Back To Top
İstanbul nasıl kurtulur?

İstanbul nasıl kurtulur?

 - Son Güncelleme: 15.04.2019 Pazartesi 08:59
- A +

İstanbulsuz bir Türkiye mümkün mü? Bu soruya cevap vermek kolay da İstanbul’un son çeyrek asırda aldığı hâl üzerinde düşünmek ve fikir ortaya koymak o kadar kolay değil.

İstanbul’u nüfus üzerinden okursak, son yirmi beş yılda neredeyse üç kat bir artış gözleniyor. 50 bin nüfuslu bir şehir çeyrek asırda üç kat büyürse, bu dahi önemli bir meseledir. 6 Milyon nüfuslu bir şehrin neredeyse üç kat büyümesi ne anlama gelir?

Bir şehrin bu kadar hızla büyümesi, şehirle ilgili problemlerin aynı hızla büyümesi demektir. 1980’lerde başlayan hızlı büyüme 1990 başında ciddi sıkıntılar doğurmuştu. Altyapı çökmüş, şehrin temizliği imkânsız hâle gelmiş, susuzluk had safhaya ulaşmıştı. Haftada bir su verilen bir şehir bugünün şehirlisine inandırıcı gelmeyebilir.

Nüfusu 16 milyona ulaşmış bir şehir olmasına rağmen bugün İstanbul’da su meselesi yok. Ulaşımda sıkıntı büyük yatırımlarla çözülmeye çalışılmasına rağmen belli ölçüde devam ediyor. Devlet belki de bütün şehirlerimize yapılan yatırımdan fazlasını İstanbul’a yapıyor. Son 6 yılda yapılan, Marmaray (2013) ve 3. Boğaz Köprüsü (2016), Avrasya geçişi (2016) her biri başlı başına muazzam yatırım. Bunlar olmasa idi, İstanbul’un hali nice olurdu?

İstanbul’un fizikî büyümesinin aynı zamanda tarihî şehre karşı bir büyüme olduğunu kabullenmek zorundayız. İstanbul’u tarihiliğinden koparmak, tarihini tamamen silmek mümkün değil. Bizans altyapısı üzerinde yükselen Osmanlı İstanbul’u hiçbir zaman şehrin geçmişini inkâr etmedi. Önemli tarihî eserler bir şekilde ayakta tutuldu. Ayasofya bu anlamda Avrupa’nın hâlâ ayakta olan en eski tarihî yapılarından biri. Osmanlı medeniyetinin en görünür hâle geldiği şehir İstanbul’dur. Onunla rekabet edebilecek bir şehir varsa belki Edirne’dir.

İstanbul’un bu hızlı büyümesi İstanbulluluk kavramının yeniden tanımlanmasını gerektirecek bir sonuç doğurmuştur. İstanbul’un sorunlarıyla birlikte büyümesi İstanbul’da yaşayanlar tarafından nasıl algılanıyor? Daha doğrusu İstanbul’da yaşayanlar bunun farkında mı? “Ol mahiler ki derya içredir deryayı bilmezler!” İstanbul’un düşünen kesimleri, sanat ve estetikle iştigal eden kurum ve kişileri bu büyüme konusunda sonuç verici bir çaba içinde olmadılar. Oldularsa da bu belli çerçeveleri aşamadı. Konu neredeyse bütünüyle siyasetin alanında kaldı. Siyaset de bu konuda istişareye gerek görmedi, müşavereye ihtiyaç duymadı, danışmadan kaçındı; büyümeyi her halükârda olumlu bir gelişme olarak kabullendi.

İstanbul’da seçim sonuçlarından daha önemli hususun onun geleceği olduğunu düşünenlerdenim.

İstanbul’u meseleleriyle büyütmek yerine yaşanabilir bir şehir olarak sınırlamak, hatta belli ölçüde küçültmenin daha doğru bir tercih olacağı görüşündeyim. 20. Asrın başında nüfusları İstanbul’a benzer olan Avrupa’nın belli başlı şehirlerinden Londra ve Paris bir dönem hızlı nüfus artışlarına rağmen 10 milyon sınırında kalmıştır. Hatta Berlin bugün 1930’lardaki nüfusunun altında bir nüfusa sahiptir (3.3 milyon).

Bir İstanbul fetişizmi var ve İstanbul’da yaşayanlar bu fetişizmle teselli buluyorlar. Yahya Kemal’in bir aforizması onların hâlâ övünç kaynağı: Ankara’nın İstanbul’a dönüşünü sevmek!

Yahya Kemal yaşasaydı, bu söz onun diline persenk olur muydu? Daha doğrudan konuşursak, Yahya Kemal’in hayranlıkla bahsettiği Osmanlı medeniyetinin timsali olan dönülmek istenen şehir ne ölçüde ayakta?

Bunu geçen sene sınamak fırsatı elimize geçti. Büyük şairimizin vefatının 50. Yılında Türkiye Yazarlar Birliği onu doğduğu şehirde Üsküp’te anmıştı. 60. Yıldönümünde fikirlerinin ve şiirlerinin ilham kaynağı olan ömrünü tamamladığı İstanbul’da anmak istedi. Böyle bir anma için ilk akla gelen Büyükşehir belediyesidir elbette. Fakat ne Büyükşehir ve daha sonra akla gelebilecek Fatih ve Üsküdar belediyeleri böyle işe talip olmadılar. Buna rağmen “60 Yıl Sonra Yahya Kemal Sempozyumu” İstanbul’da yapıldı.

Bu güzel faaliyeti Bahçelievler belediyesi üstlendi. Üç dönem başkanlıktan sonra aday olmayan Osman Develioğlu’na teşekkür borçlu olan biz miyiz sadece? Yahya Kemal yaşarken Bahçelievler diye bir semt var mıydı?

Bu çelişkinin üzerinde daha fazla durmayı gerekli görmüyor ve İstanbul’un belediye başkanı adaylarına Yahya Kemal’i, Ahmet Hamdi Tanpınar’ı ve Turgut Canseveri okuma şartı getirilmesi görüşümüzü tekrarlıyoruz!

Yahya Kemal Sempozyumu, İstanbul semasında bir hoş sada bıraktı. Türkiye’nin ilim, fikir ve edebiyat birikiminin tezahür ettiği bir zemin oluşturdu. Burada otuz bildirinin tamamından bahsetmek mümkün değil, fakat katılanların isimlerini olsun, hakkı teslim bâbında zikretmek gerekir: Beşir Ayvazoğlu, D. Mehmet Doğan, Prof. Dr. Hacı Ömer Özden, Prof. Dr. Mehmet Vural, Amina Siljak Jesenkoviç, Dursun Gürlek, Dr. İbrahim Demirci, Dr.Cengiz Karataş, Prof. Dr. Süleyman Baki, Mehmet Güneş, Hayriye Ünal, Selçuk Çıkla, Seyhan Murteza İbrahimi, Kadriye Cesur, Ercan Yıldırım, Dr. Lütfi   Şahsuvaroğlu, Asım Öz, Kamil Büyüker, Asım Gültekin, Gülşen Özer, Fatma Gülşen Koçak, Atıf Bedir, Zeynel Beksac, Prof. Dr. Zekeriya İbrahimi,  Kadir Can Dilber, Lütfi Bergen, Leyla Şerif Emin, Prof. Lindita Xhanari Latifi, Mehmet Kurtoğlu, Habil Sağlam.

Dikkat edilirse, katılanların neredeyse üçte biri Yahya Kemal’in Rumelili hemşehrileri. Bu tür faaliyetlerin ekseriya kitabı basılmıyor. Yahya Kemal Sempozyumu Kitabı basıldı. Tek kusuru, dijital yayının ve baskının yol açtığı bazı teknik hatalar.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 15 Nisan 2019 23:55
Yaşı 20 _25'i geçmeyen yeni yetmeler geçmişi bilmedikleri için kuru kuru eleştiriyorlar. Şu soruya cevap verin Boğaziçi köprüsüne karşı geldiler Demirel in sayesinde yapıldı 2. Köprüye karşı geldiler Özal yaptı 3. Köprü yavuz sultan, orhangazi köprülerini ve Marmara, Avrasya, metrobüs, metrolar.... Bunlar olmasa idi trafik ne olurdu.. Şimdi siz bunları yapanları eleştirip bunlara karşı çıkanları yüceltiyorsunuz.. Hade ALLAH'dan korkmuyorsunuz kuldanda mı utanmıyorsunuz.
KARAR OKURU 15 Nisan 2019 20:45
Nasıl mı kurtulur? Önce sahte istanbul aşıklarının maskesini indirmekle başlayabiliriz. İstanbul'u aşıklarından kurtarmalı...
KARAR OKURU 15 Nisan 2019 18:31
Yazar bey bizim gibi geri kalmis ülkelerde sanayileşmeyi ve gelismeyi ülkenin geneline yayamazsaniz istanbul gibi dev şehirler olması normal. Akp gibi hükümetler istanbul u cazibe merkezi olmaktan çıkarmadığı için de hâlâ göç almaktadır. Insanlarin burada hayatını zorlastiracaksiniz ki londra gibi paris gibi insanlar buradan göç edecekler. Mesela Londra gibi şehirlerde merkeze giren arabalardan ekstra vergi alınıyor . Akp hukumetinin amerikayi yeniden keşfetmesine gerek yok örnek çok.
KARAR OKURU 15 Nisan 2019 16:30
Parkina sahip cikmak icin toplanan mahalleliye gaz sikip gezi olaylarini cikarmisti hukumet. Dogayi , cevreyi sehri onemsiyen genc cocuklara capulcu dediler. Sonra dayanamayip bizde ciktik sokaklara, keske gelseydiniz sizde.
dortrech 15 Nisan 2019 15:52
Birde şu mevzu var , ikide bir sayın yıldırım çıkıp bu halk beni bakan yaptı bu halk beni başbakan yaptı bu halk beni TBMM başkanı yaptı şimdi de bu halk beni belediye başkanı yapacak diyordu ; gelelim doğrulara bu halk binali beyi hiçbir şey yapmadı izmirden aday oldu belediyeye boyunun ölçüsünü aldı ha keza İstanbul dada aynı şeyi yaşadı, diğer görevlerinede atamayla geldi ....kandırmasın kimseyi bu halk onu biryerlere getirmedi .Sayın Cumhurbaşkanı atamayla getirdi.
Ahmet 15 Nisan 2019 13:21
Bir çok Avrupa ülkesinden nüfus olarak fazla olan İstanbul’un başta mimarisi olmak üzere ulaşımdan hayat pahalılığına, sağlıksız yapılaşmadan çevre kirliliğine kadar pek çok sorunu var. Uzmanlar İstanbul’u büyük bir deprem bekliyor diyor, kim bunu ciddiye alıyor, ne tür önlemler alıyorlar merak ediyorum. 15 GÜNDÜR devam eden sayım sonuçlansa da yeni başkan işine gücüne baksa
Okur 15 Nisan 2019 13:07
İstanbul da Sultanbeyli de oturanların %40 boğazı görmemiş. Şimdi Yahya olsa ne olur,kahya olsa ne olur. Ben Kahya Yahya ( Cem Karaca ne güzel söylemiş. Bir dinleyin)
KARAR OKURU 15 Nisan 2019 12:18
İstanbul'un kurtulması için rantını seven değil, komünist başkan Maçoğlu gibi yürekten seven başkan lazım. 25 yıllık rant ihanetinin altından kalkmak kolay değil. Allah İmamoğlu'na kolaylık versin.
KARAR OKURU 15 Nisan 2019 12:13
Evet İstanbul'un küçülmesi lazım. İki belediye başkanı da işsizlere iş vaadinde bulundu. Hükumet nüfusu artıracak sebil gibi yatırım yaptı. Özetle siyasetçi kafasıyla İstanbulun sorunları çözülemez. Teknokratları dinlemedikleri sürece böyle sürer gider.
Abdullah hasan 15 Nisan 2019 10:58
Geçmişi tahrip edilmediği gibi örtülmesine de izin verilmemeli. Ayasofyanın , süleymaniyenin, selimiyenin tahrip edilmediği gibi görüntüsünün de bozulmasına izin verilmemeli şehirler değişirken.
musto 15 Nisan 2019 10:45
3 Köprü hariç diğer projeler eski dönem hükümetlerin projesi o hükümetlerin bulmuş olduğu kredilerle ak partinin geciktirerek yapmış olduğu işler 3 köprününde faydası ve zararıda tartışılmalıdır.
Sinan 15 Nisan 2019 09:55
Büyük İstanbul Depremi olacak. Belki olabilir değil, KESİN olacak. Büyük bir şiddetle olacak. Bu gece mi olacak yoksa 20 yıl sonra mı onu bilmiyoruz sadece. Milyonlar ölmeden, ekonomi çökmeden İstanbul nüfusu makul düzeye 4-5 milyon kişiye inmeli. İstanbul'un su sorunu var (uzaktan geliyor, sınırlı ve pahalı). Arazi ve lokasyon sorunu var. Kayseri, Osmaniye, Kırıkkale gibi altyapı, arazi, su sorunu olmayan, öte yandan lojistik avantajları olan illere göç özendirilmeli.
KARAR OKURU 15 Nisan 2019 09:18
"Bir semtini sevmek bile bir ömre bedel" demiş Yahya Kemal. Gerçi Bayrampaşa, Bağcılar, Ataşehir, Esenler, Esenyurt, Beylükdüzü, Sultanbeyli gibi semtler yoktu o zaman. Bir altın dişin bir Özbek güzeli gülümsediği anda mahvettiği gibi semtler. İstanbulun altın dişleri. Hele inişli çıkışlı korkunç topolojisi ile Ümraniye ah aha aha! Ah o Ümraniye, hele o ümraniye "ömrüm oldukça gönül tahtıma kurulsun" başka bir şey demem.
Karar Okuru 15 Nisan 2019 08:34
Istanbul'a ihanet eden ve yasanmaz hale getiren bu iktidardir. Heryer beton.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN