CHP’nin 38. Olağan Kurultayı hakkında verilen mutlak butlan kararı, siyaset gündeminin yanı sıra ekonomi çevrelerinde de büyük yankı uyandırdı. Kararın ardından Borsa İstanbul’da sert düşüş yaşanırken, ekonomistler siyasi belirsizliğin piyasalara ve Türkiye ekonomisinin kırılgan dengelerine etkisine dikkat çekti.
Son dakika! CHP için mutlak butlan kararı
Dünyaca ünlü ekonomist Timothy Ash, kararın zamanlamasına dikkat çekerek, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yurt dışında ya da aktif gündemin dışında olduğu dönemlerde CHP’ye ilişkin önemli gelişmelerin yaşanmasını sorguladı. Ash, Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan ile Şimşek’in piyasa tepkisine karşı koordineli hareket etmesini umduğunu belirtti.
TİMOTHY ASH: “MERKEZ BANKASI PİYASALARI SAKİNLEŞTİRMEK İÇİN NE GEREKİYORSA YAPACAKTIR”
Timothy Ash, X hesabından yaptığı değerlendirmede, “CHP haberleri neden hep Şimşek yoldayken ya da devre dışıyken oluyor?” diye sordu.
Ash, piyasalardaki sert reaksiyonun ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın gerekli adımları atmasını beklediğini belirterek, “Merkez Bankası’nın piyasaları sakinleştirmek için ne gerekiyorsa yapmasını bekliyorum; gerekirse döviz müdahalesi ve politika faizi artışları” ifadelerini kullandı.
Londra’da BBVA Türkiye konferansında olduğunu belirten Ash, CHP haberinin ajanslara düştüğü anda salondaki herkesin telefonlarına aynı anda bildirim geldiğini, birçok kişinin ofislerine geri dönmeye başladığını aktardı.
Ash ayrıca, Cumhurbaşkanı Erdoğan açısından NATO Zirvesi’nin zamanlaması ve Türkiye’nin jeopolitik ağırlığı nedeniyle Batı’dan güçlü bir tepki gelmeyebileceği değerlendirmesinde bulundu. Ash’e göre yabancı yatırımcı tabanı Türkiye’ye ilişkin yapıcı duruşunu korurken, Şimşek ve Karahan’ın güvenilir isimler olarak görülmesi ve eldeki tamponlar piyasa tepkisini sınırlayabilir.
İRİS CİBRE: “SÖZÜN BİTTİĞİ YER”
Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre ise kararın “tedbirli” çıktığına dikkat çekerek, bu nedenle Kemal Kılıçdaroğlu ve eski yönetimin görevi devralacağını belirtti.
Cibre, piyasanın karara sert tepki verdiğini belirterek, “BIST yüzde 6 ve vadeli yüzde 8,4 ile aşağıda devre kesti. Sözün bittiği yer, hakkımızda hayırlısı” ifadelerini kullandı.
Cibre, offshore swap faizindeki yükselişe de dikkat çekti. Swap oranının yüzde 40’a çıktığını ve 7 puan birden yükseldiğini belirten Cibre, “Çok sağlam rezerv satıyor olmalı Merkez” değerlendirmesinde bulundu.
“CARRY KOŞA KOŞA KAÇARKEN FİNANSMAN İHTİYACI NEREDEN SAĞLANACAK?”
İris Cibre, Türkiye ekonomisinin yıl başından bu yana kırılgan bir görünüm sergilediğini, savaşla birlikte bu kırılganlığın arttığını ve mutlak butlan kararıyla daha da derinleşeceğini söyledi.
Cibre, Türkiye’nin mart ayındaki finansman ihtiyacının 73 milyar dolar olduğunu hatırlatarak, sermaye akımlarındaki bozulmaya dikkat çekti.
“Şu saniye, carry koşa koşa kaçarken, menkul kıymet ya da doğrudan yatırım gelmezken, nereden sağlanacak o ihtiyaç? Rezerv nereye kadar? Yazık değil mi vatandaşa?” sözleriyle piyasa üzerindeki baskıya işaret etti.
“ÜLKELER 4’E AYRILIR: GELİŞMİŞ ÜLKELER, GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER, ARJANTİN VE TÜRKİYE"
Kararının ardından Mahfi Eğilmez de dikkat çeken bir paylaşım yaptı. Eğilmez, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Türkiye, kendi kendine sürekli sorunlar yaratan sonra da o sorunları çözmeye çalışmak yerine unutturmak için yeni ve daha büyük sorunlar yaratan bir ülkedir” ifadelerini kullandı. Eğilmez’in, “Ülkeler 4’e ayrılır: Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkeler, Arjantin ve Türkiye”
ÖNER GÜNÇAVDI: “CUMHURBAŞKANI ELİNDEKİ EN GÜÇLÜ KOZU ORTADAN KALDIRDI”
Ekonomist Prof. Dr. Öner Günçavdı da kararın siyasi sonuçlarına dikkat çeken bir değerlendirme yaptı.
Günçavdı, “Butlan kararı ile Sayın Cumhurbaşkanı elindeki en güçlü kozu ortadan kaldırdı. Çok merak ediyorum acaba bu hatayı kim ona yaptırdı?” ifadelerini kullandı.
Günçavdı’nın değerlendirmesi, kararın yalnızca muhalefet içi dengeleri değil, iktidarın seçim stratejisini de etkileyebilecek sonuçlar doğurabileceği yorumlarına işaret etti.
SELVA DEMİRALP: “DAHA YÜKSEK FAİZ, DAHA AZ REZERV, DAHA DÜŞÜK BÜYÜME”
Prof. Dr. Selva Demiralp ise kararın makroekonomik etkilerine dikkat çekti.
Demiralp, “Butlan kararı, artan riskler, sermaye çıkışı, daha yüksek faiz, daha az rezerv, daha düşük büyüme, daha yüksek işsizlik olarak geri dönecektir” dedi.
Türkiye ekonomisinin üç yıldır kemer sıkma politikası uyguladığını hatırlatan Demiralp, mevcut kırılgan dengelerin bu yeni siyasi şoku nasıl kaldıracağı sorusunu gündeme getirdi.
PİYASALARDA SİYASİ RİSK FİYATLAMASI
Ekonomistlerin ortak değerlendirmesi, mutlak butlan kararının siyasi belirsizliği artırarak piyasalarda risk algısını yükselttiği yönünde oldu.
Kararın ardından Borsa İstanbul’da sert satışlar görülürken, swap faizlerindeki yükseliş ve rezervlere ilişkin endişeler, Merkez Bankası’nın piyasayı sakinleştirmek için yeni müdahalelerde bulunabileceği beklentisini güçlendirdi.
Ekonomistler, Türkiye’nin yüksek dış finansman ihtiyacı, enflasyon baskısı, rezerv kullanımı ve sermaye hareketlerindeki kırılganlıklar nedeniyle siyasi şoklara karşı daha hassas hale geldiği görüşünde birleşti.
