Back To Top
Doğalgaza tahsilat zamları

Doğalgaza tahsilat zamları

 - Son Güncelleme: 06.09.2019 Cuma 10:56
- A +

12 Haziran günü “BOTAŞ’ın devasa borçları ve elektrik zammı” başlıklı bir yazımız vardı.

O yazıdan iki alıntı yapayım:

1- “BOTAŞ’ın 2016 yılında 10 milyar 087 milyon lira olan toplam borcu 2017 yılında sadece ve sadece 10 milyar 240 milyon liraya çıkıyor.  Ne oluyorsa 2018 yılında oluyor ve BOTAŞ’ın toplam borçları 10,2 milyar liradan 26,6 milyar liraya yükseliyor.

2- “Sorunun kâr/zarardan daha öte bir nakit döngüsü olduğunu belirtmem gerekiyor. Yani BOTAŞ zarar ettiği için borçlanmıyor. Nakit döngüsünü sağlayamadığı için borçlanıyor.

Yazıdan alıntı yapıyorum, çünkü BOTAŞ o yazıyı yazmamın ardından 2018 yılı bilanço ve gelir tablosunu yayından kaldırdı.

Şimdi bazı eski bilgilerden devam edeyim. BOTAŞ’ın ticari alacakları 2018 yılında 4,9 milyar liradan 13,7 milyar liraya yükseliyor. Çünkü mal sattığı alıcılardan tahsilat sorunu var. Ya da artık vadeli satışı tercih ediyor. Ama BOTAŞ’ın hangi alıcılarından tahsilat yapmadığını bilemiyoruz.

Yine BOTAŞ’ın kamudan sayılan ‘Devreden KDV’ konusunda da sorunu var. Buradaki artışta 2 milyar lira. BOTAŞ’ın iştiraklerinden alacak tutarı da 2,1 milyar lira artarak 4,4 milyar liraya yükseliyor.

Kısaca ciddi bir tahsilat sorunu yaşanıyor. Ve bu sorun nedeniyle BOTAŞ’ın sadece 2018 yılında borçları 10,2 milyar liradan 26,6 milyar liraya yükseliyor.

***

2015 yılında 2 milyar 463 milyon lira brüt satış kârı elde eden BOTAŞ, 2016 yılında da 8 milyar 110 milyon TL brüt satış kârı elde ediyor. Kısaca ithal ettiği gazı yurtiçinde daha pahalı satarak kârlılık oranını artırıyor.

2017 yılında ise seçimler devreye giriyor ve yapılması gereken zam yapılmadığı için brüt satıştan 1 milyar 862 milyon lira zarar ediliyor. Bu zarar satın alınan gaz fiyatındaki artış yanında asıl kur artışından kaynaklanıyor.

2015 yılında Brent türü petrol fiyat ortalaması 53,7 usd ve bin metreküp gaz fiyatı 240 dolar. Ortalama dolar kurunun 2,72 olduğu bu yılda bin metreküp gaz ithalat fiyatı TL bazında 654 lira etmektedir.

2016 yılında petrol fiyatındaki hızlı düşüş ve bir önceki yıl yaşanmaya başlayan düşüşün gaz fiyatını 163 dolara çekmesi nedeniyle, dolar kuru 3,02 liraya çıkmasına rağmen TL bazında ithalat fiyatı (bin metreküpte) 654 liradan 491 liraya geriliyor.

Doğalgaz konusunda çalışmaları ile tanıdığım arkadaşım İnan Şahin’in de yolladığı bilgilerle karşılaştırdığımda BOTAŞ’ın gaz satış fiyatında 2016 yılında ciddi bir indirim olmuyor. BOTAŞ gaz satış fiyatında üç ayrı fiyat belirliyor. İşte o liste:

2015-16 ortalama konut satış fiyatı (TL/1000SM3) 0,848 liradan 0,827 liraya

2015-16 ortalama sanayiye satış fiyatı 0,782liradan 0,763 liraya.

2015-16 ortalama elektrik santrallerine satış fiyatı 0,782 liradan 0,763 liraya düşüyor:

İthalat fiyatının TL bazında bile yüzde 25 düştüğü bir yılda, BOTAŞ yurtiçi gaz satış fiyatını sadece yüzde 2,5 düşürüyor ve sonuçta 8,1 milyar lira ile Türkiye’nin en çok kâr eden şirketi oluyor.

***

Ağustos ayı itibariyle BOTAŞ konutlara sattığı gaz fiyatını 1,06 lira, sanayiye sattığı gaz fiyatını  1,55 lira ve elektrik üretim şirketlerine sattığı gaz fiyatını da 1,65 liraya yükseltmiş oldu. Bu tabloya göre 2016 sonuna göre gaz fiyatlarına ortalama yüzde 81,1 zam yapıldı.

Henüz son konut zam fiyatının listeye alınmadığı bu tabloda asıl büyük zam sanayiye satılan ve elektrik üretim santrallerine yapılan zam etkili oldu.

2016 yılında TL bazında 491 lira olan doğalgaz ithalat fiyatı 2018 yılında bin 317 liraya çıkarak büyük bir maliyet oluşturdu. Nitekim BOTAŞ 2018 yılında 2,5 milyar lira dönem zararı açıklıyor. (Keşke brüt zararı da görebilseydik)

Fakat 2019 yılı ilk 8 aylık sonuçlara göre ortalama gaz ithalat fiyatı 995 liraya geri düşüyor. Burada petrol fiyatlarını geriden takip eden bir gaz fiyat düşüşü söz konusu. Hatta son aylarda yaşanan düşüşle gaz faturası 1000 metreküpte 730 liraya iniyor.

Bunun anlamı şu: Çok yüksek kâr elde edilen 2016 yılı ortalamasına göre 2019 yılı ilk sekiz aylık ithalat fiyat dengesi maksimum yüzde 103’lik bir zammın yeterli olacağını gösteriyor. Hatta az bir miktar zarar edilen 2017 yılına göre ise yüzde 35’lik bir zammın yeterli olacağına işaret ediyor.

Oysa biz 2017 ortalamasına göre konutta satılan gaza yüzde 38,9 (Son 15’lik zam hariç), sanayide satılan gaza yüzde 120,1 ve elektrik üretim santrallerine satılan gaza yüzde 132,7 zam yaptık bile. Bu zamların ortalaması ise yüzde 95,7 etmektedir.

TÜİK’in konut ve sanayi (termik santraller dahil) için açıkladığı endekslere göre 2017 yılı ortalama fiyata göre ağustos ayında doğalgaz fiyat artışları:

Konutta 1,1282 liradan yüzde 41,9 artışla 1,6013 liraya arttı.

Sanayide ise yapılan ortalama fiyat artışı yüzde 93,1’e ulaştı.

***

Çok karışık oldu biliyorum. Ama konu çok çetrefilli olduğundan tek tek açıklamaya çalıştım. İthal edilen gaz fiyatı ve TL karşılıkları ile BOTAŞ’ın bilançolarını ele aldığımızda yapılan son zamların aslında bu kadar yüksek olmasının nedeni görülmüyor.

Bu zamların bir kısmı  kur artışı etkisi ile yapılmış olması doğaldır. Ama bir başka nedeni de BOTAŞ’ın tahsil edemediği veya etmediği gaz alacaklarından doğan tahsilat sorununu gidermeye yöneliktir. Kısaca bir öder bir bakar, kıyamet ondan kopar. İşin özeti budur.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 07 Eylül 2019 02:46
#EmeklilikteYaşaTakılanlar Eyt Ankara Tandoğan’da Pazar günü yapılacak olan mitingine herkesi bekliyoruz.
Hakkı 06 Eylül 2019 19:14
Bugün gelen gorevli sayaci okuyup fatura cikardi. 6 m3 tutari 9.84 tl. M3 fiyati 1.64 tl. Kışın ortalama 350 m3 dogalgaz harcıyoruz. Şimdiki fiyattan 350×1.64= 574 tl... Tabii gaz tuketimi arttıkça metre küp fiyati da artiyor. Anlasilan 600 tl civarinda fatura gelecek.. Kombinin derecesini de fazla acmiyoruz. Oda ısısı ortalama 22 - 23 derece arasi degisiyor... Bu arada ev mustakik ve eski, ısı yalitimi da yok. Ust katta kullanim dışı boş bir daire var, alt katta ise daire yok. Yani fatura bir ev kirasi kadar...
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 14:23
2019 ilk sekiz ylık fiyat 1500 Tl bin SM3 civarında.
karar okuru 06 Eylül 2019 14:12
geçen gün nette bir rap dinledim."ah kulaklar,kulaklar,çın çın çınlayan kulaklar "diye devam ediyordu
Mustafa Akar 06 Eylül 2019 14:11
Dogal gazda öncekilerin yaptığı hataların faturasını mı ödüyoruz acaba? Bayrak yarışında, her iki takımda da çok oyuncu vardır. Bütün oyuncular belirli bir süre koşup engelleri geçip bayrağı bir sonraki oyuncuya teslim eder. Bürokrasi ve siyaset tam bir bayrak yarışıdır. En iyi koşanlar bile kendinden öncekilerin gecikmelerinden dolayı yarışı kazanamayabilir. İşte doğal gazda da eski hazine müsteşarlarının ve yardımcılarının bayrak yarışı puanlarını isim isim ve yıl yıl değerlendirelim. Mesela bu doğalgaz anlaşmalarını daha iyi yapmak mümkün olamaz mıydı?
karar okuru 06 Eylül 2019 14:06
sayın yazar doğruları yazdığınız için size teşekkür ederim iyiki varsın
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 13:24
Benim yorum yayınlanmamış, tekrar yazıyorum, yayınlarsanız vicdanınıza. Yazılarınızı bu kadar rakama boğmayın. Murat Muratoğlu fazla rakam vermeden esprili bir üslupla her şeyi çok güzel açıklıyor.
Omar 06 Eylül 2019 12:44
Yalan yanlış bilgiler vermeyin insanlara. İşiniz gücünüz algı yönetmek.
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 10:04
Yani alacaklarini alamamak/ almamaktan kaynakli zararini biz kümesteki tavuklar ödeyecek. Bin liralik gaz almak istedigimizde sadece bu bir aydaki toplam yüzde 30 zamla bin liranin 300 lirasini zam alip götürecek! Helal etmiyorum!
çetin 06 Eylül 2019 13:35
0
bu yorumu beğenmeyen bir kişi, Acaba bu yüzde 30 luk zammı çok mu beğenmiş.
ARKADAŞLAR, BÜTÇE AÇIĞI FİNANSMANI SGK AÇIĞI FİNANS MANI YATIRIMLARIN FİNANSMANI, NERDEN BULACAK HÜKÜMET, EMİSYONU ARRTIRSA KIZIYOR, BORÇLANSA, KIZIYOR, VERGİ ALSA KIZIYOR, $A OPERASYON YAPSA, KIZIYOR, BU EKONOMİ DEN ANLAYAN ARKADAŞLAR, YAHU EMEKLİ MAAŞLARI ÖDENİYOR MU? MEMUR MAAŞLARI ÖDENİYOR MU? BAKIN PAZARTESİ 15 MİLYON ÖĞRENCİ OKULA BAŞLIYOR, HEPSİNİN KİTAPLARI VERİLİYOR, HASTAHANE LERE GİDİN TÜM POLİKLİNİK LER FULL HASTA BAKIYOR, HEPSİNE İLAÇ HASTA BAŞI 3 -4 KUTU, BAKIN YOLLARDA ARAÇ TRAFİĞİ NE MAZOT BENZİN ALAMIYOR GİBİMİ, BENCE KRİZ, GÖRMEYEN GÖZLERDE.
Karar Okuru 07 Eylül 2019 00:36
0
Akıl sağlığımızı korumalıyız
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 09:38
İşsizlik artıyor, enflasyon artıyor, maaşlar ve gelir düzeyi azalıyor. E, vatandaş bu işin altından nasıl kalkacak? Yanlış yönetimin bir yaptırımı, bir bedeli olmalı ki mevki sahipleri aynı hataları yapmasınlar.
musto 06 Eylül 2019 09:08
Vallaha benim borcum yok çoğunluk kendilerine yakın şirket ve Belediyelerindir.Kendilerindn olmayanların kazanılmış davaları Danıştaya atanan tetikçi Hakimler'ce bozuldu milyarlarca haksız paralar tahsil ediliyor.
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 08:49
İbrahim Bey, rakamları bir çuvala doldururcasına yığıyorsunuz önümüze. Dikkatimiz dağılıyor. Rakamları, analizleri, tablo ve grafik destekli verirseniz daha yararlı olur. BOTAŞ’ın 2018 bilançosuna, botas.gov.tr/uploads/galeri/192127-bilanco-2018 adresinden erişiliyor. Borcu bir yılda 16 milyar TL den fazla artmış. Borçlanma gerekçesi sadece alacağının artması değil, 2,6 milyar duran varlık artışı ve bir o kadar dönem zararı var. 2017 yılında 2,7 milyar lira kar ederken, 2018 yılında 2,5 milyar lira zarar etTİRİLmiş.
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 09:52
1
Cok mantikli tablo ve grafik kullanin lutfen
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 07:29
Ben hala "Buradan müjdeyi veriyorum;hükümetimiz 2019 sonuna kadar 2,500 000 yeni istihdam yaratacak ve 2023' de kişi başına milli gelirimiz 25,000 usd olacak.Bu böyle biline.." palavrasının özetinie çıkaramadım.Siz çok hızlısınız,yetişemiyorum kardeş..
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 09:34
0
Erdoğan, dün 2020 için en az % 5 büyüme planlıyoruz, dedi. Demek ki, küçülme/büyüyeme/büzüşme 2020'de de devam edecek. İyi ki böyle bir başkanımız var. Bakın dört ay önceden haber veriyor başımıza gelecekleri, tedbirini alalım diye. Ben eski ayakkabıma pençe, donuma da yama yaptırmaya gidiyorum.
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 07:06
Diğer borçları ödeyenlere yıkmak. Yönetim beceriksizliği.
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 06:08
Köprü-otoyollarda garanti geçiş, gazda al ya da öde hesaplarında yaptıkları yanlışlarla kamuyu milyarlarca lira zarara sokan bürokratlar bedel ödemeli. Ben anlamam öyle biz uyardık ama siyasetçiler seçim yatırımı için bastırdı falan. Altına imza atmasaydınız kardeşim. Sizin kariyeriniz parlak olsun diye bizim imanımız gevriyor burada.
KARAR OKURU 06 Eylül 2019 05:44
günaydın ibrahim bey her yazınız basit başlayıp sonra karmaşıklaşıyor. Rakamları sindirmek ve takip etmek zorlaşıyor. Lütfen tablo ve grafik kullanın artık. iyi günler.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN