Gezen tavuklara fuhuş operasyonu

Türkiye’nin önde gelen 13 tavuk şirketine operasyon yapıldı. 8 ilde yapılan operasyonda bu şirketlerdeki üst düzey 32 yönetici gözaltına alındı.

Şirketlere de denetim kayyumu atandı.

Operasyonu ilk duyuran Adalet Bakanı Akın Gürlek oldu. Gürlek, operasyon gerekçesini şöyle izah ediyor: “Piyasa işleyişini bozarak haksız fiyat artışlarına ve tüketici mağduriyetine yol açan eylemler…”

Operasyon öncesi medyada ‘mangal dönemi başlayınca tavuk kanat fiyatlarının 500 liraya çıktığı’ yönünde haberlere rastlıyoruz.

Anlayacağınız tavukların bütünü değil de kanatları uçmuş.

Önce bunun ne derece doğru olduğuna bakalım. Reklam olmasın diye isim vermeden bir e-alışveriş sitesinden kanat fiyatlarına bakalım:

Lezita 367 lira (Şubat 208 TL)

Keskinoğlu 400 lira (Şubat 227 TL)

Gedik 460 lira (Şubat 260 TL)

Dikkat ediyorsanız firmaların aynı üründe bile fiyatları çok farklı. Elbette burada almadığımız firmaların daha pahalı ve daha ucuz ürünleri de vardır. Çünkü fiyatların belirlenmesinde arz-talep dengesi ile kalite farkı etkilidir.

Bir hatırlatma daha yapayım. Tavuk eti fiyatları (tavuğu bütün aldığınızda) neredeyse hiç değişmemiş. Mesela bir firmanın 2025 Haziran ayında 99,95 lira olan bütün tavuğun kilo fiyatı şimdi de aynı fiyattan satılıyor.

Sadece mangal sezonu nedeniyle kanat fiyatları artmış.

Size TÜİK’in 2026 yılında yayından kaldırmadan önceki tavuk eti fiyat endeksinden örnek vereyim:

Mart 2024: 3.335

Aralık 2025: 3.335

Tam 21 ay sonra tavuk eti fiyatı TL bazında yine aynı yere gelmiş. (İhracat yasağının Şubat 2026’da geldiğini hatırlatalım)

Toparlayayım: Tavuk fiyatları TL bazında bile neredeyse hiç artmamışken sadece mangal sezonu dolayısı ile kanat fiyatları artış göstermiş.

Peki, bu yeni bir şey mi?

Gelin eskilere bakalım. Mesela 2015 yılından bir haber: “Havaların ısınması ile mangal sezonu başladı. Talep yoğunluğu nedeniyle tavuk kanadının fiyatı 10-12 liradan 17-18 liraya çıktı.”

Bir başka haber: “Mayıs ayında 90 lira olan tavuk kanadının kilosu 160 liraya yükseldi Temmuz 2023)”

Dikkat edin buradaki artış mayıs ayından temmuz ayına. Yani neredeyse her sene tavuk kanat fiyatları kış aylarında düşük kalırken yaz aylarında yükseliyor. Bu arz-talep dengesinden başka bir şey değil.

Tarım konusunda bilgisini tartışmayacağımız Ergin Kahveci’ye sorduğumda durumu şu şekilde açıkladı:

“Tarım ürünlerinin fiyat hareketleri belli dönemlere bağlıdır. Mesela yayla sezonunda çiğ süt pahalı olur ama o sezonda okullar tatil olduğundan paket süt ucuz olur. Bu örnekte olduğu gibi yumurta fiyatı da yazın artmaz, ucuz olur. Siz tavuklara ‘bugün yumurtlama yarın yumurtla’ diyemezsiniz. Tavuk eti de öyledir. Ara sezonda ucuzdur, yaz ve turizm sezonunda pahalıdır.”

Bir de halka açık şirket olan Banvit bilançosundan aktaralım:

Yılın (2026) ilk 3 ayında 7 milyar 890 milyon liralık satışa karşılık satışların maliyeti 8 milyar 107 milyon lira olmuş. Yani şirket daha satışlarından 216 milyon lira zararda. İşletme giderleri eklendiğinde faaliyet zararının 870 milyon liraya çıktığını görüyoruz.

Bu zarar elbette dönemsel ve geçicidir. Mesela geçen yıl aynı dönemde 10,1 milyar satış ve 8,9 milyar satış maliyeti ile 1,2 milyar satış kârı varmış. Lakin şirket 2025 yılının kalan 9 ayında brüt kârını hiç artıramamış (tavuk fiyatlarındaki düşme ile paralel)

Bir de 2024 yılına bakalım: 41,3 milyarlık satıştan 9,7 milyar lira brüt kâr ve 6,2 milyar lira da faaliyet kârı elde etmiş.

Grafikten göreceğiniz gibi tavuk fiyatları Nisan 2024 yılından beri dolar bazında düşmeye devam ediyor. TL bazında ise tavuk fiyatları neredeyse sabit. (Bütün tavuk eti)

Fiyat endeksi dolar bazında 148,0’den Aralık 2025’de 98,8’e düşmüş durumda. Genel gıda fiyatları dolar bazında yüzde 28 artarken kırımızı et fiyatları yüzde 8 artmış ama tavuk fiyatları yüzde 33 gerilemiş.

Kısaca olay şuymuş: Her sene olduğu gibi mangal sezonu gelince kanat fiyatlarındaki artış bu sene operasyona konu olmuş. Ve tavuk kanat fiyatındaki artışa polis-savcı ve hakim üzerinden operasyona girmişiz.

Bu gidişle gezen tavuklara da fuhuş operasyonu neden olmasın?

CHP’ye her operasyon sonrası anında gelen ünlülere yönelik operasyonlara bakınca insan “neden olmasın?” diye düşünmeden edemiyor.

Burada tam gerçeği İSO Başkanı Erdal Bahçıvan söylemiş: “Türkiye’nin büyüme hikâyesi; yatırım yapan, üretimden vazgeçmeyen, istihdam sağlayan, ihracatla ülkesine değer katan ve tüm vergi–sigorta yükümlülüklerini yerine getiren özel sektörümüzün omuzlarında yükseliyor. Hukuk işlesin; yanlış varsa gereği yapılsın. Buna kimsenin itirazı olamaz. Ancak bunu yaparken çok hassas bir dengeyi de korumak zorundayız. Bir sektöre, bir üretim zincirine, yatırım yapan sanayiciye ve üreticiye dönük topyekûn bir itibarsızlaştırma dili, Türkiye’ye fayda sağlamaz. Aksine yatırım iştahını zedeler, üretim cesaretini kırar, istihdamı ve ihracatı olumsuz etkiler.”

İş dünyası, ekonomi dışı müdahalelerin nelere yol açtığını çok iyi biliyor. Mesela “Nass Ekonomi Modeli” ile ülkemizin faiz ödemesi 8-10 milyar dolardan 55-60 milyar dolara yükseldi. Ya da kira sınırlaması sonrası şu anda en büyük derdimiz kira fiyatlarındaki patlama olmadı mı?

Ticaret Bakanlığı ve Rekabet Kurumu üzerinden denetim-yaptırım mekanizması işlemesi gerekirken savcı-polis eşliğinde operasyonların nelere yol açacağını tahmin edebiliriz.

Mehmet Şimşek, bakanlık koltuğuna otururken “Rasyonel politikalara geri döneceğiz” demişti. Umarım aynı rasyonellik operasyonlar için de geçerli olur. Aksi halde başlıkta değindiğim komedi durumuna düşebilir ve bir sabah “gezen tavuklara fuhuş operasyonu” haberleri ile uyanabiliriz.

tavuk-eti-butun.jpg

tavuk-eti.jpg

YORUMLAR (4)
4 Yorum
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.