Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), tehlikeli ve ağır iş kollarında mesai harcayan personeller için uygulanan Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) kapsamını genişletti.
Kamuoyunda yıpranma payı olarak bilinen bu sistemle birlikte, çimento, alüminyum, dökümhane ve cam sanayisinde çalışan işçiler de erken emeklilik hakkından faydalanabilecek meslek grupları arasına eklendi.
Düzenleme, milyonlarca işçinin emeklilik tarihini öne çekmeyi hedefliyor.
YILLIK 180 GÜNE KADAR EK PRİM DESTEĞİ
Fiili Hizmet Süresi Zammı sistemi, riskli işlerde çalışan bireylerin her çalışma yılı için normalden daha fazla prim günü biriktirmesine olanak tanıyor.
Standart bir çalışan yıllık 360 gün prim biriktirirken, yıpranma payı kapsamındaki personellerin primlerine risk oranına göre 60, 90 veya 180 gün ilave ediliyor.
Bu ek süreler, hem toplam prim gün sayısının daha hızlı dolmasını sağlıyor hem de belirli yasal limitler dahilinde emeklilik yaş haddinden düşülüyor.
Emeklilikte yeni dönem başlıyor: Herkes eşit zam alacak
ÇİMENTO VE CAM SEKTÖRÜNE ERKEN EMEKLİLİK MÜJDESİ
2026 yılında yapılan mevzuat değişikliği ile beraber yıpranma payı alan mesleklerin listesi revize edildi.
Özellikle ağır sanayi üretiminde kritik rol oynayan çimento, alüminyum, dökümhane ve cam fabrikası çalışanları artık bu haktan yararlanabilecek.
Bu iş kollarında çalışanlar, fiziksel riskler ve çalışma koşullarının ağırlığı nedeniyle emeklilik yaşlarını beş yıla kadar erkene çekebilecek, bazı ekstrem iş kollarında ise bu süre sekiz yıla kadar çıkabilecek.
GAZETECİDEN MADENCİYE GENİŞLEYEN RİSK GRUPLARI
Güncellenen listede pek çok farklı meslek grubu yer alıyor.
Maden ve yeraltı işlerinde çalışanlar, yıllık 180 gün ile en yüksek yıpranma payını alırken, sağlık çalışanları (doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni ve ambulans şoförleri) yıllık 60 gün ek prim hakkına sahip oldu.
Ayrıca basın kartı sahibi olan gazeteciler, itfaiyeciler, polisler, askerler, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) mensupları ve infaz koruma memurları da riskli grup içerisinde değerlendirilmeye devam ediliyor.
Yaşlanan nüfus krizi sandığınızdan çok daha büyük
SADECE KADRODA OLMAK EMEKLİLİK İÇİN YETERLİ DEĞİL
SGK, bu uygulamadan faydalanmak isteyenlerin 'fiilen çalışma' şartını yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.
Bu kurala göre, riskli iş kolundaki bir kurumda görev yapmasına rağmen idari birimlerde veya masa başı işlerde çalışan personeller yıpranma payından yararlanamayacak.
Hakkın elde edilebilmesi için personelin, ilgili risk faktörlerine bizzat maruz kaldığı işi sahada veya üretim bandında yürütmesi şartı aranıyor.
YAŞ İNDİRİMİ İÇİN 10 YIL ÇALIŞMA ŞARTI
Kazanılan ek prim günlerinin emeklilik yaşından düşürülebilmesi için yasada belirtilen asgari çalışma sürelerinin tamamlanması gerekiyor.
Mevzuata göre, yer üstündeki riskli işlerde en az 3600 gün (10 yıl) çalışmış olma şartı mevcut.
Yeraltı maden işçileri için ise bu sınır 1800 gün (5 yıl) olarak uygulanıyor.
Memurlar emekli olamıyor, gençler işsiz: Bu ülkenin geleceği bu mu?
E-DEVLET ÜZERİNDEN FHSZ KODUNUZU KONTROL EDİN
Çalışanların hak kaybına uğramaması için işverenlerin SGK bildirimlerini doğru 'meslek kodu' ile yapması büyük önem taşıyor.
İşçiler, primlerinin yıpranma payı kapsamında yatıp yatmadığını e-Devlet platformu üzerinden 'SGK Tescil ve Hizmet Dökümü' sayfasını ziyaret ederek sorgulayabiliyor.
Hizmet dökümünde yer alan 2A veya 3A gibi kodlar ile FHSZ ibaresi, yıpranma payının sisteme doğru işlendiğini teyit ediyor.
YANLIŞ BİLDİRİLEN PRİMLER İÇİN YARGI YOLU AÇIK
Kendi mesleği listede yer almasına rağmen primlerinin normal statüde yatırıldığını fark eden çalışanlar için hukuki çözüm yolları bulunuyor.
Eksik veya yanlış bildirim yapıldığını tespit eden işçiler, geriye dönük hak talebinde bulunma yetkisine sahip.
Sosyal güvenlik uzmanları, işverenle çözülemeyen uyuşmazlık durumlarında çalışanların 'hizmet tespit davası' açarak mağduriyetlerini giderebileceğini hatırlatıyor.
