Back To Top
Ekonomik sorunları aşabilmek

Ekonomik sorunları aşabilmek

 - Son Güncelleme: 14.10.2019 Pazartesi 09:58
- A +

Dünya yeniden derin bir ekonomik krizde. Gelir dağılımındaki aşırı bozukluk 1900’lerin başına yeniden döndüğümüzü gösteriyor.

Gelir dağılımı bozulunca toplumların bekleyişleri ve tercihleri de bozuluyor. Daha radikal arayışlar ve radikal liderler gelir dağılımı bozulduğunda ortaya çıkabiliyor.

Hatta radikal arayışların sonucu silahlarında daha çok kullanılır olduğunu 80-90 yıl önce görmüştük.

Elbette radikal liderler radikal kararlar almakta daha muktedir olabiliyor.

Gelir dağılımı üzerine “21. Yüzyılda KAPİTAL kitabı ile Thomas Piketty” önemli bilgiler veriyor. Ama asıl sorun görünüşte kriz olmamasına rağmen derin krizin sürdüğü tablodur. Bu konuda da Paul Krugman önemli tespitlerde bulunuyor.

Özellikle hızla artan GSYH’ye rağmen fakirleşen sabit gelirli çalışanlar meselesi. Toplum zenginleşiyor görülürken aslında bozukluk alttan alta ilerliyor. 1950’lerde - 60’larda bir çalışanın tasarrufu ile 10 yılda bir ev ve araba satın alma süresinin bugün 40 yıla yaklaştığını izah etmesi önemli bir tespit.

Dünya maalesef bir uçtan bir diğer uca hızla sürüklenebiliyor.

29 büyük buhranı üzerine Franklin D. Roosevelt önemli ekonomik adımlar atmıştı. Bir taraftaki teneke evlere karşılık, diğer taraftaki 15-20 odalı malikaneleri vergilendirdi. Sosyal adalet ve eşitlik üzerine Keynesyen politikaları uyguladı. Ekonomik sorunları aşabilmek için alt gelir gruplarının gelir yaratmasına dayalı ücret artışlarını destekledi. Makineleşen üretim artışını, çalışanın ücret artışına dayalı talep artışı ile dengeledi.

70’lerde tıkanmaya başlayan sisteme 80’lerde Thatcherizm ve Reagenizm damga vurdu. Gelir artışı temelinde çalışanı desteklemek yerine, borçlanmaya dayalı tüketim modeline dönüldü.

Çalışanın geliri değil, artık borcundaki artış üretimi karşılayacak talebi oluşturacaktı. Böylece devasa bir finansallaşma süreci ortaya çıkıyordu.

Görüntüde ülkelerin GSYH’leri hızla büyüyor ama çalışanların payı ise hızla geriliyordu. Fark ise borçlanma yolu ile kapatılmaya çalışıldı.

Finansallaşma ve borçlanma modelinin de sonuna yaklaştığımızı aslında 11 yıl önce hep beraber gördük. 2008-09 küresel kriz yine aynı politikanın daha sert uygulanması ile aşılmaya çalışıldı ama maalesef işler hala iyi gitmiyor.

Gelir dağılımı bozukluğu dünyada radikal arayışları hala sürdürüyor. Radikal arayışlar ve radikal liderler ve de radikal çözüm modelleri...

Şu noktaları artık görmemiz gerekiyor.

Dünyada para politikası ekseninde belirlenen ekonomik modeller işlevini giderek kaybediyor. Bugün ABD’de ve AB’de işsizlik oranı tarihi dip seviyelerinde olmasına rağmen ekonomik sorunlar aşılamıyor.

Negatif faiz politikasına rağmen artmayan reel gelirler nedeniyle borçlanarak tüketim modelinin de sonuna gelindi. Çare ne?

Aslında bu konuda Fransa’dan cılız sesler epey yükseldi. Özellikle Hollande vergi konusunu gündeme getirdi. Ülkeden ilk kaçan ise ünlü sinema oyuncusu Gerard Depardieu oldu.

ABD’de ise artık finansal zenginlerden ses geliyor. Bu yılın haziran ayında ABD’li milyarderler herhangi bir partiyi desteklemediklerini açıklayarak, kendilerine ek vergi getirilmesi için çağrıda bulundular.

***

“Her arz kendi talebini doğurur”

Ünlü Say yasası olarak ifade edilen bu kural ne kadar gerçekçi. Jean Baptist Say tarafından ifade edilen ve 80 sonrası uygulanan arz yönlü iktisat kuralları vergi gelirlerinin indirilmesine dayalıydı.

Talep tarafının (yüksek ücretler) terk edilerek arz tarafına odaklanan (zengini daha zengin etki üretim artsın) bu politika, bugün yaşadığımız bir başka çıkmaza bizi taşıdı.

Arz arttı ama aynı zamanda bu arz artışını karşılayacak talep tarafı da azalan gelirinden dolayı borç batağına saplandı.

Bozulan gelir dağılımı sonrası toplumların radikal arayışları ve radikal liderlere yönelişleri bize yeniden 1920-30’lu yılları hatırlattı.

Sorun nasıl çözülecek?

Artık yeni partiler ve çözüm modelleri borcun kapatılması için alt gelir gruplarına vergi salamaz noktaya geldiler. Eğer yeni vergi ve zamlar olacaksa bu sıkıntıyı örtbas etmek için demokratik dönemlerin “Yumuşak Güç Kullanımı” yerine otokratik dönemlerin “Sert Güç Kullanımı” öne çıkmak durumundadır.

Oysa Joseph Nye’nin “Yumuşak Güç” kitabında değindiği gibi gerçek ve kalıcı başarı yumuşak güç kullanımı ile sağlanabiliyor.

Bugün yumuşak güç kullanımı asıl ekonomide dünyaya lazım.

Aşırı vergi baskısı, aşırı borç baskısı, aşırı düşük ücret baskısı sert güç kullanımı ile bastırılması imkansız hale gelmiş durumda.

İşte o nedenle yeni bir ekonomik paradigma gelişmek zorunda. Özellikle sosyal adalete dayalı daha sol bir ekonomik model gerekiyor. Ve de para politikasının yerine maliye politikası...Devam ederiz....

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 22 Ekim 2019 07:27
Nihayet dogruyu gördünüz. Sosyal adalete dayali , daha sol bir ekonomik model".. Evet, ihtiyacimiz olan bu! Sosyal devlet anlayisini kaybettik! Almanya bizden fersah fersah önde bu konuda. Hemen" kominizm mi yavu" diye maytap geçenlere de at gözlügünden kurtulma diliyorum.
Serdar Aksu 15 Ekim 2019 19:30
Kısa öz bir fotoğraf çekmişsiniz...
KARAR OKURU 15 Ekim 2019 14:57
Ekonomide guven en onemli unsurdur Olcerken dogru olcmek yani her alanda durust ve duzgun layiki ile is yapmak hile yapmamak kandirmamak hakkina razi olmak borcunu odemek vb.Unutmayalim.dunya fakirleri degil zenginleri doyuramiyan bir sistemin batakligindan cikmadikca yoksulluk artarak devam edecektir Bu problemi ise ancak islama uygun ekonomik bir sistem cozebilir
KARAR OKURU 15 Ekim 2019 11:20
Ankara Siyasal MM mezunuyum.Sene 2010,Hazine Müsteşarlığı diye bir kurumun sınav ve mülakatına girdim.Sonuçlar açıklandı ve elendiğimi öğrendim.Meğer ülkede torpil diye bir şey gerçekten de varmış.Yapılan terbiyesizliğin ve haksızlığın kötü enerjisini atmak için,O gün bir kum torbası aldım.Evde bu kum torbasını tavana astım,hatırladıkça tekme atarak stresimi atıyorum.Şu an bir bankada asgari ücretin biraz üzerinde kabin memuru olarak çalışıyorum.Yakında kickboxçu olmayı düşünüyorum.
KARAR OKURU 15 Ekim 2019 10:54
Bu fikirler kominizme ulaştırır sizi.
dr mehmet 15 Ekim 2019 09:31
konuyu ele alış biçiminiz ve anlatım çok iyi tebrikler. devamını bekleriz.
KARAR OKURU 14 Ekim 2019 20:32
YazıklAr olsun
hamza akyol 14 Ekim 2019 18:42
ibrahim beyin bu güne kadar okuduğum en değişik yazısı. kesinlikle tartışılması, diğer yazılarından ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. bu konu hakkında ara ara yazmasını bekliyorum.
Hasan Akseki 14 Ekim 2019 18:12
Aman dikkat Sayın Kahveci; adınız komüniste çıkacak.
Coşkun 14 Ekim 2019 18:06
Sayin İbrahim Bey, size daha once de iletmiştim, fakat galiba dikkate almadınız. "Ekonomiye yeni bir paradigma gerekiyor" diyorsunuz. Daha onceki hatırlatmayı yeniden yapiyor, görüşlerinizi bekliyorum. Bir siyasi lider yeni bir ekonomi modeli (milli ekonomi modeli) geliştirdiğini, Rusya basta olmak uzere birçok ulkenin de kismen bu modeli uyguladigini ve basarili oldugunu soyluyor. Bu modeli incelediniz mi, yaşanilan ekonomik krize çare olabilir mi? Fikirlerinizi bekliyorum.
KARAR OKURU 15 Ekim 2019 10:23
0
Ayinesi istir kisinin lafa bakilmaz.gecmisteki hemen her modeli her öngorusu her sozu boşa cikip tek ayak ustunde geri donen ve Allah affetsin aldatmislar vb hakkinizi helal edin diyenlerden meddet ummanin mantikla bir ilgisi olamaz
Abdullah hasan 14 Ekim 2019 14:03
Zenginler kısa sürede maksimum gelire uylaşmak istiyor genelde daha öncede bir yazıya yorum yapmıştım burada, Azr talep dengesi gibi üreticilerde aslın da tüketicilerin sağlıklı olmasına mecburlar. Üretici bir anda tüketicinin tüm gücünü elde edeip karşı tarafa zarar vwerirse kendisininde zarar görmesi kaçınılmaz değilmi, Tüketiciye sağlıklı yaşamasına sağlarlarsa kendileride uzun ömürlü olurlar. Yoksa bu krizler kısır döngüyle devam ede gider.
KARAR OKURU 14 Ekim 2019 12:11
Geçen sene şubat ayından ödeyemediğim gaz duruyor. 650 tl gelmişti. Bu sene bin mi gelecek ayni fatura? 8000 tl kazanıyorum. Oturdugum ev 2000 tl. Faturalar dahil 3800 gideri oluyor. Ise gittim geldim yemek icmek derken hic param kalmiyor. Disciye gidemedim 3 ay oldu. Cocuk yapmamaya karar verdim gecen gun, zira kendime bakamiyorum. Yas 37 hayata ve gelecege bakisim bu.
Abdullah hasan 14 Ekim 2019 13:51
3
Çocuk yetiştirmek tabikiii zor, fakat zor olan herşeyden kaçmak hiçte iş değil.
KARAR OKURU 14 Ekim 2019 11:05
Kısaca zekatın vücubu, ribanın hurmeti deseydiniz ya...
Karar okulu 14 Ekim 2019 11:03
Yumuşak güç sorun çözücü olabilir.Bu gücü kurallara göre uygulayıp, yırtmak isteyenleri kurala uymayı sağlayacak sağlıklı ,adaletli uygulayıcılar olmalıdır. Çemberin için deki çözümcüler yumuşak gücün önemini bilmeli,korkuya kapılıp doğrudan sapmamalıdır.Okulda öğrenciyi yetiştiren yumuşak güçtür.Mutluluk,başarı,saygı yumuşak güçle olur.Diğerleri korkutur.Başarılı gibi görünür ama içten içe çöker.Durgunluğa sebeb olur.Şık görünür,ama içi boştur.
Karar Okuru 14 Ekim 2019 10:39
Daha sol derken... Komünizm mi?
KARAR OKURU 15 Ekim 2019 10:25
0
Adının ne olduğunun onemi yok yeter ki dogru olsun
KARAR OKURU 14 Ekim 2019 09:43
Yeni model eninde sonunda İslam'ın zekat ve öşür kuralına tam riayet ederek hem fakirlik azalacak hem de yatırımlar artacak ve toplumda sınıflar arası nefret ve zengin düşmanlığı kalmayacak dünyaya huzur gelecek
KARAR OKURU 15 Ekim 2019 05:38
0
Hangi zengin müslüman malının kırkta birini zekat olarak veriyor acaba? Villarında bile sigortasız işçi,fabrikasında kayıtdışı suriyeli,afgsn çalıştırıyor,lafa gelince umreye gittim,hacca gittim diyor,sekülerlere laf çakıyor :
evin 14 Ekim 2019 08:14
yeni bir büyük savaş ve yeni bir düzene doğru gidiyoruz sanki...
Kurtuluş İslami ekonomi modelindedir. Rahmetli Erbakan Hocamızın ısrarla altını çizdiği iktisadi nizam bugün tüm dünyayı refaha erdirecek yegane çözümdür. Çünkü bu iktisadi nizamın mimarı insanlar değildir. Bizzat Efendimiz(sav) 'dir. Kaynağı ise Rabbim(c.c)'dir. Öyleyse ne duruyoruz? Önce ülkemizden ve Osmanlı coğrafyasından meseleye başlamalıyız. Faize, israfa, kumara, alkole savaş ilan etmeli ve haramlar yerine helallere dayalı bir nizam kurmalıyız. Mesela faiz yasaklansa ve onun yerine kar payı ortaklığı yürürlüğe sokulsa bu ülke kısa sürede süper güç olur. Ancak hala yanlış yapılıyor.
KARAR OKURU 14 Ekim 2019 10:06
1
O öyle kolay olmuyor işte.Sadece doların dünyadaki hakimiyeti bile bu tezi kırmaya yeter.Ekonomik olarak egemen güçler seviyesine gelemedikçe hiçbir nizam fayda vermez.Güç sizde olacak her manada başka türlü zor.
KARAR OKURU 14 Ekim 2019 13:32
0
'Mensur Bin Ubeyde' her satırında, her cümlesinde "kırk katır mı, kırk satır mı" cihetinde (40 satır) kuralını istiyor; hayırlarına vesile olsun; hazretin kalemi kanlı '.... süper güç ....' olsun! Ohhh, oh; gökten kemik mi yağıyor? Yağmaz da...
Abdullah hasan 14 Ekim 2019 13:43
0
10;06 zaten bir savaş olacaksa orada güçlü olmak zorundassın, güçlü değilsen faizlen savaşırsın, fakat güçlü olmak için de faizle savaşmak gerekiyor.
Abdullah hasan 14 Ekim 2019 13:50
0
Ubeyde dediğin dğru faizle savaşmak gerekiyor fakat seninde yöntem bakımından yanlış düşüncen var ( Toplumda bu gennel) Faiz yasaklansa, kar payı konsa. Yani illaki yukarıdan birileri yapsın, bu bence kolaycılık, topu tac a atmak. Sistemde faiz var tamam da kişiler faizle iştirak etmek zorunda mı? Faize kimse tenezzül etmese zaten faiz sistemi iflas etmezmi. Bunu şöyle örnekliyorum; Sağlam kafa sağlam vücutta olu, Toplum Saydığın olumsuzlukları bulaşmasa zaten yasaklamaya hacet kalırmı?
KARAR OKURU 15 Ekim 2019 10:28
0
Evet ama bunun icin once cok bilincli birbirine kenetlenmisilk zorlukta okuldann firar etmeyecek biyuk bir kitle lazim.nunin uzerine olursa mesele yok ama repeden inme yapilmaya kalkilirsa netice vermez.
Bitikçi1453 14 Ekim 2019 01:00
Ya Hu bi türlü düzeltemedin Türk ve dünya ekonomilerini vaz geç seni kimse dinlemiyor İbrahim bey koyver akışına.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN