Türkiye'de artan yaşlı nüfus ve gerileyen doğurganlık oranları doğrultusunda sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali dengesini güçlendirmek amacıyla yeni adımlar atılıyor. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’a (OVP) dahil edilen "uzun dönemli bakım sigortası" kapsamında, ilgili bakanlıkların ortak yürütürlüğüyle altyapı çalışmaları başlatılacak. Program ile bakım hizmetlerinin geliştirilmesi, prim tabanının genişletilmesi, tahsilatların artırılması ve sosyal güvenlik mevzuatının esnek çalışma biçimlerine uyarlanması hedefleniyor.
YAŞLI NÜFUS BEŞ YILDA YÜZDE 20,5 ORANINDA ARTTI
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 yılı verileri ülkedeki demografik değişimi gözler önüne seriyor. Verilere göre 65 yaş ve üzerindeki nüfus, son beş yılda yüzde 20,5 oranında artarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye yükseldi. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı ise yüzde 11,1 seviyesine ulaştı. 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 olan yaşlı nüfusun toplam nüfustaki oranı yüzde 9,5 olarak kaydedilmişti.
Geçen yılın sonu itibarıyla yaşlı nüfusun yüzde 62,9'unun 65-74 yaş grubunda, yüzde 27,9'unun 75-84 yaş grubunda ve yüzde 7,8'inin 85 yaş ve üzeri grupta yer aldığı bildirildi. Ayrıca Türkiye'de 100 yaşını doldurmuş kişilerin sayısı 8 bini aştı.
EVDE VE KURUMLARDA BAKIM DESTEĞİ GÜÇLENDİRİLECEK
Sisteme kazandırılması planlanan uzun dönemli bakım sigortası ile yaşlılık veya kronik hastalıklar nedeniyle günlük ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan bireylere sunulan hizmetlerin niteliği tırmandırılacak. Bu çerçevede hem evde hem de bakım kurumlarında sağlanan destekler güçlendirilecek.
Planlama dahilinde evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin sürekliliği güvence altına alınırken uzaktan sağlık hizmetleriyle bütünleşik bir model kurulacak. Uygulanacak adımlarla artan yaşlı bağımlılık oranının getirdiği etkilerin ve ailelerin üstlendiği bakım yükünün hafifletilmesi amaçlanıyor.
SAĞLIK HARCAMALARINDA YENİ DENETİM VE ÖDEME MODELLERİ
Bakım hizmetlerindeki genişlemeye, sağlık sisteminin finansal yapısını koruyacak düzenlemeler eşlik edecek. Program süresince sağlık hizmetlerine erişim kısıtlanmadan mali sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Sağlık hizmetlerinin geri ödemelerinde risk analizleri ve hizmet sunucularının davranış odaklı verilerine dayalı denetim modelleri devreye alınacak. Ödeme kriterleri veri analiziyle incelenecek, değer bazlı geri ödeme sistemleri yaygınlaştırılacak. Harcamaların yüksek olduğu alanlarda kaynaklar daha etkin kullanılacak ve bu çalışmalardan 2027'nin ilk çeyreğinde somut sonuçlar alınması öngörülecek.
Ayrıca tedarik zincirinin güçlendirilmesi adına Sağlık Market uygulamasına daha fazla ilaç ve medikal malzemenin dahil edilmesi planlanıyor. Üniversite hastanelerinin yönetim yapıları da eğitim, araştırma ve sağlık hizmeti sunumu açısından daha etkin ve sürdürülebilir bir formata kavuşturulacak.
İSTİHDAMDA DAHA UZUN SÜRE KALMA TEŞVİK EDİLECEK
Yeni OVP, kişilerin çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik eden düzenlemeleri de barındırıyor. Söz konusu adımlarda hakkaniyet ilkesi ile sistemin uzun vadeli gelir-gider dengesi esas alınacak.
Sosyal güvenliğin hem yasal hem de fiili kapsama alanını genişletmek amacıyla farklı meslek ve gelir gruplarına özel uygulamalar sunulacak. Bu sayede kayıt dışı kalan ya da sistem dışında yer alan grupların sosyal güvenlik şemsiyesine alınması hedeflenecek.
Mevzuat yapısı, iş gücü piyasasındaki dönüşüme ve yeni nesil esnek çalışma modellerine uyarlanırken prim borçlarının takibi ve tahsilat süreçleri daha etkin yürütülecek. Kurumların bilişim altyapıları güçlendirilerek veri paylaşımı artırılacak, sistemin mali sürdürülebilirliğini gösteren veriler düzenli olarak takip edilecek.
