Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin İşgücü Maliyeti Endeksi verileri, yurt içindeki üretim ve istihdam giderlerinin uluslararası piyasalardan belirgin biçimde koptuğunu ortaya koydu.
Ülke genelinde saatlik iş gücü maliyeti, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yıllık bazda yüzde 34 oranında yükseliş kaydetti.
Avrupa Birliği (AB) istatistik ofisi Eurostat tarafından paylaşılan veriler ise aynı dönemde AB genelindeki ortalama yıllık artışın yüzde 3,6 düzeyinde kaldığını, Euro Bölgesi'nde ise bu oranın yüzde 3,2 seviyesinde gerçekleştiğini gösteriyor.
Bu göstergelerle birlikte Türkiye'deki yıllık maliyet artış hızı, Avrupa ortalamasını tam 10 kat geride bıraktı.
Bir cümlenin bedeli milyonlarca lira zarar: Biz hep böyle yapıyoruz
TÜRKİYE, EN YÜKSEK ARTIŞ YAPAN MACARİSTAN'I BİLE İKİYE KATLADI
Avrupa kıtasındaki ülkeler kendi içinde kıyaslandığında saatlik bazdaki maliyet tırmanışının zirvesinde yüzde 16,4 ile Macaristan yer alırken, listenin en sakin basamağında yüzde 1,3 ile Malta bulunuyor.
Türkiye'nin kayıtlara geçen yüzde 34 oranındaki ivmesi, zirvedeki Macaristan'ın dahi iki katından fazla bir seviyeyi temsil ediyor.
Ortaya çıkan devasa maliyet yüküne rağmen iç piyasadaki istihdam canlılığı gücünü korumayı sürdürüyor.
Açıklanan resmi kayıtlara göre aynı dönem aralığında toplam istihdam yüzde 1,7, fiilen çalışılan süre ise yüzde 2,7 büyüme gösterdi.
Üretim sahasındaki bu genişleme, şirketlerin artan gider baskısı karşısında küçülmeye veya mesaileri kısmaya gitmediğini, aksine operasyonel faaliyetlerini koruyarak büyümeyi öncelediğini kanıtlıyor.
ÜCRET DIŞI GİDERLERDE YÜZDE 43 SINIRINA DAYANAN SIÇRAMA
Üreticinin ve hizmet sağlayıcının omuzlarındaki maliyet artışını sadece çalışan maaşları üzerinden okumak eksik bir tablo çiziyor.
Toplam iş gücü faturasının içinde brüt çıplak maaşların yanı sıra sosyal güvenlik primleri, işsizlik sigortası hisseleri ile kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları geniş bir pay kaplıyor.
Türkiye'de 2026'nın ikinci çeyreğinde brüt ücretler senelik yaklaşık yüzde 35,8 tırmanırken, sigorta ve tazminat gibi kalemleri barındıran ücret dışı iş gücü maliyetlerindeki sıçrama yüzde 42,9 oranına ulaştı.
Böylece yan gider kalemlerindeki ivme, doğrudan maaş artış oranının yaklaşık 7 puan üzerinde seyretti.
Buna karşılık Avrupa genelinde brüt maaşlar yüzde 3,7, ücret harici kalemler ise yüzde 3,2 seviyesinde artarak çok daha dengeli bir seyir izledi.
Dev şirketlerin en büyük hatası: Sadece ürün satmak yetmiyor
ÇIKIŞ YOLU BÜTÇE DİSİPLİNİ VE ÇALIŞAN DEĞERİNDE SAKLI
Gider kalemlerinde kaydedilen bu keskin yükseliş, iş dünyasında bütçe ve insan kaynakları yönetiminin merkezine doğrudan verimlilik kavramını yerleştiriyor.
Konuya dair kritik değerlendirmelerde bulunan Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, işletmelerin yeni dönemde harcamaların karşılığını kişi başı üretilen değer üzerinden tartması gerektiğini ifade etti.
Maliyet artışının aynı sektördeki bütün aktörler için benzer işlediğini hatırlatan deneyimli yönetici, şunları söyledi:
"İşgücü maliyeti hızla artarken, şirketlerin daha disiplinli bütçe planlaması yapması gerekiyor.
Ancak rekabet gücünü asıl belirleyecek olan, bu artışın karşılığında ne üretildiği olacaktır.
Maliyet artışı aynı sektördeki bütün şirketler için benzer şekilde işliyor, fark ise her çalışanın yarattığı değerden doğuyor."
VERİMLİLİK BİR TASARRUF DEĞİL TEMEL İŞ STRATEJİSİ
Yeni piyasa dengelerinde şirketlerin operasyonel verimliliğe odaklanmasının şart olduğunu vurgulayan Jilda Bal, sürecin sadece kısıtlamalardan ibaret görülmemesi gerektiğine dikkat çekti.
İş süreçlerinin sadeleştirilmesi ve teknolojinin doğru kullanımının önemine değinen Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"İş süreçlerinin sadeleştirilmesi, teknolojinin doğru kullanımı, yetkinlik gelişimi ve çalışan başına yaratılan değerin düzenli ölçülmesi bu odağın somut adımlarıdır.
Verimliliği bir tasarruf programının ötesinde, çalışan deneyimini de iyileştiren bir iş stratejisi olarak ele almak gerekiyor.
İstihdamın artmaya devam etmesi, şirketlerin büyüme hedeflerini koruduğunu gösteriyor.
Bu büyümeyi sürdürülebilir kılmanın yolu, maliyet artışını verimlilik artışıyla dengelemekten geçiyor."
Nobel ödüllü ekonomistlerden yapay zeka uyarısı: Sanayi Devrimi'nden çok daha büyük dönüşüm olacak
