Türkiye Diyanet Vakfı’nın çıkardığı İslâm Ansiklopedisi’nde İslâm Düşüncesi ve Ahlâk İlim Heyeti Başkanı, yazar ve redaktör olarak 32 yıl görev yaptı. 2003’ten itibaren 8 yıl süreyleİstanbul Müftülüğü görevini yürüttü.
2012’de M.Ü. İlâhiyat Fakültesi’nden erken emekli olan Çağrıcı, İstanbul 29 Mayıs Üniv.Kur’an Araştırmaları Merkezi’nde (KURAMER) bilimsel çalışmalarını sürdürmektedir.Çağrıcı’nın telif ve çeviri olarak çok sayıda bilimsel çalışması vardır.
Tahammülsüzlük çukurundan çıkmak
Müslüman toplumlar bir zamanlar muhteşem bir medeniyet kurmuş ve bu ihtişamı asırlarca yaşatmışlardı. Bunun temel sebebi, ilim ve fikir adamlarının...
“Dünyayı şoke eden üç fotoğraf” üzerine
Geçen perşembe günü (30 Temmuz) Faslı ve Cezayirli oldukları bildirilen 60.000 kadar sığınmacı, Fas’tan Kuzey Afrika’daki İspanya toprağı...
Kur’an’da ve İslam ahlakı literatüründe erdemler
Günümüz Türkçesindeki ‘erdem’ kelimesinin İslâmî literatürdeki karşılığı ‘fazilet’tir. Fazilet, “insanın iyilikler yapmasını...
Müslüman ülkelerde insanın değeri
İsrail’in Gazze’de sergilemeye devam ettiği soykırım ve İran-ABD savaşı gibi sıcak gelişmeler, bugün İslâm dünyasının ağır sorunları...
Dinî öğretiyi barışçıl bir bakışla yorumlamak
İlâhiyat alanlarıyla uğraşanlar kaynaklara, tarihsel birikime, özellikle de normatif metinlere toplu olarak bakar, hepsini önce o metinlerin oluşmuş...
Toplumsal ve siyasi sorumluluklarımız
Türkiye’nin en çok üyeye sahip işçi konfederasyonu olan, ayrıca siyasal tarafsızlığı ile tanınan Türk-İş’in tespitine göre, “Ankara’da...
Fıkıhtaki ‘farz-ı kifâye’ zamanımızda nasıl anlaşılmalı?
İslam fıkıh geleneğinde en az İmam Şâfiî’den (ö. 204/820) beri farzlar (dinen yerine getirilmesi zorunlu yükümlülükler) farz-ı ayn –...
“Din ve Değişim”
Din ve Değişim”, 2021’de Doğan Kitap’tan çıkan kitabımın adı. O kitabın “Sunuş” yazısında da belirtiğim gibi Müslüman dünya ve...
İyilik düzeni
Kur’ân-ı Kerîm’de, A‘râf (7) suresinin 199. ayetinde “Affedici ol, iyiliği (urf) emret, kaba ve küstah davrananlara (câhilîn) aldırma”...
Dini ve Kur’an’ı anlama sorunlarımız – Yeni yaklaşımlar
Asırlar var ki Müslümanların muhtelif alanlarda (ekonomide, hukukta, adalette, insan haklarında, ahlâklı siyasette…) geri kalmışlığı, sadece...
Müslüman toplumlarda dogmatizm
Medreselerin kurulduğu bin seneyi aşkın zamandan itibaren, medreselerin kapatıldığı 20. yüzyılın ilk çeyreğine kadar din eğitiminde merkezî...
Bayramınız mübarek olsun
Bugün Kurban Bayramının birinci günü. Bütün okurlarımın bayramını tebrik ediyorum. Başta Gazzeliler ve genel olarak Filistinliler olmak üzere,...
Câhiliye ve İslâm
Kur’ân-ı Kerîm, Câhiliye devrinin burnu büyük seçkinleri örneğiyle dünyanın her yerinde her zaman bulunabilecek despotik kesimleri müstekbir,...
Osmanlı’ya matbaa neden geç geldi?
Bazı katı gelenekçiler, matbaa gibi konularda tarihimize eleştirel bakanları “Batı’daki koroya katılmak” diye yaftalıyorlar. Fakat bu tavır...
İnsan onuru üzerine
Hz. Peygamber’in tasavvurunda hac, ibadet olmasının yanında, Müslüman ülkeler zirvesi, bir okuyucumun yorumunda belirttiği gibi, “Müslümanların...
Haccın anlamı üzerine
Bugünlerde ülkemizde 85.000 civarında Müslümanın evinde mutlu bir hac telaşı var yine...27 Mayıs 2026 (10 Zilhicce 1447) Kurban Bayramının birinci...
Çağımızda dinî kaynakları nasıl anlamalıyız?
Müslüman dünya olarak bugün bireysel, toplumsal ve uluslararası düzeyde çektiğimiz sıkıntıların temel sebeplerinden birinin, belki en başta...
Ümera–ulema ittifakı ve sonuçları
Elbette halimizi en güzel hallere çevirmesi için Cenâb-ı Hakk’a dua edeceğiz; ama Allah’ın, hakikat ve erdem kaynağı İslâm’ın ve Kur’an’ın...
Nostalji
Batı kaynaklı modern hayat tarzına geçmeye başladığımızdan beri sohbet kelimesi tam doğru anlaşılamaz oldu bizde… Aslında sohbet sadece...
Batı ‘uygarlığı’ insanlığın akıbetini risk altına soktu
Günümüzde, insanlık olarak varlığımızın bir geleceğinin olduğundan kuşku duymamız gerekiyor; bu kuşkuyu haklı kılan bol miktarda veri mevcuttur....
Türk kültüründe Gazzâlî
Gazâlî (ö. 505/1111) -muhtemelen Fars asıllı olsa da- fiilen Selçukluların yönettiği bir ülkede Türk-Oğuz devleti vatandaşı olarak doğdu;...
Kardeşliğimizin sembolü bir bayram olsun…
Kana susamış liderlerin katliamları ve onlar tarafından gözleri korkutulan sözde Müslüman liderlerin zulme teslimiyetleri yüzünden üzüntülerle...
Taşa hakikatin ruhunu üfleyen mezar taşlarımız
Güzel bir İslâmî-kültürel adetimizdir; her Arefe günü ölmüşlerimizin mezarlarını ziyaret eder, Kur’an okur, dua ederiz. Yarına bir hatırlatma...
Medeniyetimizin ruhu camilerimiz
Resûlullah Efendimiz, Medine’ye ayak bastığı zaman inşa ettiği ilk bina Mescid-i Nebî olmuştur. Medine’nin mukaddes bir şehir olmasının...
Bu gece edilen samimi dualar bir ömre bedel
Çok merhametli, çok şefkatli olan Allah´ın adıyla.Şüphesiz, biz Kur’an’ı Kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden...
Tövbe vicdandaki lekeleri temizler
Takva sahipleri o kimselerdir ki, onlar, çirkin bir iş yaptıklarında yahut (fena bir iş yaparak) kendilerine kötülük ettiklerine, Allah’ı hatırlayıp...
Nerede iman varsa orada sâlihât vardır
Kur’an’da, özetle, ‘dünya ve ahiret için iyi, hayırlı, yararlı iş, davranış’ anlamında kullanılan sâlih amel ile iman kavramları,...
Kötülüğü önlemeyen ibadet az çok kusurludur
Uygulama’ kelimesinin İslâm dinî terminolojisindeki en uygun ve kapsayıcı karşılığı ‘amel’ kelimesidir. Amel kavramı tek başına kullanıldığında...
Kur’an akıl ve bilgi alanında devrim yaptı
Kur’ân-ı Kerîm, Müslüman toplumlara, sadece inanç ve ahlak alanında değil, akıl ve bilgi alanında da (ilk altı-yedi asırda) güçlü ve yenileştirici...
İhlâssız dindarlık olmaz
İnsanın Yaratıcısına karşı görevlerinin ahlâkî mahiyetini belirleyen en önemli unsur, ibadet ve iyiliklerin arkasındaki niyet ve irade dürüstlüğüdür....
Erdemin en yücesi intikam yerine af
Düşünüp taşınmaktan ziyade duygusal etkilerle davranma eğiliminde olan Câhiliye toplumunda, özellikle intikam alma ve cezalandırma imkânı olduğu...
İş ve ticarette ahlâkın temeli merhamet
İslâm öncesi Mekke kentinde Câhiliye zorbalığı, maddecilik, zenginlerin yoksullar üzerinde kurduğu tahakküm bu kentin eşrafının baskın özellikleriydi....
Ana babaya iyilik üç amelden biri
Gerek Kur’ân-ı Kerîm’de gerekse hadis-i şeriflerde çoğunlukla Allah’a kulluk görevinin ardından ana babaya saygı ve iyilik gelir. Mesela...
Ahlâk bilginin değil inancın alanıdır
Çağdaş filozof Bertrand Russell, ‘Neden Hıristiyan Değilim’ adlı kitabında “İnancın her çeşidi tehlikelidir” diyor. Fakat bu haksız...
Gerçek tövbe insanı iyiliğe yöneltir
Takva sahipleri o kimselerdir ki, onlar, çirkin bir iş yaptıklarında yahut (fena bir iş yaparak) kendilerine kötülük ettiklerine, Allah’ı hatırlayıp...
Emeğin bereketi servetin sınavı
İnsanlar için hayatın rutini, meşru yollardan çalışıp kazanarak hem kendilerinin hem sorumluluğu altındakilerin nafakasını sağlamak, ayrıca...
Adaletin özü kul hakkına saygıdır
Kur’ân-ı Kerîm’de ‘ölçü ve tartı (mîzân) işlerini adaletle yapmak’, bir doğruluk ve dürüstlük sembolü olarak kullanılır. İki...
İslâm’da adaletin iki kanadı
Dünkü yazımda genel olarak haklarının İslam kültüründe ‘Allah’ın hakları’ (hukūkullah) ve ‘kulların hakları’ (hukūku’l-ibâd)...
Kalbimizin imtihanı: Kul hakkı
Allah’ın isimlerinden biri Hak’tır; ‘varlığı kesin olan, mutlak gerçek, hikmete uygun yaratan’ anlamına gelir. Şu halde ’hak’ kutsal...
Zekât gönülleri birbirine ısındırır
İnsanoğlu toplumsal hayata muhtaçtır. Klasik felsefede bu gerçek, “İnsan tabiatı itibariyle medeni bir canlıdır” sözüyle ifade edilir. Toplumsal...
Merhamet bizi insan yapar
Öncelikle belirteyim ki, Sami dillerinde ‘merhamet’in kök anlamı ‘sevgi’dir.İslâm kültüründe güvenilir hadis kitaplarının başında...
İhsan ile yaşamalı israftan sakınmalı
Komşuları, kestikleri bir keçinin bütününü Peygamber ailesine ikram etmişlerdi. Akşam Resûlullah eve gelince o keçiyi sormuş; ailesi, “Bir...
İnanmak Hakk’ın hakikatini bilmektir
Allah’a inanmak huzur vericidir; çünkü inanmak, Hakk’ın hakikatini bilmektir; hakikati bilmek huzur verir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Gönüller...
Hulûkun azîm: Peygamber ahlâkı
Hz. Aişe’nin dediği gibi “Hz. Peygamber’in Kur’an’dı.” Resûlullah’ın nadiren işlediği “zelle” dediğimiz küçük kusurları bile...
Bencillik ve maddecilik karşısında iman şuuru
İslam düşünürleri insanın çift kutuplu bir varlık olduğunu söylerler. Buna göre insan, ruhî ve manevi yönüyle meleklere, biyolojik ve duygusal...
Ruh terbiyesi alarak oruc
“Ey iman edenler! Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi umulur ki takvaya erersiniz diye size de farz kılındı” (Bakara 2/183). Bu ayet-i...
Oruç önce sosyal ahlâktır
Ramazan sevgi ayı, merhamet ve paylaşma ayıdır. Özellikle mütedeyyin kesimler, oruç tutanlar bu ayın belirtilen türden özelliklerini kendi şahıslarında...
Hayrın hizmetkârları ile Ramazan’ı ihya
Ramazan’ı yaşıyoruz. Rabbimiz, hepimize, razı olacağı şekilde bir Ramazan geçirmeyi nasip eylesin. Kutsal ayın henüz başlarındayken özellikle...
