Kaçılan ülke nedir? Ülkenin yerleşik iyi eğitimli ve hafızası olan kesimleri ülkeyi terk ediyorsa o ülke kaçılan ülkedir.

Biz buna beyaz göç bile diyebiliriz. Mesela 60-70’lerde Almanya’ya göç verdik ama o göç mavi göçtü. İşçiler çalışmaya gurbete gidiyordu.

Şimdi beyaz göç veriyoruz. Doktoru, mühendisi gidiyor ülkeden. Veya bu mesleklerin yeni mezunları…

Kaçılan ülkeler yıkıma giden ülkelerdir. Hatırlayın Batı Roma İmparatorluğunun çöküş nedenlerinden birisi de kavimler göçü olmuştu. İyilerin gittiği yerlerine daha alt sınıfların geldiği yerde ot biter mi?

Peki, kaçılan ülke olmamıza rağmen ülkemizde neler oluyor?

Gelin bir örnek üzerinden yürüyelim…

2025 yılında ülkemize 761 bin 273 ithal otomobil gelmiş. Bu ithalata ise 22 milyar 317 milyon dolar ödemişiz. Yani her 1 ithal otomobil fiyatı 29.315 $ olmuş.

Bu fiyat 2024 yılında 25.692 $ seviyesindeydi. 2022 yılında ise 22.056 $...

Hem daha çok ithal ediyoruz hem de daha yüksek fiyatlı otomobiller satın alıyoruz. Kısaca zenginlik alametlerimiz epeyce iyi.

Peki gerçekten zengin miyiz?

2021 yılı. Kişi başına gelirimiz 88.343 TL (9.917 $)

2025 yılı III. Ç itibari ile yıllık gelirimiz kişi başına 671.784 TL (17.927 $)

Lakin 2021 yılında 1 aylık açlık harcamamız 3.461 TL iken 2025 yılında bu rakam 27.165 TL’ye yükseldi.

Açlık sınırı yani gıda fiyatlarına göre alım gücü artmamış tersine azalmıştır. Tekrar edeyim: Kişi başına gelirimiz 9.917 $’dan 17.927 $’a yükselirken alım gücümüz artmamıştır. Tamamen şişme bir dönem yaşıyoruz.

Bunu şu şekilde de izah edebiliriz. 2021 yılında aylık açlık sınırı gideri 300 dolardı; şimdi ise 723 $.

Oysa bu dönemde aylık kişi başına gelir 826 $ ediyordu. Aylık gelirimiz ile açlık için gereken gıda giderinin 2,7 katı gelirimiz vardı. 2025 yılında aylık gelirimiz 1.494 $ seviyesine çıktı ama açlık giderimiz 723 dolar oldu. Böylece açlık giderini karşılama oranımız 2,7 kattan 2,0 kata geriledi.

Şimdi bunu otomobil ile kıyaslayalım: Ülkemizde yerleşikler için yerli malı pahalılaştı. Bir lokanta fiyatı veya bir giyinme fiyatı veya da kira, sağlık, eğitim fiyatları… Bunlar yerleşikler için oldukça pahalı hale geldi.

Lakin yabancı mallar için ise durum tam tersi oldu. İthal otomobili daha rahat almaya başladık; ithal başka ürünleri de aynı şekilde.

Ve sonuç: Ülkemizde dolar bazında yaşanan fiyat şişmesi bizi çok ama çok pahalı bir ülke haline getirdi.

Bir kesim açlık ile kıvranırken diğer kesim varlık içinde çılgınca tüketime devam edebiliyor.

Hem kaçılan ülkeyiz hem de pahalı…

Keşke sadece para ile ifade edilen pahalılık yaşamış olsak… Maalesef ülkemiz yaşamı ucuz ama hayatı pahalı bir ülke durumunda.

Sabır…