Obezite tedavisinde devrim yaratan GLP-1 grubu ilaçlar (Wegovy, Ozempic, Mounjaro vb.) hakkında bugüne kadar bilinen en büyük "uyarı", tedavinin kesilmesiyle birlikte kiloların geri döneceği yönündeydi. İlaç üreticisi Novo Nordisk'in klinik deneyleri de hastaların ilacı bıraktıktan sonra verdikleri kilonun üçte ikisini bir yıl içinde geri aldığını gösteriyordu.
Ancak ABD'de yapay zeka destekli sağlık şirketi nference tarafından Reuters ile paylaşılan gerçek dünya verileri, tablonun sanıldığı kadar karanlık olmayabileceğini gösterdi.
HASTALARIN ÇOĞU KİLO ALMADI
ABD'deki akademik tıp kliniklerinde tedavi gören 135.000'den fazla hastanın kayıtları ve doktor notları incelendi. Ortaya çıkan sonuçlar, obezite uzmanlarını şaşırtacak nitelikte:
Semaglutide (Wegovy/Ozempic) Kullananlar: İlacı bırakan yaklaşık 2.500 hasta incelendi. 6 ay sonra bu hastaların sadece %33'ü verdiği kiloları geri aldı. Geriye kalan büyük çoğunluk (%32) kilosunu korurken, %35'i ilacı bırakmasına rağmen kilo vermeye devam etti.
Tirzepatide (Mounjaro/Zepbound) Kullananlar: İlacı bırakan 1.615 hasta takip edildi. 6 ay sonra kilo alanların oranı %28'de kaldı. Hastaların %36'sı kilosunu korudu, %36'sı ise zayıflamaya devam etti.
KRİTİK FAKTÖR: EGZERSİZ DANIŞMANLIĞI
Araştırmada kilo korumanın şansa bağlı olmadığı da görüldü. İlaç reçetesi bittikten sonra egzersiz danışmanlığı alan hastaların, almayanlara kıyasla kilolarını koruma ihtimalinin neredeyse iki kat daha fazla olduğu tespit edildi.
UZMANLAR NE DİYOR?
Çalışmada yer alan Harvard Tıp Fakültesi'nden Dr. Michael Gibson, sonuçları "umut verici" olarak nitelendirdi: "Analiz bize, kilo almayan bazı insanların olacağına dair biraz daha umut veriyor; bu herkes için ömür boyu sürecek bir tedavi olmak zorunda değil."
Eski FDA Başkanı Dr. David Kessler ise kalıcı kilo kaybının ilaçtan ziyade alışkanlıklarla ilgili olduğunu vurguladı: "Kalıcı kilo kaybına neden olan ilaçlar değil, ilaçları kullanırken yeme düzeninizi ayarlamayı öğrenip öğrenmediğinizdir."
GERÇEK HAYAT VERİSİ VS KLİNİK DENEY
nference Baş Bilimsel Sorumlusu Venky Soundararajan, bu verilerin "tekrar kilo alma riskinin yok sayılacağı" anlamına gelmediğini, ancak rutin bakımda kalıcılığın mümkün olduğunu gösterdiğini belirtti. Bu durum, obeziteyi "ömür boyu ilaç kullanımı gerektiren kronik bir hastalık" olarak tanımlayan ilaç firmalarının teziyle çelişen bir tablo ortaya koyuyor.
