Türkiye Diyanet Vakfı’nın çıkardığı İslâm Ansiklopedisi’nde İslâm Düşüncesi ve Ahlâk İlim Heyeti Başkanı, yazar ve redaktör olarak 32 yıl görev yaptı. 2003’ten itibaren 8 yıl süreyleİstanbul Müftülüğü görevini yürüttü.
2012’de M.Ü. İlâhiyat Fakültesi’nden erken emekli olan Çağrıcı, İstanbul 29 Mayıs Üniv.Kur’an Araştırmaları Merkezi’nde (KURAMER) bilimsel çalışmalarını sürdürmektedir.Çağrıcı’nın telif ve çeviri olarak çok sayıda bilimsel çalışması vardır.
Türk kültüründe Gazzâlî
Gazâlî (ö. 505/1111) -muhtemelen Fars asıllı olsa da- fiilen Selçukluların yönettiği bir ülkede Türk-Oğuz devleti vatandaşı olarak doğdu;...
Kardeşliğimizin sembolü bir bayram olsun…
Kana susamış liderlerin katliamları ve onlar tarafından gözleri korkutulan sözde Müslüman liderlerin zulme teslimiyetleri yüzünden üzüntülerle...
Taşa hakikatin ruhunu üfleyen mezar taşlarımız
Güzel bir İslâmî-kültürel adetimizdir; her Arefe günü ölmüşlerimizin mezarlarını ziyaret eder, Kur’an okur, dua ederiz. Yarına bir hatırlatma...
Medeniyetimizin ruhu camilerimiz
Resûlullah Efendimiz, Medine’ye ayak bastığı zaman inşa ettiği ilk bina Mescid-i Nebî olmuştur. Medine’nin mukaddes bir şehir olmasının...
Bu gece edilen samimi dualar bir ömre bedel
Çok merhametli, çok şefkatli olan Allah´ın adıyla.Şüphesiz, biz Kur’an’ı Kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden...
Tövbe vicdandaki lekeleri temizler
Takva sahipleri o kimselerdir ki, onlar, çirkin bir iş yaptıklarında yahut (fena bir iş yaparak) kendilerine kötülük ettiklerine, Allah’ı hatırlayıp...
Nerede iman varsa orada sâlihât vardır
Kur’an’da, özetle, ‘dünya ve ahiret için iyi, hayırlı, yararlı iş, davranış’ anlamında kullanılan sâlih amel ile iman kavramları,...
Kötülüğü önlemeyen ibadet az çok kusurludur
Uygulama’ kelimesinin İslâm dinî terminolojisindeki en uygun ve kapsayıcı karşılığı ‘amel’ kelimesidir. Amel kavramı tek başına kullanıldığında...
Kur’an akıl ve bilgi alanında devrim yaptı
Kur’ân-ı Kerîm, Müslüman toplumlara, sadece inanç ve ahlak alanında değil, akıl ve bilgi alanında da (ilk altı-yedi asırda) güçlü ve yenileştirici...
İhlâssız dindarlık olmaz
İnsanın Yaratıcısına karşı görevlerinin ahlâkî mahiyetini belirleyen en önemli unsur, ibadet ve iyiliklerin arkasındaki niyet ve irade dürüstlüğüdür....
Erdemin en yücesi intikam yerine af
Düşünüp taşınmaktan ziyade duygusal etkilerle davranma eğiliminde olan Câhiliye toplumunda, özellikle intikam alma ve cezalandırma imkânı olduğu...
İş ve ticarette ahlâkın temeli merhamet
İslâm öncesi Mekke kentinde Câhiliye zorbalığı, maddecilik, zenginlerin yoksullar üzerinde kurduğu tahakküm bu kentin eşrafının baskın özellikleriydi....
Ana babaya iyilik üç amelden biri
Gerek Kur’ân-ı Kerîm’de gerekse hadis-i şeriflerde çoğunlukla Allah’a kulluk görevinin ardından ana babaya saygı ve iyilik gelir. Mesela...
Ahlâk bilginin değil inancın alanıdır
Çağdaş filozof Bertrand Russell, ‘Neden Hıristiyan Değilim’ adlı kitabında “İnancın her çeşidi tehlikelidir” diyor. Fakat bu haksız...
Gerçek tövbe insanı iyiliğe yöneltir
Takva sahipleri o kimselerdir ki, onlar, çirkin bir iş yaptıklarında yahut (fena bir iş yaparak) kendilerine kötülük ettiklerine, Allah’ı hatırlayıp...
Emeğin bereketi servetin sınavı
İnsanlar için hayatın rutini, meşru yollardan çalışıp kazanarak hem kendilerinin hem sorumluluğu altındakilerin nafakasını sağlamak, ayrıca...
Adaletin özü kul hakkına saygıdır
Kur’ân-ı Kerîm’de ‘ölçü ve tartı (mîzân) işlerini adaletle yapmak’, bir doğruluk ve dürüstlük sembolü olarak kullanılır. İki...
İslâm’da adaletin iki kanadı
Dünkü yazımda genel olarak haklarının İslam kültüründe ‘Allah’ın hakları’ (hukūkullah) ve ‘kulların hakları’ (hukūku’l-ibâd)...
Kalbimizin imtihanı: Kul hakkı
Allah’ın isimlerinden biri Hak’tır; ‘varlığı kesin olan, mutlak gerçek, hikmete uygun yaratan’ anlamına gelir. Şu halde ’hak’ kutsal...
Zekât gönülleri birbirine ısındırır
İnsanoğlu toplumsal hayata muhtaçtır. Klasik felsefede bu gerçek, “İnsan tabiatı itibariyle medeni bir canlıdır” sözüyle ifade edilir. Toplumsal...
Merhamet bizi insan yapar
Öncelikle belirteyim ki, Sami dillerinde ‘merhamet’in kök anlamı ‘sevgi’dir.İslâm kültüründe güvenilir hadis kitaplarının başında...
İhsan ile yaşamalı israftan sakınmalı
Komşuları, kestikleri bir keçinin bütününü Peygamber ailesine ikram etmişlerdi. Akşam Resûlullah eve gelince o keçiyi sormuş; ailesi, “Bir...
İnanmak Hakk’ın hakikatini bilmektir
Allah’a inanmak huzur vericidir; çünkü inanmak, Hakk’ın hakikatini bilmektir; hakikati bilmek huzur verir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Gönüller...
Hulûkun azîm: Peygamber ahlâkı
Hz. Aişe’nin dediği gibi “Hz. Peygamber’in Kur’an’dı.” Resûlullah’ın nadiren işlediği “zelle” dediğimiz küçük kusurları bile...
Bencillik ve maddecilik karşısında iman şuuru
İslam düşünürleri insanın çift kutuplu bir varlık olduğunu söylerler. Buna göre insan, ruhî ve manevi yönüyle meleklere, biyolojik ve duygusal...
Ruh terbiyesi alarak oruc
“Ey iman edenler! Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi umulur ki takvaya erersiniz diye size de farz kılındı” (Bakara 2/183). Bu ayet-i...
Oruç önce sosyal ahlâktır
Ramazan sevgi ayı, merhamet ve paylaşma ayıdır. Özellikle mütedeyyin kesimler, oruç tutanlar bu ayın belirtilen türden özelliklerini kendi şahıslarında...
Hayrın hizmetkârları ile Ramazan’ı ihya
Ramazan’ı yaşıyoruz. Rabbimiz, hepimize, razı olacağı şekilde bir Ramazan geçirmeyi nasip eylesin. Kutsal ayın henüz başlarındayken özellikle...
Orucun kalkanı güzel ahlâk
Dün, Ramazan deyince ilk akla gelen ibadetlerden bahsetmiş; bunların oruç, teravih namazı, zekât ve sadaka-i fıtır (fitre) olduğunu belirtmiştim.Kuşkusuz...
Hoş geldin kurtuluş ayı Ramazan
Rahmet ve bereket ayı Ramazan hepimiz için mübarek olsun, değerli okuyucular. Ramazan ayı boyunca bu sayfada beraber olacağız. Ben aklımın erdiğince,...
Ramazan ve uzlaşma kültürü
Yarın Ramazan... Rabbim ülkemiz, toplumumuz ve insanlık için huzura, barışa ve hayırlara vesile eylesin.Dinî ve millî kültürümüzde Ramazan...
Dünyevileşmenin yıkıcı sonuçları
İslâm’ın ve diğer bütün dinlerin ahlâk öğretilerinin en başında “Nefsinin kölesi olma!” uyarısı yer alır. Özellikle son yüz elli...
Kelâm, Fıkıh ve Tasavvuf’un ahlâkla ilgisi
Bin yıldan fazla bir zamandır devam eden geleneğe göre temel İslâm ilimleri Tefsir, Hadis, Kelâm, Fıkıh, Tasavvuf ve Arap dili alanlarından oluşur....
Kur’an’da ‘Kader’in anlamı
Gazzâlî, Şehristânî, Fahreddin er-Râzî gibi klasik Eşʿariyye âlimleri, Allah’ın âdilliği ilkesini, insan dâhil her şeyin Allah’ın mülkü...
‘Dindarlar’ neden insan hakları savunucusu olamadılar?
Önce bir hatırlatma: Bir insan, bizzat beyan etmedikçe, konuşmasından, yazısından mefhum-ı muhalif çıkarılamaz. Mesela adam “Türk milleti...
“Kur’an’ın Müslümanlarda geliştirmeyi amaçladığı eşitlik zihniyeti”
Kur’ân-ı Kerîm, İslâm’ın başlangıç yıllarından itibaren çöl Arabına, ikisi ahlâkî ve sosyal alanda, biri de ilmî ve fikrî alanda...
“İslâmî literatürde ‘Hürriyet’ kavramı”
Türkçe’deki özgürlük, İngilizce’deki freedom ve Fransızca’daki liberté karşılığı olarak günümüz Arapçasında el-hurriyye (hürriyet)...
Din işi dünya işi
Kaynaklarda Hz. Peygamber’in Veda Hutbesine şu sözlerle başladığı belirtilir: “Ey insanlar! Kanlarınız, mallarınız, onur ve haysiyetleriniz,...
İslam’da dar gelirlilerin himayesi
Bugünlerde asgari ücret, en düşük memur ve emekli maaşlarının da içinde bulunduğu konularda yoğun çalışmalar yapılıyor. Konumum gereği...
Dindarlığın yanlışı - doğrusu
15 yıl önce bir gazetede yayımlanan mülâkatımda “İslam dünyası rasyonel düşünen insan yetiştirdiği andan itibaren eğrinin ucu yukarı...
Dinde dünya işleri
Gözlemler, az gelişmiş toplumların başlıca özelliklerinden birinin, o toplumlarda başka insanların veya devletin sırtından geçinmenin bir kültür...
Günümüz Türkiye'sinde dindarlık-ahlâk ilişkisi
Öncelikle belirtmem gerekir ki, ülkemizde dinini samimiyetle yaşayan, dinî vecibelerini yerine getirmeye çalışan çok büyük bir kitle var. Kur’ân-ı...
Bizde ideolojilerin çatışma alanı: Eğitim
Ülkemizde “Cenazelerimizin namazını kıldıracak adamlar bulunamaz olduk” tarzı şikâyetlerin vicdanları titrettiği bir dönemde İmam-Hatip...
Hz. Peygamber’den Yöneticilere ve hâkimlere adalet mesajları
Aşağıdaki hadisleri, geçen pazartesi günü basından okuduğum şu haber üzerine derledim:“Dünya Adalet Projesi (World Justice Project - WJP)...
Kur’an’da yoksullukla mücadele
İnsanoğlunun en büyük ihtiyacı ‘geçim’ ve ‘güvenlik’tir. Aziz Kur’an’da, özellikle de Mekke’de inen ayetlerde –şirk ve inkâr...
“Bütün insanlar birbirinin erkek ve kız kardeşleridir”
Kur’ân-ı Kerîm’de Müslümanlarla ilişkiler bakımından Müslüman olmayanlar hakkında kardeş kelimesi geçmez. Gayrı müslimler genellikle...
Okunması gereken yeni bir kitap
KURAMER (İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Kur’an Araştırmaları Merkezi) yeni bir kitap çıkardı: İslam Düşünce Tarihine Kritik Bir Bakış...
Kur’an öğretisinde doğruluk, dürüstlük ve güvenilirlik
İslam akaidinde peygamberlerin taşımaları gereken beş özellikten ikisi “sıdk” ve “emanet” sıfatıdır (diğerleri: ismet [günahsızlık],...
