Bir portföy yönetim şirketi düşünün. A fonu ile para fonu yönetip faizden para kazanıyor. B fonu ile de deli gibi hisse senedi oynuyor.

B fonu ile 1 milyar liralık hisseyi 500 milyar liraya çıkartmış. Bu yükselişten diğer yatırımcılarda nasiplensin diye millete fon satıp 150 milyar lira toplamış. Lakin hisseyi 500 kat yükseltirken ihtiyaç duyduğu taze parayı da para fonu olan A fonundan repo ile almış.

A para fonu elbette bu borç karşılığı teminat alıyor. Mesela 100 milyar lira karşılığında 250 milyar liralık hisse senedi teminatı… Yani hiç sorun yok.

Bu portföy şirketi yüzde 2 yönetim komisyonu karşılığı 500 milyar liralık hisse fonundan yılda 10 milyar lira yönetim ücreti alıyor.

Şimdi bu fonlar nasıl tasfiye edilecek?

Bir kere portföy yönetim şirketi çoktan ballı müşterilerine yatırımcılardan topladığı 150 milyar liranın büyük kısmını vererek “erken kaçın” demiş.

Kırıntılar hariç geriye 100 milyar liralık para fonundan alınan repo kalıyor. Bu hisse fonunun borcu demek.

İyi ama sistem patlayıp hisseleri satmaya kalktığımızda alıcı yok. 500 milyar değeri gören şirketin hisselerini 50 milyara bile satamıyoruz.

Hadi diyelim 50 milyar liraya sattık… Elimize geçen para ile para fonunun 100 milyar liralık repo borcunu nasıl kapatacağız?

Geriye eksi bakiye kalıyor.

Hadi diyelim ki, vicdanlı vurguncular 3-5 milyar lirayı geri getirdi ve “Tövbe Hesabına” yatırdı. İyi ama bu para da para fonunun borcunu kapatmıyor ki?

Ne olacak şimdi?

Mesela B hisse senedi fonuna 100 bin lira yatırıp hesabında 800 bin lira varlık görülen vatandaş ne olacak?

Ona diyorlar ki, “1 milyon liranın altındaki yatırımcılara ödeme yapacağız”.

İyi ama fonda böyle bir para yoksa ne ödemesi yapılacak? Bu ödeme kimden yapılacak?

Hem kamu kaynaklarını hiç kullanmayacağız diyorlar hem de 1 milyonun altına ödeme yapacağız diyorlar.

Diyelim ki, bu vatandaş fondan kazandığı para olan 800 bin lirasını beklemiyor. Ana parası 100 bin liraydı ve enflasyona göre bugün o paranın karşılığı 150 bin lira. Ve bu vatandaş ekonomi yönetiminin sözüne güvenerek 1 milyonun altında olan 150 bin liralık ana parasını bekliyor.

Alabilecek mi?

Peşin söyleyeyim: Kamu kaynakları kullanılmadan çok zor.

Bekleyip göreceğiz. Lakin hala net bir açıklama gelmediğini de belirteyim. O yüzden fondan para beklerken borçlu çıkmamaya bakmanızı da öneririm.

Peki ne olabilir?

Eğer iktidar soruna “Tövbe Hesabı” gözü ile bakmaz ise,

Eğer iktidar “vicdanınız kaldırmıyorsa kazandığınızı geri ödeyin” diyorsa,

Eğer iktidar “vurguncuların “lekelenmeme hakkını” koruyorsa,

Çok beklersiniz.

Bunun yerine suç ve suçluların üzerine gidilirse elbette tahsilatlarla zararların bir kısmı karşılanabilir? Kar konusuna hiç girmeyeceğim…

KİMSE YOK MU?

Hani deprem olur enkaza bağırılır ya “Sesimi duyan var mıııı??? Kimse Yokmuuuu?”

Tam o durumdayız

Enkaz öylece duruyor.

Ama altından kimse çıkmıyor.

Ne SPK ne BIST Yönetimi sessizce sıyrılmaya çalışıyor.

Bu derece büyük yıkımın sebebi kolonları kesilmiş bina olmasın?

Ama kimseden çıt çıkmıyor.

Sanırsınız ki, bu oyunları biz seyrettik ve izin verdik.

Sanırsınız ki, bu foncu çocukların hisselerini borsa endekslerine alarak biz parlattık.

“Sonuna kadar gideceğiz” söyleminin vardığı yer açısından çok ilginç bir durumdayız.

Bekleyip görelim… Bakalım daha nelere şahit olacağız?