Arşivde Ara

Trump, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından ülkede fiili bir “rejim değişikliği” yaşandığını savundu. Air Force One’da yaptığı açıklamalarda Trump, İran’da artık farklı isimlerle muhatap olduklarını öne sürerken, Beyaz Saray’ın doğu kanadında yapımı süren balo salonunun altına güvenlik odaklı büyük bir kompleks inşa edildiğini de söyledi.

ABD Başkanı Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde tarihi bir eşiğin aşıldığını duyurdu. Tahran yönetiminin 15 maddelik ABD planını büyük ölçüde kabul ettiğini belirten Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki blokajın kırılacağına dair ilk somut sinyali "20 tankerlik sevkiyat" haberiyle verdi.

Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim ve ABD’nin bölgedeki operasyon sinyalleri, güvenli liman talebini zirveye taşıdı. Brent petroldeki yükselişle beslenen enflasyon endişeleri Federal Rezerv (Fed) üzerindeki baskıyı artırırken, Dolar/TL haftaya 44,45 seviyesindeki rekoruyla başladı.

İran ile başlayan gerilimde birinci ay geride kalırken, ABD Başkanı Trump’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik operasyon sinyalleri piyasaları sarstı. Yemen’in de dahil olduğu bölgesel denklemde, dünya ticaretinin iki ana damarı Hürmüz ve Babülmendep "yüksek risk" bölgesine dönüştü. Brent petrol 115 doları aşarak rekor tazeledi.

ABD Başkanı Trump, İsrail televizyonuna verdiği özel mülakatta, Hürmüz Boğazı'yla ilgili açıklamalarda bulundu. Trump, küresel petrol ticaretinin şah damarı olan Hürmüz Boğazı'nı ABD'nin kontrol altına alıp almayacağı sorusuna, "Evet, elbette, bu zaten şu an gerçekleşiyor" cevabını verdi. Trump ayrıca, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile "tam bir koordinasyon" içinde olduklarını açıkladı.

Amerika’nın dört bir yanında milyonlarca kişi ülkeyi savaşa sokan Trump’ı protesto etmek için sokaklara döküldü. New York’tan Texas’a 50 eyalette 9 milyonu aşkın protestocu ‘Kral istemiyoruz’ diyerek ‘Yasa tanımayan Trump yargılansın’ çağrısı yaptı.

İran savaşının birinci ayı geride kalırken, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla başlayan ve Asya'yı vuran küresel petrol şoku rotasını Batı'ya çevirdi. Bloomberg'in enerji devleri ve piyasa yapıcılarla yaptığı görüşmelere dayandıran çarpıcı analizine göre; dünya henüz 1970'leri aratmayacak bu krizin ciddiyetini tam olarak kavrayabilmiş değil. Asya'da başlayan "karneyle yakıt" ve "kıtlık" döneminin yakında Avrupa'da yaşanacağını ve petrol fiyatlarının 200 dolara fırlayabileceği uyarısı yapıldı.

İran’ın Bağdat Büyükelçisi Muhammed Kazım El-Sadık, eski Irak Başbakanı Nuri El-Maliki ile bir araya gelerek, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in Maliki’nin başbakanlık adaylığına destek verdiği mesajını iletti.

Dünya genelinde teknoloji üreticileri, yarı iletken sektörünün hayati bileşeni olan helyum gazı tedarikinde yaşanan büyük aksamalar nedeniyle alarm veriyor. Orta Doğu'da tırmanan gerilim, Samsung ve Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) gibi devlerin üretim planlarını bozarken, bellek fiyatlarının hızla yükselmesi bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın tanıdığı diplomatik süre piyasalar için kritik bir eşik.

İngiliz finans gazetesi Financial Times, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı savaşın küresel güç dengelerindeki asıl galibinin Çin olduğunu yazdı. Çin'in bu krize yıllardır hazırlandığını belirten FT, devasa petrol rezervleri, Hürmüz Boğazı'ndaki "Çin muafiyeti" ve ABD silah sanayisinin Çin'in nadir toprak elementlerine olan ölümcül bağımlılığı sayesinde Pekin'in bu savaştan "tartışmasız bir süper güç" olarak çıkmasının kesinleştiğini yazdı.

İran Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, ABD Başkanı Donald Trump’ın kara saldırısı tehditlerini değerlendirdi. Zülfikari, böyle bir harekâtın Amerikan askerlerini yalnızca esir bırakmayacağını, aynı zamanda Basra Körfezi’ndeki köpekbalıklarına yem olma riskini de beraberinde getireceğini belirtti.

New York Times’ın haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump ile Hindistan Başbakanı Narendra Modi arasında, ABD-İsrail ile İran arasında başlayan savaşın ele alındığı telefon görüşmesine iş insanı Elon Musk da dahil oldu. Görüşmede Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve Orta Doğu’daki gelişmeler değerlendirildi.

ABD genelinde düzenlenen “Krallara Hayır” protestolarında milyonlarca kişi, Donald Trump yönetiminin iç ve dış politikalarına karşı sokaklara çıktı. Gösterilerde özellikle İran’a yönelik askeri adımlar eleştirilirken, eylemler ülke genelinden dünyaya yayılan geniş katılımla dikkat çekti.

ABD-İran savaşında birinci ay dolarken bölgeye büyük bir sevkiyat gerçekleşiyor. 3 bin 500 asker taşıyan USS Tripoli amfibi hücum gemisi Orta Doğu'ya ulaştı. Pentagon’un haftalar sürecek stratejik bir kara harekatı için hazırlık yaptığı iddia ediliyor.

ABD genelinde düzenlenen üçüncü “Krallara Hayır” protestolarında milyonlarca kişi meydanları doldururken, gösterilerde Donald Trump yönetiminin özellikle İran politikası sert şekilde eleştirildi.

Trump, Miami Beach’te düzenlenen Suudi Arabistan destekli Future Investment Initiative forumunda yaptığı konuşmada, Suudi Veliaht Prensi Bin Selman’a yönelik aşağılayıcı ifadelerle gündeme geldi. Trump, Bin Selman’ın artık Washington’a karşı farklı davranmak zorunda kaldığını söylerken son derece kaba bir dil kullandı. Trump, "Benim kıçımı yalayacağını hiç düşünmemişti, ama şimdi bana karşı nazik olmak zorunda" dedi.

İYİ Parti lideri Müsavat Dervişoğlu, küresel dengelerin hızla değiştiğini belirterek Türkiye’nin bu sürece uygun hareket etmesi gerektiğini söyledi. Ukrayna, Gazze ve İran’daki gelişmelere dikkat çeken Dervişoğlu, uluslararası hukukun zayıfladığını ifade etti. “Türkiye olarak değişen bu konjonktüre uygun hareket etmek mecburiyetindeyiz” diyen Dervişoğlu, toplumların yeniden milli egemenlik zeminine yöneldiğini vurguladı.

Altın piyasası, hafta başında yaşanan geri çekilmenin ardından gelen güçlü dip alımlarıyla cuma günü önemli bir yükseliş kaydetti. Spot altın yüzde 2,6 artışla ons başına 4.491,78 dolara kadar yükselirken, gün içinde 4.554,39 dolara kadar çıktı. ABD’de nisan vadeli altın kontratları da yüzde 2,7 artışla 4.492,5 dolardan günü kapattı.

ABD Başkanı Donald Trump, Miami’deki FII zirvesinde İran’a yönelik operasyonlar sırasında Türkiye’nin tutumunu överek, “Türkiye şahaneydi, harikaydı” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı “harika bir lider” olarak nitelendiren Trump, Ankara’nın Washington’un istemediği alanların dışında kaldığını söyledi.

Savaşı bitirmenin yollarını arayan ABD Hürmüz Boğazı’na takılıp kaldı. Piyasaların da baskısıyla ‘müzakere’yi gündemine alan Trump, ateşkes süresini 10 gün daha uzattı. Bir yandan da İran’ı kendi şartlarına razı etmek için 10 bin asker ve teçhizat sevkini başlattı. Tahran’ın bu hamleye cevabı Hürmüz’ü tamamen kapatmak oldu.

İsrail'in İran'daki sivil nükleer tesisleri ve çelik fabrikalarını vurmasının ardından "Direniş Ekseni"nin en kritik halkalarından biri olan Yemen'deki Husiler devreye girdi. Husi Askeri Sözcüsü tarafından yapılan acil açıklamada, ABD ve İsrail'in asıl amacının tüm Orta Doğu'yu İsrail kontrolüne bırakmak olduğu belirtilerek, Kızıldeniz ve stratejik Babülmendep Boğazı'ndaki tüm Amerikan gemilerinin hedef alınacağı ilan edildi.

Trump'ın İran'ın enerji tesislerine yönelik saldırıları diplomasi için 10 gün ertelediğini duyurmasının üzerinden henüz 24 saat geçmeden, İsrail savaş uçakları İran'ı ağır bir bombardımana tuttu. İran Dışişleri Bakanı Arakçi, İsrail'in İran'daki sivil nükleer tesisleri, bir enerji santralini ve ülkenin en büyük iki çelik fabrikasını vurduğunu açıkladı. Arakçi, ABD'nin uzattığı süreyle çelişen bu eylem için "Ağır bir bedel ödeteceğiz" uyarısında bulundu.

ABD’li istihbarat kaynakları, İran’a yönelik saldırılarda füze stoklarının yalnızca üçte birinin imha edildiğinin teyit edilebildiğini açıkladı. Kalan füze ve İHA kapasitesinin bölgedeki olası operasyonlar için tehdit oluşturduğu belirtilirken, bu değerlendirmelerin ABD Başkanı Donald Trump’ın “çok az füze kaldı” sözleriyle çeliştiği ifade edildi.

Beyaz Saray’ın günlerdir merak uyandıran “büyük duyuru” kampanyasının, App Store’da kullanıma açılan resmi mobil uygulama için yapıldığı ortaya çıktı.

Çin, ABD’nin yeni tarifeler için başlattığı soruşturmalara karşılık olarak, bu uygulamaların haksız ticaret engeli oluşturduğu gerekçesiyle resmi soruşturma başlattığını duyurdu. Pekin yönetimi, küresel tedarik zincirlerinin zarar görebileceği uyarısında bulundu.

Washington Post gazetesi, ABD'nin İran'la yürüttüğü dört haftalık savaşta 850'den fazla Tomahawk seyir füzesi fırlattığını ve bu "korkunç tüketim hızının" Pentagon'da büyük bir alarma neden olduğunu ifşa etti. Tanesi 3,6 milyon dolar olan ve üretimi iki yıl süren bu füzelerin stoklarının erimesi üzerine orduda "cephane bitti" kodunun konuşulmaya başlandığı belirtildi.

Ocak ayında ABD özel operasyon kuvvetleri tarafından Karakas'ta yakalanarak tutuklanan devrik Venezuela Devlet Başkanı Maduro, Manhattan'daki federal mahkemede yeniden hakim karşısına çıktı. Yargıç, yaptırımlar nedeniyle avukat masraflarının ödenemediği gerekçesiyle davanın düşürülmesi talebini reddederken; ABD Başkanı Trump, Maduro'ya yönelik yeni suçlamaların da yolda olabileceği sinyalini verdi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın elektrik santrallerini hedef alma kararını 6 Nisan’a kadar durdurmasına ilişkin açıklama yaptı. “Benden 7 gün istediler. Bense onlara 10 gün süre verdim” diyen Trump, İran’ın tanker geçişine izin vermesini “doğru kişilerle iş yaptığımızı kanıtladı” sözleriyle değerlendirdi. Ayrıca "Hürmüz Boğazı'na ihtiyacımız yok. Beni rahatsız eden şey, buna ihtiyaç duyan ülkelerin bu konuda hiçbir şey yapmaması." dedi.

BBC'nin yayımladığı geniş çaplı analize göre; artan Rusya tehdidi ve ABD'nin değişen dış politikası, Almanya'yı II. Dünya Savaşı'ndan bu yana uyguladığı pasifist askeri stratejisini radikal bir şekilde değiştirmeye itti. Alman Silahlı Kuvvetleri Komutanı General Carsten Breuer, Rusya'nın 2029 yılına kadar NATO'ya saldırabilecek güce ulaşacağını belirterek, Avrupa'nın en güçlü ordusunu kurmak için hızla harekete geçtiklerini açıkladı.

ABD ile İran arasındaki gerilim küresel piyasalarda 'güvenli liman' arayışını tetikledi. Orta Doğu’daki savaş belirsizliğiyle dolar endeksi 100 sınırına dayanırken, iç piyasada Dolar 44,47 TL seviyesini test ederek tüm zamanların rekorunu kırdı.

ABD Başkanı Trump’ın İran’a yönelik saldırı planını “diplomasi için tanınan ek süre” gerekçesiyle ertelediğini açıklamasının ardından, Wall Street Journal’ın ortaya çıkardığı Pentagon hazırlığı tartışmayı büyüttü. Habere göre Washington, bir yandan barış mesajı verirken diğer yandan Orta Doğu’ya 10 bine kadar ek kara askeri gönderme seçeneğini masada tutuyor; arabulucular ise Trump’ın “İran ek süre istedi” iddiasını doğrulamıyor.

Gram altın güne yükselişle başladı ve 6 bin 389 liraya çıktı. Dün 6 bin 240 liradan kapanan gram altın, sabah saatlerinde 2,4 artış kaydetti. Ons altın da 4 bin 468 dolara yükseldi. Donald Trump’ın İran’a yönelik kararı ertelemesi sonrası dolar geriledi, bu durum altın fiyatlarını destekledi.

ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik verdiği "süre" adeta yılan hikayesine döndü. İran'ın enerji tesislerini vurmak için önce 48 saat süre tanıyan, ardından bu sürenin bitimine 1 gün kala mühleti 5 güne çıkaran Trump, yarın dolacak olan süreyi bir kez daha uzattı. Kendi sosyal medya platformundan yeni bir açıklama yapan Trump, "İran hükümetinin talebi üzerine enerji tesislerinin yıkımını 10 günlüğüne duraklattığını" duyurdu.

ABD ve İsrail işbirliğiyle başlatılan İran savaşında taraflardan çelişkili müzakere açıklamaları da gelmeye devam ediyor. Son olarak ABD'nin 15 maddelik savaşı sona erdirme teklifinin Tahran'dan geri döndüğü tartışılırken Başkan Trump'tan yeni açıklamalar geldi. İran'ı isteseler ortadan kaldırabileceklerini öne süren Trump, anlaşma ve ateşkes için İran'ın kendisine yalvardığını iddia etti.

Orta Doğu'daki savaş hattında yaşanan gelişmelerin küresel petrol piyasalarında yarattığı fırtına, Türkiye'deki akaryakıt tabelalarını saat başı değiştiriyor. Dün gece motorine yansıyan 5 lira 44 kuruşluk dev indirimin sevinci kursakta kaldı. Sektör kaynaklarından alınan son dakika bilgisine göre, yarın gece yarısından itibaren motorine 6 lira 10 kuruşluk rekor bir zam geliyor.

Tahran'dan Washington'a resmi cevap geldi. İran, ABD'nin Pakistan aracılığıyla ilettiği 15 maddelik barış teklifine cevabını gönderdi. Şimdi gözler, İran’ın tazminat ve garanti taleplerine Washington’un vereceği cevaba çevrildi.

İran savaşı nedeniyle kritik mühimmat stokları zorlanan Pentagon’un, Ukrayna için ayrılan bazı savunma sistemlerini Orta Doğu’ya yönlendirmeyi ve NATO destekli fondaki paraları ABD envanterini yenilemek için kullanmayı planladığı ortaya çıktı.

Trump, İran ile Pakistan üzerinden yürütülen ancak Tahran tarafından kamuoyunda reddedilen 15 maddelik barış planıyla ilgili sessizliğini öfkeli bir mesajla bozdu. Kendi sosyal medya platformu üzerinden "İranlı müzakereciler garip, gizlice anlaşma için yalvarıyorlar" diyen Trump, Tahran yönetimini anlaşmayı hemen kabul etmemeleri halinde "geri dönüşü olmayan ve hiç hoş olmayacak" yıkıcı bir saldırıyla tehdit etti.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik yürüttüğü savaşta sular durulmuyor. Milyarlarca dolarlık mühimmat tüketen ve dünyanın en pahalı uçak gemisi USS Gerald R. Ford'u ağır hasarlı bir şekilde bölgeden çekmek zorunda kalan ABD Başkanı Trump, faturayı müttefiklerine kesti. Kendi sosyal medya platformu üzerinden bir mesaj yayımlayan Trump, savaş boyunca ABD'ye destek vermeyen NATO ülkelerini sert bir dille hedef alarak "Hiçbir şey yapmadınız, bu anı asla unutmayacağız!" tehdidinde bulundu.

İsrail basınında yer alan haberlere göre, Tel Aviv yönetimi ABD ile İran arasında kapsamlı bir anlaşma ihtimalini düşük görse de, ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakereler sürerken sürpriz bir şekilde geçici ateşkes ilan edebileceği ihtimalinden kaygı duyuyor. ABD’nin diplomatik temasları sürdürürken bölgeye askeri sevkiyat yapması dikkat çekerken, İran tarafı ise Washington’un sunduğu planı reddetti.

ABD Başkanı Trump, savunma sanayisi üreticilerine yaptığı çağrıda savaşın seyrine dair dünyayı şoke eden bir itirafta bulundu. İran'ın "çok önemli bir hedefe 100 füze fırlattığını" ve hasar aldıklarını belirten Trump'ın bu sözleri, geçtiğimiz haftalarda bölgeden acilen çekilen ve dünyanın en pahalı savaş gemisi olan USS Gerald R. Ford (CVN-78) uçak gemisini akıllara getirdi.

Netanyahu'nun İran halkını sokağa davet eden ortak bildiri teklifini Trump, "katliamlara zemin hazırlar" diyerek geri çevirdi.

ABD-İran savaşının 27. gününde Beyaz Saray’dan gerilimi zirveye taşıyan bir açıklama geldi. Sözcü Leavitt, müzakerelerin sürdüğünü ancak İran’ın "askeri yenilgiyi" kabul etmemesi durumunda, Trump yönetiminin Tahran’a "cehennemi yaşatmaya" hazır olduğunu duyurdu.

İran savaşı uzarsa petrolün varil fiyatının 200 dolara kadar çıkabileceği endişesi Washington’da alarm yarattı. Bloomberg’e göre Trump yönetimi olası ekonomik enkazı hesaplamaya başlarken, Beyaz Saray iddiaları reddetse de Hürmüz kaynaklı enerji şoku küresel piyasaları sarsmayı sürdürüyor.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta nükleer tesis tartışmaları gölgesinde İran’a başlattığı operasyonla fitili ateşlenen savaşta dört hafta geride kaldı. İsrail basını, ABD Başkanı Trump’ın önümüzdeki Cumartesi günü tek taraflı bir ateşkes ilan edebileceğini konuşurken; Tahran yönetimi, Washington’ın 15 maddelik barış planını "aşırı" bularak masayı reddetti.

Washington’da hazırlanan savaş planı Hürmüz Boğazı'na takılınca Trump içeride ve dışarıda hem siyasi hem de ekonomik bir açmaza girdi. Düştüğü çaresiz durumdan çıkış yolu arayan ABD Başkanı’nın şaşırtıcı ‘Tahran'la anlaştık’ açıklamasını İranlı yetkililer yalanladı, ‘Kendi kendine müzakere ediyor’ diye alay etti. Ancak ‘arabulucu’ Pakistan, tarafların 48 saat içinde bir araya gelebileceğini duyurdu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD’nin İsrail çıkarları için bölge ülkelerini feda ettiğini söyleyerek, “Şu anki siyasetimiz ülkeyi savunmaya devam etmektir ve ABD ile müzakere yok." ifadesini kullandı.

Beyaz Saray, Başkan Trump'ın İran gerilimi nedeniyle ertelenen Çin ziyaretini 14-15 Mayıs tarihlerinde gerçekleştireceğini duyurdu.