erdi ve “erkler birliği” dönemi başladı.

Sonuçta Sayın Erdoğan erkler birliği rejimiyle bütün güçleri tek elde, yani kendi elinde topladı.

Bir siyasetçi olarak eşi benzeri olmayan bir siyasi güce ulaştı.

9) 2018 Rahip Krizi: Başta ekonomik ve diplomatik bir kriz olarak başlayan Rahip Branson krizi, başlangıçta Sayın Erdoğan’ı, Sayın Trump ile adeta bir düşman olarak karşı karşıya getirdi.

Ancak daha sonra, Trump’ın ikinci döneminde, bu krizi de bir fırsata çevirdi.

Sayın Erdoğan, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde daha önce benzeri görülmemiş bir dostluk geliştirdi.

Kriz niteliğinde ve Sayın Erdoğan’ın siyasi kariyerine tehdit olabilecek başka krizler de var fakat bu kadar iç politika krizi değinisi yeterli.

Doğrusu gelecekte Sayın Erdoğan için “başarı destanı” yazacaklar için dış politika alanında da sayısız kriz yönetme başarısı hakkında bilgi ve belgeler var.

Yazının yaşanan fon krizi hakkında olduğunu unutmadım fakat bir efsane daha anlatayım:

Efsaneye göre bir kartal 40 yaşına geldiğinde hayatının en zor dönemine girer.

Artık gençliğindeki kadar güçlü değildir; avlarını yakalamakta zorlanır hâle gelmiştir; gagası uzar ve kıvrılır; avını parçalayamaz ve beslenmekte zorlanır; uçma kabiliyeti zayıflar.

Yaşlanan kartalın önünde iki seçenek vardır: Ya bu hâliyle yaşamaya çalışacak ve kısa sürede ölecektir ya da “çok ağır, acılı ve uzun bir değişim süreci”ne girecektir.

Bu efsane, kartalın ikinci yolu seçtiğini anlatır.

Kartal, gagasını sert kayalara vurarak eski gagasını kırar ve koparır; pençelerini söker ve tüylerini yolar.

Efsaneye göre zaman içerisinde, kırılan gaganın, pençenin ve tüylerin yerine yenileri çıkar.

Böylece 40 yaşında ölmeyi bekleyen Kartal, yeni gaga, yeni pençe ve yeni tüylerle adet yeniden doğar ve ömrü de 40 yaşından 70 yaşına uzar.**

Yurtiçinde ve yurtdışında kendisine ve Ak Partiye yönelik her saldırıyı bir fırsata çevirme mahareti gösteren Sayın Erdoğan bu defa kendi elleriyle kurduğu siyasi düzeninin ürettiği veya önleyemediği sorunları aşmaya çalışıyor; başarabilir mi?

Göreceğiz.

İşi çok zor çünkü “ağacın kurdu kendinden olmazsa bin yıl yaşarmış.”

Simgesel anlatıya bir sahne ile devam edelim:

Bir aile büyüğü umreden dönmüş.

Kardeşler ve akrabalar tebrik için toplanmış.

Konu dönüp dolaşıp fon konusuna geliyor. Herkes öfkeli. Birisi kızgınlıkları yumuşatmak için “şimdiye kadar 120 kişi tutuklandı ve 260 kişiye de adli kontrol uygulandı” diyor.

Bu rakamları propaganda rakamları olarak gören topluluk neredeyse söyleyeni linç edecek.

İnanmıyorlar.

Kalabalık topluluk, geçmişte inanmadıkları yolsuzluk söylentilerini de birbirlerine fısıldıyorlar.

Birisi “Kurulduğundan beri Ak Partiye oy verdim artık vermeyeceğim diyor, kızgınlıkla.” Ben de, ben de, ben de sesleri bir tekerleme gibi salonda dolaşıyor.

Dede, ben vermeye devam edeceğim diyor.

Bu ailede 44 seçmen var.

Dede çok üzgün; çatıya çıkıyor ve gözleriyle gökleri süzüyor; gözleri, umutla, 2002-2012 dönemi moda renklerine sahip bir kartal arıyor.

*Flaman ressam Gerard Davis, Brugge Belediyesinin siparişi üzerine, 1498 yılında, bu hikayeyi anlatan muhteşem bir resim çizmiş.

Bu tablo o dönemde mahkemelerin de olduğu Brugge Belediyesine asılmıştır. Bu tercihle, yargıçların işe geliş gidişlerinde bu resmi görmeleri murat edilmiştir.

Görsel için: the-judgement-of-cambyses-part-2-by-gerard-david-

**Kartal efsanesi gerçekten bir efsanedir; kartalların doğal ve biyolojik yaşamına aykırı unsurlar içerir.