Back To Top
‘Keramet’ mi ‘İstikamet’ mi?

‘Keramet’ mi ‘İstikamet’ mi?

 - Son Güncelleme: 28.08.2019 Çarşamba 10:46
- A +

Dinler tarihi, kültür tarihi, antropoloji gibi bilimlerin anlattıklarına göre eski çağlarda dünyanın birçok yerinde kitleleri büyücüler, şamanlar, müneccimler… yönetir; savaşlar, barışlar bile onlara sorulurmuş. Kur’ân-ı Kerîm’de eski devirler anlatılırken böyle olağan dışı bazı durumlardan bahsedilse de Müslümanlar bağlamında herhangi bir kişinin elinde olağanüstü işlerin gerçekleştiğinden ve bunun imkânından asla söz edilmez. En‘âm suresinde putperestlerin -kötü niyetle- Resûlullah’tan mucize (ayet) talep ettikleri, ancak bunların reddedildiği bildirilir; bunun yerine, doğal olaylardaki mucizelere dikkat çekilir. Zâriyat suresinde (51/20-21) gören gözler için tabiatta, hatta bizzat insanın kendisinde sayısız mucizelerin zaten bulunduğu belirtilir.

***

Kur’an’da istikamet inananların en seçkin niteliği olarak anılırken keramet kelimesi hiç geçmez. “K-r-m” kökünden değişik kelimeler, “ikram, cömertlik” ve “değer, güzellik, hoşluk” gibi olağan anlamlarında geçer. Aynı kökten kerîm “ikram sahibi, cömert” anlamında Allah’ın sıfatı olarak da kullanılır. Bir ayette Yüce Allah, özel olarak Âdemoğlunu değerli/şerefli yarattığını (kerremnâ) bildirir. Birçok âlim, insanın varlıklar içindeki bu değer farkını konuşma ve akıl yeteneği ile açıklamışlardır.

Kur’an’da Allah’ın velî/evliya kullarından bahsedilse de onlara “olağanüstü olay” anlamında kerametler isnat edilmez. Çeşitli ayetlere bakarak, Kur’an bakımından velî (çoğulu evliya) kavramını, “imanı bütün, Allah’a itaat edip yasaklarından kaçınan, istikameti düzgün, nefsani arzularına yenilmeyen, Allah nezdinde değerli ve üstün kılınmış mümin” şeklinde tanımlayabiliriz.

Evliyâullah” (Allah’ın dostları) tabirinin geçtiği Yunus suresinde (10/62-63) şöyle buyurulur: “Biliniz ki, Allah’ın dostları için korku yoktur; onlar üzüntü de çekmeyecekler. Onlar iman etmiş, takva sahibi (günah işlemekten sakınan) kimselerdir.” Böylece Kur’an, “velî/evliya” olmayı iman ve takva şartına bağlamıştır ki, iman ve takva Kur’an’ın en temel kavramları olup, bütün hakikat ve iyilikleri kapsar. İki ayette (41/30, 46/13) “korku ve üzüntü çekmeyecek” olan bu Allah dostları, “Rabbimiz Allah’tır deyip istikamet sahibi olanlar” şeklinde tanıtılmıştır. Böylece Kur’an’ın, takva ve istikamet kavramlarının ikisiyle de üstün ahlakı kastettiği anlaşılmaktadır. Hz. Peygamber de iyi Müslümanı tanımlarken, sonradan yüklenen içeriğiyle “keramet”ten hiç söz etmemiş; onları samimi iman, üstün ahlak, takva ve istikamet kavramlarının içerdiği erdemlerle tanıtmıştır.

Kaynaklardaki bilgilere göre, keramet konusu, olağanüstülük içeren anlamıyla İslam toplumlarında Hz. Peygamber’den 300 yıl kadar sonra gündeme gelmiş, bunda da İslâm coğrafyasına katılan böyle inançlara sahip eski kültürler etkili olmuştur. Sonuçta günümüzden bin yıldan fazla bir zaman öncesinden itibaren İslam kültüründe “Allah’ın, velî kullarının ellerinde ortaya çıkardığı harikulade (olağanüstü) olay” anlamında keramet adı verilen yeni bir telakki başlayıp yerleşmiştir.

***

Bütün ılımlı mutasavvıflar ve âlimlerce tasavvufun esasının keramet değil, istikamet olduğunda ittifak edilmiş; “Keramet nefsinin istediği, istikâmet ise Rabbinin istediği şeydir” denilmiştir (Kuşeyrî Risâlesi, s. 434). Buna rağmen -günümüzün en pahalı filmlerinden de anlayacağımız gibi- insan doğasının olağan dışılığa bitmeyen bir ilgisi vardır. Bu nedenle İslam toplumlarında keramet istikamet’ten daha çok itibar görmüş, velî ve kurtarıcı olduğu düşünülen kişilere adeta süpermen gözüyle bakılmıştır. Çok sayıdaki Menâkıbnâme’lerin muhtevası bunun açık kanıtıdır. Günümüzde de gündem oluşturan bazı cemaat ve tarikatlar hem kendi mürşit ve önderleri hem geçmişteki ünlü sufîler hakkında üretilmiş keramet anlatılarıyla taraftar toplamakta, türlü menfaatler sağlamaktadırlar.

Geçmişte ve günümüzde tasavvufun esas misyonundan saptırılarak evliya, keramet vb. iddialarla anlatılması; toplumlarda entelektüel, ekonomik… geri kalmışlık ve ahlâkî yozlaşmanın asıl sebebinin tasavvuf ve tarikatlar olduğu yolundaki kanaati beslemektedir.

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
Karar okuru 03 Ekim 2019 02:54
Hocam bu "ılımlı mutasavvıflar" teknik bir terim mi? Bunlara örnek verebilir misiniz?
Karmaz 03 Eylül 2019 10:25
Tarikatlar kerametiyye ve istikametiyye veya müteşerri ve gayri müteşerri olarak ikiye ayırabiliriz. Keramet ikram etmek, cömertlikse/yiğitlik ve fütüvvetse kabül fekat mistik hezeyanlar içinde meczubane bir hayata özendirecek keramet pazarlamacılığı ve bunlar ile din istismariyse hayır demek lazım. Atatürk'ün deyimiyle en hakiki tarikat ilim ve medeniyet tarikatıdır diyoruz. Atatürk'ün tasavvuf ve Velayet anlayışına henüz ulalabilmiş değiliz vesselam.
KARAR OKURU 30 Ağustos 2019 08:07
Hocam Kehf süresi,Hz.Musa ve insanlardan bir insan(Hadislerde Hızır olduğu soylenir)ı bu bağlamda nereye oturtacagız.İıkıcı eştiri maksadıyla değil öğrenmek için soruyorum.Saygılar.
KARAR OKURUMürsel 29 Ağustos 2019 17:17
İstikamet üzere ölmekten büyük keramet olur mu?Hele Resulullah; Allah'ım beni göz açıp kapayıncaya kadar nefsimin eline bırakma diyorsa. Keramet; önsezi tuluat sünuhat ilham gibi,samimi her müminde görülen zihni kalbi gelişmelerdir.Teşvik ve şükür sebebi olmalı.Bugün büyük çoğunlukla anlaşılan ise; kökü Hind'e dayanan; yanmama batmama yakmama gibi, anlamsız çizgi dışı tuhaflıklar..Müritleri ve şeyhlerini kandıran sahtekar holdingleri görseler ya.
hasan 29 Ağustos 2019 02:12
Son cumleniz ne oldugunuzu ve maksatinizi ortaya koyuyor siz hic gercek bir evliya ile tanistinizmi tanismadiysaniz cüretinize ve hadsizliginize hayranim cunku siz cok iyi biliyorsunuz ki bu yazinizi herkes kafasina gore yorumlayip tasavvuf ve evliya dusmani olacak yapilan yorumlardan da belli zatenAllah sizi islah etsin Allah in dostuna dusmanlik eden Allah a da dusmanlik eder vebal boynunuza ne geldiyse basimiza bu ilahiyatcilardan geldi......
KARAR OKURU 31 Ağustos 2019 09:57
0
Cümlelerin arasında nokta, virgül olmayışı ilminizi(!) apaçık ortaya koymuş.
Muhtefi. . 28 Ağustos 2019 18:01
Hiçbir Mürşid ı Hakiki Keramet ko-nus-maz. .istisnasız hepsi. Konuşan sülük KALPAZANDİR. Derdi beleşten para ve itibardir ..Sahtekarin önde gidenidir. Onunla Kendine Müşteri derdinde olan Hadsiz ve Nasipsizdir. Amasız ,fakatsız, lakinsiz, oylesiz, boylesiz. Nettir. Ama cook var SOYTARILAR. .yaziklar olsun. Saf, Cahilde yiyor bu ayakları. Korkutuyor Nasipsiz Saflari Çarpılırsın vb Hipnozlar ile. .!...
Mehmet 28 Ağustos 2019 15:58
Keramet sahibinin bizlere faydası nedir. Peygamberimizin İslamı tebliğ ettiği herkes müslüman olmadı. Evliyalar öyle anlatılıyor ki müritlerin imanını bile korur. Her kişi kendinden sorumlu. Hz Allah her kişiye kendi yaptığından soracak. Bizim hesabımız evliyaya sorulmayacak.
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 15:12
وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ ayetini, “ Bir ayette Yüce Allah, özel olarak Âdemoğlunu değerli/şerefli yarattığını (kerremnâ) bildirir, diye okumak, hatalı bir okumadır. Ayet, şereften falan bahsetmiyor. Zaten, tüm tarih şahittir ki, insan şerefli/değerli bir varlık, bir eşref-i mahlukat değildir. Hatta insan yaratılmışların en şerefsizidir (eşerr-i mahlûkât), diye, yemin etsek, kefaret gerekmez; realite bu, çünkü. Ayet, insana ikramda bulunduk, diyor. Devamı bunun açık delilidir.
KARAR 'da KARARLI ADAM 28 Ağustos 2019 12:13
Istikamet,istikamet,istikamet.İmandan sonraki olmazsa olmaz, çok mühim ikinci özellik.Mü'minde mutlak olması gereken,olmazsa olmaz olan bir vasıf.Hatta denmiş ki,bir şeyhi veya veliyi,bir halının üzerinde uçarken görseniz ona itibar etmeyin,istikamet üzere bir hayat yaşayıp yaşamadığına bakın.El hak doğrudur.Bizim ölçümüz bu olmalıdır.Peygamberimizin sabah ve akşam yaptığı dualarında:"Allah'ım! Senden hidayet,takva,âfiyet ve gönül zenginliği isteriz"demiştir.
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 10:54
Maalesef önyargılı bir yaklaşım olmuş. Kuran da keramet örneği olmadığının söylenmesi çok garip. Kendisine kitaptan ilim verilen zatın Belkısın tahtını göz açıp kapamadan getirmesi. Ashabı kehfin uzun uykusu ve yanısıra sayısız rivayete sahabinin olağanüstü haller yaşadığına dair örnekler. Kerametçi değil istikametçiyiz derken gerçekleri göz ardı etmek doğru değil
M.Çağrıcı 28 Ağustos 2019 13:48
0
Selamlar sevgili Karar Okuru. Yazıyı dikkatli okumamışsınız. Daha ilk paragrafta "Kur’ân-ı Kerîm’de eski devirler anlatılırken böyle olağan dışı bazı durumlardan bahsedilir" diyorum.
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 10:47
Bu yazıyı ana ekranıma ekliyorum. Siz de daha geniş kitlelere ulaştırmak için bir şeyler yapın lütfen.
faruk aydın 28 Ağustos 2019 10:44
Bu ülkenin sorunu ilahiyat fakülteleri ve buralardan yetişen ve din satan ilahiyatçılardır.Tasavvuf ve tarikati sorunların sebebi gösteren bu zihniyet, kendisinin sorunun sebebi olduğunun farkında değil maalesef! İddia ediyorum fetö dönemi olsa idi bu arkadaş fetönün borazanını çalardı!
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 13:22
0
Hocamızı tanımadığınızı ve bilgi ve birikimden noksan olduğunuzu açık ve net bir şekilde deşifre etmişsiniz mübarek insan.
Muhtefi. . 28 Ağustos 2019 18:14
0
Genelleme doğru değil. Fakat Tasavvufa mesafeli oluşları ,Akil ile sadece hareket etmeleri. Akıl elbette önemli. IMAN ŞARTI..Fakat Aşk ile yapılan iş başkadır. Tasavvufa Maske ile nüfus edemezsin. :))..Allame ı Cihan ol sırıtırsin. Asik Veysele Söyleten neydi, Sarhoşta,Hocada dinler. Neşe bulur. Tasavvuf Laf ebesi olmak,elbette değil. HAL ADAMIDIR. .İlminden, lisanindan çok Hali önemli. .!..acizane.
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 10:28
Sayın Hocam, genelde bu ve benzeri konularda yazmalısınız. Böyle konulara zamanımız insanının çok ihtiyacı var. Görev de sizin gibi akademisyen alim ve bilginlere düşüyor. Diyanet özgür olmadığından ve iyiden iyiye siyasallaştığından inandırıcılığı zayıflamış durumda. Saygıyla...
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 07:55
Tıbbi anlamda Şizofrenik haller ve hayaller örnekleriyle bir bir sıralansa ve topluma ulaşsa ortada ne keramet kalır nede evliya
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 18:40
1
İnternette bu rezillikleri ortaya döken videolar var. Fehmi İlkay Çeçen başlangıç için iyi bir seçim olur.
Hasan 28 Ağustos 2019 07:04
Paygamberlerin mucizeleri dahi, Mevlana’nın deyişle, dostlar için değil, düşmanları kahretmek içindi. Mü’minlerin böyle şeylere ihtiyacı yoktu. Asgari düzeyde akli arınmışlıkları, tekvaları iman etmek için yetiyordu (...Huden lilmuttakin) yoksa mucize karşısında aciz/çaresiz kaldıkları için değil. İstikamet ve tekva yolunun (nehcü-l kavim) kazandırdığı mekarim-i ahlak yerine, kerametler saygınlığın kriterleri olmuş (avan anlayışın eseri) maalesef. Oysa Peygamber ahlaki mekarimi/erdemleri tamamlamak için gönderildim diye buyurmuştur.
Hasan 28 Ağustos 2019 12:17
0
Müstakim yolda ısrar istikamettir; semeresi dünya ve ahirette selamettir, saadettir, keramettir/esalettir. Ama gayri müstakim yolda ısrar ise asabiyettir, cehalettir; semeresi dareynde sefalettir. Eğer asabiyet ehli kendi yolunda ısrar ettiği kadar istikamet ehli kendi yolunda ısrar etselerdi, birleşselerdi bugün şeyhte kerametler değil, mekarim arardık. Avam anlayışı hakim olmazdı. Ana dilimizi aileden davraldığımız gibi imanımızı devralmazdık. İlk Müslümanların yaşadığı iman tecrübesini yaşardık. İmanımızın öncesi sonrası olurdu...
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 05:32
İşte toplumdaki keramet sahibi zatlar Allah'a yaklaştırıcı olarak görülmekte, yedek ilaha doğru içinde şirk olan bir din ortaya çıkmakta. Dindeki en büyük tehlike budur. Keramet inancının İslam'a sokulduğu zaman ile hadislerin toplanıp yazıldığı zamanın aynı dönemlerde olması da olayın bir başka yönü.
yani diyorsunuz ki, kılla tüyle şalvarla, şekille şemalle tevatürle, iman olmaz... yani diyorsunuz ki, adalet mülkün temeli, cehalet halkların ecelidir... yani diyorsunuz ki, istikamet reddedildi, çıkarcılık menfaat tatlı geldi... yani diyorsunuz ki, arama boşuna kul da keramet, yoksa çabuk gelir başına kıyamet... yani diyorsunuz ki, saf saf yalanlara kandınız, sandınız ki cennetten tapu yanmaz kefen aldınız...yani diyorsunuz ki, yaratanın istediği kul siz değilsiniz, isterseniz bu haram yolda devam edin siz bilirsiniz...
Değerli hocam biz hasan basri leri abdulkadir geylani hazretleri ni nakşibendi şeyhlerinin keramet ehli olduğuna inanır bu aziz insanların ehlisunnet çizgisinin bu topraklarda yeşermesine yol açtığına inaniriz ALLAH onlardan razı olsun peygamber sav efendimiz e komşu olsunlar
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 10:10
1
Sayın Mehmet Yılmaz sana Fehmi İlkay Çeçen ile Mehmet Okuyan hocanın videolarını izlemeni öneriyorum. Bak keramet ehli diye inancınız gizli şirke kapı aralıyor. Bunu reddeden bir sürü ayet var. Özellikle Çeçen'inkileri izle.
KARAR OKURU 28 Ağustos 2019 11:23
0
Ne yaziktirki hak kitap KUR AN dan beslenmeyen muslumanlar ehli sirkin ehli kitabin butun yanlislarini din diye hak kitabin onune gecirdiler tasavvuf sirk dinidir hak dinin sinsi dusmanidir ALLAH ISLAMIN HAKIKATINI anlamyi nasip etsin anlayamayanlarida islah etsin
KARAR OKURUNA CEVABIMDIR 28 Ağustos 2019 12:02
0
Mustafa Hocam"ın ne dediğini ve ne demek istediğini doğru anlamamışsınız.O "keramet "i yok saymıyor.Istikamet üzre yaşamaktır aslolan diyor.Hatta ve hatta,kerameti ızhar etmenin dinde zaten yeri yok.Yani ehl-i keramet,kerametini şov amaçlı ızhar etmez,mümkün olduğu kadar onu gizler.Büyük veliler(Geylani,Nakşibendi vb.)kerametlerini şov amaçlı ortaya koymamışlardır."Ben size bir keramet göstereyim)denemişlerdir,asla ve kat'a bunu istismar etmemişlerdir.
Muhtefi. . 28 Ağustos 2019 18:30
0
Hayırlı işler. :)))..MOLLA. ..Keramet Hayiz Bezi gibi Derdi bir Zat ı Muhterem, Gostermek istemezler.:).Konu bu degil..Kerametle veya Bazı Büyüklerin halini PAZARLAYARAK .Kalpazanlarin Müşteri yapması.:)).Biz İnanırız Keramete ŞÜPHESİZ. Büyüklerimizin TURBELERİNE'de gideriz Bereketlenmek için. Umurumda bile değil bazı Postmodern İlahiyatçı Zanlari.Onlarda çaktırmadan Müşteri Derdindeler.Beyler **Sen arada bir yerdesin,Sen arada perdesin,Çık aradan kalsın Yaradan. **Demiş Erenler.
Muhtefi. . 28 Ağustos 2019 18:46
0
10:10..11:23...geçin bu ATABE ayaklarını.Tasavvufa bulasamazlar cunku Maske Takamazsin,Safiyet, Samimiyet, Hal ister. Zaten Farz değil, Sevmeyeni cook alisigiz,,:)) Siz Abicim Islamin en Temel Ahlak,Edep,Adaletini (Helal,Haram,Namaz,Oruç, Zekat ) TURK MILLETINE hizmet edin,amasiz,fakatsiz,lakinsiz,öylesiz, boylesiz şüphelilerden kacinalim,Insanlara dilden cok Halinizle ornek olun..(Insanlar gorur,bilir) Cömertlik, Merhamet varsa ustune Eyvallah deriz. Zaten Kalmaz pek farkımız. :)
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN