Haftasonu Ankara’da gözaltına alınan öğretmen görüntülerini gördük. Durum hiç iyi değildi.
Kimse yoktur ki hayatını değiştiren bir öğretmen ile karşılaşmış olmasın. İyi bir öğretmen yeni yetişen bir filizin büyüyüp ağaç olmasına katkı vermesin.
Ben de bu hayatımı bazı öğretmenlerimin dokunuşuna borçluyum. Kilit noktalarda öğretmenlerimin katkısı olmasaydı asla bu eğitimi göremeyecektim.
Lakin bugün öğretmenlik mesleğinin sosyal tarafına değil istatistik tarafına bakacağız. Sosyal kısmın yorumunu da size bırakacağım.
***
Milli Eğitim Bakanlığı 2024-2025 eğitim yılı verilerine göre örgün eğitimde 17 milyon 957 bin öğrenci ve 1 milyon 187 bin öğretmen varmış.
688 bin 152 kadrolu kadın öğretmen yanında 434 bin 748 erkek öğretmen yer alıyor. 43 bin 904 sözleşmeli kadın öğretmen ila 20 bin 605 sözleşmeli erkek öğretmen bulunuyor.
Kamuda kadrolu öğretmen maaşlarının ne olduğunu tam bilemiyorum. Lakin iş güvencesi ile maaş farkı daha iyi olacak ki öğretmenler kadrolu olmak için büyük mücadele veriyor.
Gelelim özel sektör ve kamuda özel sektör statüsünde çalışan öğretmenlerin durumuna.
Bu statüde eğitim sektöründe çalışan sayısı (Mart 2026) 702 bin 611 kişidir. 489 bin 585’i kadın ve 213 bin 026’sı ise erkeklerden oluşuyor.
Kadın ve erkek ayrımı burada özel öneme sahip. Ayrıca kamu-özel ayrımı da…
Önce kamu-özel ayrımına bakalım:
Tekrar ediyorum, buradaki kamu kesimi özel sektör statüsünde çalışan ama kamuda olanları kapsıyor.
702.611 eğitimcinin 276.152’si kamuda.
Kamuda ilk 3 aylık ortalama net maaş 50.352 TL.
702.611 eğitimcinin 426.459’u özel sektörde
Özel sektörde ilk 3 aylık ortalama net maaş 45.608 TL.
Kamuda mart ayında ekstra 2 bin lira civarında ödeme olduğundan fark biraz daha açılmış.
Ama eğitimde asıl fark Kadın-Erkek ayrımında
702,611 eğitim çalışanının 21.026’sı erkek
Erkek eğitimcilerin ilk 3 aylık net maaşı 54.186 TL
702.611 eğitimcinin 489.585’i kadın
Kadın eğitimcilerin ilk 3 aylık net maaşı 44.245 TL
Kamu-Özel maaş farkı yüzde 10 seviyesindeyken kadın-erkek eğitimcilerde maaş farkı yüzde 22,5 seviyesine çıkıyor.
Kamu-Özel ayrımından daha sert Kadın-Erkek ayrımı görülmektedir.
Eğitimdeki tüm sektörde ortalama net maaş 47.378 TL olarak görülüyor. Bu maaş ise kadrolu öğretmen maaşlarının oldukça altında bulunmaktadır. Hatta ilk 3 ayda ülkemizde ortalama maaş (özel sektör statüsündeki işçilerin) 50.919 liranın bile altında eğitimcilerin maaşı olduğunu görüyoruz.
Daha da önemli bir bilgiyi vereyim: Brüt maaş üzerinden baktığımızda ülke genelinde Kadın-Erkek maaş farkı mart ayında %18,2 iken eğitim sektöründe bu fark %28,4 düzeyinde görülmektedir. Eşitliğin en fazla olması gerektiği eğitim gibi hassas bir sektörde maaş şartlarının bu kadar dengesiz olmasını nasıl izah edeceğiz?
FAİZ BÜTÇESİ
2016 bütçesi ilk 4 aylık sonuçlar elimize geldi. Gelirler %33,9 artarken giderler %37,4 artmış. Her ikisi de enflasyonun üzerinde. Hatta faiz hariç giderler bile %34,8 artışla enflasyondan yüksek seyretmiş.
Geçen yıl 836 milyar lira olan faiz ödemesi bu yıl 1 trilyon 263 milyar liraya çıkıyor. Artış oranı %51,1…
Faiz ödemesinin bütçe gelirlerine oranı geçen yıl %17,8 iken bu yıl %20,1’e çıkmış. Yani faiz sınır tanımıyor.
Hem borç stokuna oranla hem bütçe gelirlerine oranla faiz ödemeleri sürekli artıyor.
Bunu nasıl izah edelim? Mesela milli maçımızla izah edebiliriz: Bir maçta 30 şut atıp gol atamayan ilk ülke olmuşuz. Hatta 30 şut atıp mağlup olan ilk ülke de yine biz olmuşuz. Tıpkı borç soku düşerken faiz ödemesinde 2004 yılına geri döndüğümüz gibi.
