eee… Ne de olsa seçim yaklaşıyor. En büyük seçmen kitlesi olan emeklilere bir şeyler vermek gerekiyor.

Hadi, adına da ‘iktidarımızın müjdesi’ diyelim.

“Siz emekliler hiç aklımızdan çıkmadınız. Gece gündüz hep sizi düşündük ama aaaa, ancak nasip oldu… “

Mesaj net: “Siz emeklileri çok seviyoruz, çok düşünüyoruz.”

“Vallahi, oy için falan değil. Size tam da seçime yaklaşırken vereceğimiz bu kıyak başka bir şey.“

“Tek derdimiz siz emeklilerdi. Yıllarca düşündük durduk… Ama ne yapalım, ancak şimdi çözüm bulabildik. O yüzden emekli kıyağını şimdi veriyoruz. “

Yerseniz…

***

Önce emeklilerin AK Parti iktidarındaki durumuna bakalım. Öyle en düşük emekli maaşına ve benzerlerine değil, toplamda ne verilmiş, ortalama ne olmuş, ona bakalım.

Not: Emekli dediğimizde, emekli, dul ve yetim aylığı alanların toplamının ortalaması olarak veriyoruz.

Yıl 2002: GSYH verilerine göre aylık kişi başına gelir (KBG) 458 lira. Kişi başına aylık emekli maaşı ortalaması 212,3 lira. Emeklinin ortalama maaşı ülke gelirinin yüzde 53,7’si düzeyinde.

2026’da ise KBG aylık geliri 70,7 bin lira. Ortalama emekli maaşı 22.981 lira. Emeklinin ortalama maaşı, ülke gelirinin yüzde 67,5’i düzeyinde.

Aaaa, o da ne? Emeklinin durumu daha da bozulmuş. Hiç farkında değildik…

Peki, asgari ücrete göre emeklinin maaşı ne olmuş?

Yıl 2002: Asgari ücret 173,9 lira iken emekli, bunun yüzde 22,1 fazlası kadar maaş alıyormuş (212,3 TL).

2026 yılında asgari ücret 28.075 lira iken emekli bunun yüzde 18,1 daha düşüğü maaş alıyor (22.981 TL).

Aaaa, emeklinin durumu ne ülke gelirine ne de asgari ücrete göre iyileşmiş; tersine durum daha da bozulmuş.

Bir de açlık sınırına göre duruma bakalım. 2002 yılında maaşın açlık sınırından yüzde 37,1 düşük olduğunu, bugün ise yüzde 31,7 düşük kaldığını görüyoruz. Ancak 2003 yılında verilen zamlardan sonra bile bugünkü durumun daha kötü olduğunu görüyoruz. Yani AK Parti iktidarının ilk yılında verdiği emekli zamları bile geri alınmış… Ne ilginç…

***

Gelelim asıl meseleye.

Yıl: Nisan 2022

TÜİK, enflasyon hesabında kullandığı madde sepeti listesini yayından kaldırıyor. Bir bakıma enflasyon verisi sansürleniyor.

Grafikte net olarak görüyorsunuz.

Nisan 2022 ve öncesinde aralarında artı-eksi yüzde 2-3 fark olabilen İTO ve TÜİK fiyat endeksleri arasındaki fark birden açılıyor.

Veeee bugün İTO-TÜİK fiyat farkı tam olarak yüzde 40-45 aralığına oturuyor.

İTO 1995 Geçinme Endeksi’ne göre fiyatlar, TÜİK verilerine kıyasla yüzde 43,8 daha fazla artmış… İyi ama emekliye TÜİK enflasyonuna göre zam yapılmadı mı?

Peki, bu ne demektir, biliyor musunuz? Emeklinin yüzde 40-45 oranında maaş zammı TÜİK verilerine göre eksik verilmiş demektir.

2022 yılından bugüne emeklinin, İTO fiyatlarına göre yüzde 40-45 daha yüksek maaş alması gerekirken bu fark verilmemiştir. Emekli aslında bu yüzden sürünüyor. Emekli aslında bu yüzden aç ve sefil kalıyor.

Peki, bu konuda uyaranlara ne denmiş? Hain denmiş, din düşmanı denmiş, ülke düşmanı denmiş… Kısacası ‘kutsal ittifakın düşmanları’ olarak görülmüşüz.

***

Bir önceki yazımızda asgari ücretin ülke gelirine oranla hiç artmadığını belirtmiştik. Şimdi emekliye bakıyoruz ve emeklinin durumunun çok daha vahim olduğunu görüyoruz.

Ancak iktidarımız şimdi emekliyi hatırladı. Seyyanen zam ve benzeri vaatlerden söz ediyorlar. Oysa emeklinin TÜİK enflasyon verisiyle kırpılan yüzde 43,8’lik zam hakkı zaten saklı duruyor.

Önce gerçek veriler açıklansın ve oluşan enflasyon farkları hesaplara yatırıl­sın; sonra bir lütuf varsa o verilsin.

Kısacası emekliler, geçmiş enflasyon nedeniyle yüzde 43,8 oranında zammı hak etmiş durumdadır. Önce bu hakları verilmelidir.

Bir de şu seçimden seçime hatırlanma meselesi başka bir vakadır. O hâlde seçimden sonra verilenlerin geri alınması da doğal bir gelişme olacaktır.

Karar sizindir.