Estonya’dan yeni bir devrim: Mobil uygulama ile e-Vatandaşlık al, şirketini kur
1
Yıllar önce yine bu köşede “e-Hemşehrimiz Papa” başlıklı yazım ile Estonya’nın e-Vatandaşlık sisteminden bahsetmiş, özellikle de AB dışındaki girişimciler için sunduğu Avrupa’da şirket kurma işini fevkalade kolaylaştırdığından söz etmiştim.
Mevcut sistemde hâlihazırda kart başvurusu çevrimiçi yapılabiliyor; Türkiye’den başvuranlar olarak Ankara’daki Estonya Büyükelçiliği’nden kartlarınızı teslim alabiliyorsunuz. Kart tesliminden sonra size verilen bir e-Vatandaşlık kartı ve USB ile Estonya’daki pek çok hizmete erişmek tabiri caizse bir tık uzağınızda. Sanırım bu hizmetlerden çok çok rağbet göreni Estonya’da şirket kurmak. Nitekim bendeniz de bu vesile ile ilk şirketimi Estonya’da kurdum.
Estonya’da e-Vatandaşlık ile 24 saat içerisinde şirket kurmak mümkün. Yukarıda da arz ettiğim gibi bizzat tecrübe ettiğim bir konu bu.
Şimdi esas meseleye gelelim… Kartınızı teslim almak, biyometrik data vermek için seçtiğiniz merkeze gitmediğiniz/gidemediğiniz takdirde kartınız bir süre daha seçilen merkezde tutuluyor; sonrasında da kartınız iptal oluyordu.
Bugün yeni bir duyuru ile süreci tamamen elektronikleştirdiklerini, git-gel, kartı merkezden al zahmetine gerek kalmadan tüm başvuru adımlarının, hatta e-Vatandaşlığın kendisinin dahi mobil uygulama üzerinde olacağını duyurdular. Eston devleti e-Vatandaşlığın vaat ettiği potansiyeli görmüş olmalı; zira e-Vatandaşlığa yapılan her 1 EUR’luk yatırımın 10 EUR olarak geri döndüğünü, e-Vatandaşlık sahiplerinin yüzde 20’sinin Estonya’da şirket kurarak vergi verdiğini belirtiyorlar.
Eston devleti Letonyalı bir şirket ile iş birliği yaparak e-Vatandaşlık başvuru ve sahiplik işlemlerini mobile taşımaya karar vermiş. Bu, daha çok insanın daha kolay bir şekilde Estonya’dan e-Vatandaşlık alıp şirket kurabileceği, vergi mükellefi olacağı anlamına geliyor…
Estonlar oturup hesap etmiş… Bu yeni yöntem ile 3–9 milyon Euro arasında bir vergi geliri hesaplanıyor. Akarı yok, kokarı yok. Elin oğlu uzaktan şirketini kuruyor, parasını kazanıyor, vergisini ödüyor… Her şeyin zaten elektronik olduğu bir ülkede bunun ne kadarlık bir yükü olacak ki? Vallahi akıllı ademoğulları…
Vergi demişken, Estonya’da kurumlar vergisi sistemi dağıtılan kâr üzerinden işliyor. Paranızı Estonya’da tuttuğunuz ve bir gidere mahsuben ödeme yaptığınız takdirde sizden herhangi bir vergi talep edilmiyor. Diğer pek çok ülkedekinin aksine yıllık olarak ödemeniz gereken sabit bir vergi oranı yok. Sadece kâr paylaşımı yahut şirketin kasasından masraf dışında bir para çıkarttığınız takdirde bu vergiyi ödemek zorundasınız.
Yeni uygulamanın hayata geçmesi ile birlikte tüm başvuru işlemi mobil uygulama üzerinden yürütülerek, Eston sınır polisinin yaptığı araştırma yaklaşık 30 gün kadar sürebilir. Gerekli görülmesi durumunda ek bilgi için merkeze de çağrılabilirsiniz. Ama peşinen söyleyeyim, bu gerçekten istisnai bir durum. Estonlar her şeyi elektronikleştirip bürokrasiyi yok etmeye and içmiş bir millet.
