Tüm dünyada kısa sürede kilo vermek amacıyla kontrolsüzce kullanılan GLP-1 temelli zayıflama iğneleri, tedavinin sonlandırılmasıyla birlikte şiddetli kilo geri alımına neden oluyor. Obezite ve Metabolik Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Muhammed Raşid Aykota'nın paylaştığı bilimsel araştırmalara göre; semaglutid ve tirzepatid tedavilerini bırakan hastalar, bir yıl içerisinde verdikleri kilonun yaklaşık üçte ikisini geri alarak metabolik bir kısır döngüye giriyor.
Obezite tedavisinde son yılların en çok konuşulan farmakolojik ürünleri olan GLP-1 (Glukagon benzeri peptid-1) reseptör agonistleri, iştah kontrolü ve kilo kaybında tıbbi bir standart oluşturmasına rağmen kalıcı bir çözüm sunmuyor. Obezite ve Metabolik Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Muhammed Raşid Aykota, toplumda mucizevi bir estetik ürünü gibi algılanan bu ilaçların, kesin tıbbi endikasyonları bulunan ciddi tedavi yöntemleri olduğunu vurguladı. Bilimsel referanslarla konuşan Doç. Dr. Aykota, semaglutid ve tirzepatid etken maddeli ilaçlarla gerçekleştirilen yapılandırılmış çalışmalarda, ilacın kesilmesinden sonraki bir yıl içinde hastaların verdikleri kiloların yüzde 65'ten fazlasını geri aldığını belirtti. Bu veriler, obezitenin kronik ve tekrarlama eğilimi gösteren bir hastalık olduğunu, sadece birkaç ay ilaç kullanarak kalıcı zayıflama sağlanamayacağını kanıtlıyor.
BÖBREK FONKSİYON BOZUKLUKLARINI TETİKLEYEBİLİR
Zayıflama iğnelerinin kullanım sürecinde karşılaşılan tıbbi komplikasyonlar, basit bir mide bulantısı veya kusmanın çok ötesine geçebiliyor. GLP-1 grubu ilaçların çalışma mekanizmasının temelinde yatan "mide boşalmasını yavaşlatma" işlevi, hastaların sindirim sisteminde kalıcı hasarlara yol açabiliyor. Doç. Dr. Aykota; şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı, kronik sıvı kaybı, safra kesesi hastalıkları ve akut pankreatit gibi risklerin ciddiyetine dikkat çekiyor. Vücutta yaşanan aşırı dehidrasyonun (sıvı kaybı) doğrudan böbrek fonksiyonlarını bozabileceğini belirten uzmanlar, bu ilaçların mutlaka sıkı bir hekim gözetiminde ve düzenli kan tahlilleriyle kullanılması gerektiğinin altını çiziyor.
KAS KAYBINA DİKKAT
İlaçlı zayıflama sürecinde vücut kompozisyonunun korunması, sadece yağdan değil, kas dokusundan da kayıp yaşanmaması adına hayati önem taşıyor. Yeterli protein alımı ve düzenli direnç egzersizleri ile desteklenmeyen GLP-1 tedavileri, hastanın metabolizma hızını yavaşlatarak ilacı bıraktığı an daha hızlı kilo almasına zemin hazırlıyor. Farmakolojik tedaviler ile metabolik/bariatrik cerrahinin birbirine rakip olmadığını belirten Doç. Dr. Aykota, ileri derece obezitesi ve eşlik eden metabolik sendromları bulunan hastalar için bariatrik cerrahinin daha güçlü, kalıcı ve sürdürülebilir bir tedavi protokolü olduğunu ifade ediyor.
AMELİYAT ÖNCESİNDE DOKTOR BİLGİLENDİRMESİ ŞART
GLP-1 (zayıflama iğnesi) ilaçlarının temel biyolojik işlevi, yiyeceklerin mideden bağırsağa geçişini (gastrik boşalma) yavaşlatarak uzun süreli tokluk hissi yaratmaktır. Bu durum, anestezi öncesi "8 saatlik standart açlık" kuralını uygulayan bir hastanın midesinde hâlâ sindirilmemiş gıda kalmasına neden olabilir. Anestezi uzmanları, dolu mideyle uyutulan hastalarda mide içeriğinin akciğerlere kaçması (aspirasyon pnömonisi) riskinin ölümcül olabileceği konusunda uyarmakta ve iğne kullanan hastaların ameliyat öncesi bu bilgiyi anestezi doktoruna bildirmesinin hayati bir zorunluluk olduğunu belirtmektedir.
İLAÇ BIRAKILDIĞINDA NE OLUR?
Zayıflama iğneleri, beyindeki tokluk merkezine dışarıdan yapay bir doygunluk sinyali gönderir ve pankreastan insülin salınımını düzenler. İlaç aniden kesildiğinde, vücudun doğal hormon üretim dengesi değişmiş olduğu için beyin şiddetli bir "açlık krizine" (rebound hiperfaji) girer. Dışarıdan gelen GLP-1 desteği kesildiği an, mide boşalma hızı eski formuna döner ve hastanın iştahı ilaca başlamadan önceki seviyesinin bile üzerine çıkabilir. Davranışsal beslenme alışkanlıklarını değiştirmemiş bir hasta, bu şiddetli iştah artışına karşı koyamayarak verdiği kiloları yağ dokusu olarak hızla geri alır.
