Siyasi partilerde büyük kopuşlar genelde iki tarzda yaşanır. Birincisinde Genel Merkezin, liderin, merkez kadronun çizgisi ile anlaşamayan bir klik bir süre sonra ayrılır ve kendisine yeni bir yol bulur. İkincisi ise yine merkezle anlaşamayan bir grup disiplin kurulları ya da tasfiye mekanizmaları kullanılarak dışarı atılır. Her ikisinde de genel özellikle ayrılan kesimin ana partinin genel bütünlüğüne zarar verebilecek bir ağırlığa sahip olmamalarıdır. Böylece hem farklı düşünenler hat değiştirerek şansını dener, ana yapı ise yönetemediği bir ağırlıktan kurtulur. Türk siyasi tarihi ayrılan küçük grupların oyun değiştirici yeni hatlar açabildiğine dair pek örnek yok.
Bunun istisnaları darbe, yasaklar, parti kapatmalar gibi hukuki gerekçelerle genel kitle olarak tabela değiştirmek ya da AK Parti’de olduğu gibi ana akımın büyük bölümünü ihtiyaç, gereklilik ve yeni dil kurmak gerekçeleri ile yeni adrese taşımak olarak sayılabilir.
CHP’deki bölünme bunların hiçbirine tam oturmuyor. Özgür Özel’in istifasına giden süreçte dün ayrılan ekip ayrılmamak için kendisini kapılara zincirledi dense yeridir. Grup toplantısını teslim etmemekten parti logosu ile eylemler düzenlemeye kadar Özel ve ekibi içerde kalmanın yollarını aradı. Öyle ki Türkiye’nin CHP dışında yeni bir siyasi muhalefete ihtiyacı olduğunu düşünen ve mutlak butlan kararının bunun meşru bir yolla gerçeklemesinin yolunu açtığını düşünenler CHP’lilerin böyle bir ihtiyaç da görmediğini düşünmeye başladı.
Kolay değil. Cumhuriyeti kuran parti olduğu cümlesi ile yola çıkıp alternatifsiz bir siyasi adres olarak tanımlanan CHP siyasi bir partiyi aşıp bireysel kimliğin ayrılmaz bir parçası haline gelmiş durumda. Ancak aynı şekilde CHP karşıtlığı da toplumun büyük kesiminde aynı güçle sahipleniliyor. Yeni kurulacak partinin oy potansiyelini konuşanlar PanoramaTR araştırmalarında “Asla oy vermem” diyen kitlenin yüzde 50’nin üzerinde olduğu verisini ıskalıyor.
Özel ve ekibi an itibarıyla son seçimlerin birinci üç ay öncesinin de AK Parti ile sürekli yarışan partisinin tabanını olabildiğince yek pare şekilde yanında götürmek istiyor. Bunun da son derece anlaşılır bir tarafı var. Diğer yanda bu kopuşu garanti altına aldıktan sonra daha geniş bir kesime hitap etmenin yolu da geçmiş söylemleri değiştirmese bile güncelleyen bir bakış gerektiriyor. Yeni Parti’nin kurulmasından sonra ilk açıklamanın Hacı Bayram Veli Camii’nde Cuma namazı sonrası yapılmasının sembolik önemi yadsınamaz. Kapsayıcılık iddiası farklı şekillerde pratiğe dökülebilir. Şişli Belediye Başkanı Emrah Şahan Silivri’den verdiği mesajda meselenin dil olduğunun altını çiziyor. “Kendini yenileyemeyen gelenekler zamanla erir. Her yeni dönem yalnızca yeni isimler değil, yeni bir dil, yeni bir örgütlenme anlayışı ve yeni bir temsil biçimi üretmek zorundadır. Yani mesele sadece kadronun değişmesi değildir.”
Tabii kadronun tümüyle değişmese de sahici güncellemeler ve takviyelerle zenginleşmesi o geleneğin yenilendiği hissinin topluma aktarılmasının da en net yollarından. Özgür Özel’in içinde bulunduğu durum gereği parlamentodaki milletvekilleri ile yola çıkmasının güçlü bir mesajı var elbette. Yarın itibarıyla CHP parlamentoda 5. parti konumuna geriliyor. Yeni Parti ise anamuhalefet partisi oluyor.
AK Parti’nin devletleştiği, siyasal etkileşim mekanizmalarının büyük oranda daraldığı, sivil toplumun anlamını kaybettiği, yerel yönetimlerin idari ve yargı vesayeti altında ezildiği bir atmosferde Türkiye’de demokratik sistemin bir şekilde işlemesi büyük oranda Yeni Parti’nin anlamlı bir çizgi tutturabilmesine bağlı.
Özgür Özel’in 31 Mart yerel seçimlerinden bu yana gösterdiği performans, kullandığı dil ve siyasal olanı terk etmeme inadı Yeni Parti’ye her partiye olduğu gibi kredi vermeyi mecburi ve meşru kılıyor. İktidarın mutlak butlan kararı sonrası CHP’yi anlamsızlaştırma hamlesi CHP özelinde hedefine ulaşsa da muhalefeti kadük hale getirme amacı gerçekleşmedi. İmamoğlu’nu tasfiye ederken onu daha da güçlü bir siyasi aktör haline getiren strateji gibi CHP’yi tasfiye hamlesi de planlananın dışında bir yöne evrildi.
Topu topu iki aya sığan gelişmeler meşru siyaset damarının bir şekilde yolunu bulabileceğinin bir işareti oldu. Şimdi Yeni Parti’nin Ekim ayında meclis açılana kadar önündeki dönemi değerlendirmesi, aklı CHP’de gözü toplumun genelinde bir fotoğraf vermemesi gerekiyor. Buna zaman tanımak ise sadece muhalefet seçmeni için değil kendileri farklı düşünse de toplumun geneli için bir ihtiyaç. Seçimler, yürütme, yargı, yasama, basın tüm sistemlerde var. Ancak güçlü bir muhalefet ve sahici bir iktidar alternatifi sadece demokrasilerin ayrıcalığı. Bu ayrıcalığa sahip çıkmak gerek.
