PanoramaTR’nin son araştırmasında, halkın iktidara verdiği karne pek çok şeyi anlatıyor: 10 üzerinden iktidarın karnesi terörle mücadelede 5.7’dir ve iktidarın en yüksek puanıdır.
Karnede sağlık notu 5.6 iken dış politika notu 5.5’tir.
Asıl “çok şey anlatan” bulgu şu ikisi: İktidarın adalet notu 2.9… Ekonomi notu 3’ten ibaret. İkisi de kırık not.
Belli ki adliyeye işi düşmemiş birçok vatandaşımız da adalet tablosunu iyi olmadığını görüyor. İşte, tarihimizde görülmedik şekilde iktidar, yargıyı muhalefeti perişan etmek için kullanıyor.
Ekonomide TÜSİAD bir ölçüde sindirilmiş olsa da tüccar ve sanayici kuruluşlarının “bıçak kemiğe dayandı” eleştirileri ortada… MÜSİAD gibi iktidar yanlısı bir kuruluş da artık sert dille iktidarı eleştiriyor.
HUKUK VE EKONOMİ
Karnedeki kırık notlar, hukukla ekonominin iç içe olduğunu da gösteriyor. Gerçekten, ekonomi bozuldukça iktidar otoriterleşiyor… Otoriterleştikçe reform yapma kapasitesi düşüyor.
Çıkış yolu, ekonomiye can katacak reformlardır.
Bizde bunun örneği Turgut Özal ve Kemal Derviş reformlarıdır.
İyi bir reform programı hazırladılar, bunu göstererek IMF’den, dar boğazı aşmayı sağlayacak miktarda uzun vadeli düşük faizli kredi aldılar…
Bugünkü iktidar ise 2023’e kadarki popülist “faiz sebeptir” politikasıyla ekonomiyi hem kaynak israfına hem enflasyona sürükledi. Duvara çarpmaya ramak kala Mehmet Şimşek’i çağırdı. “Bir Müslüman olarak nasların gereği neyse onu yapacağım, hüküm bu” demiş olan Erdoğan, faizin kademeli olarak yüzde 50’yı çıkarılmasını kabul etmek zorunda kaldı.
Ama reformların “zorunlu” olduğunu kabul etmiyor.
İKİ REFORM ÖRNEĞİ
Reformlar nelerdir?.. Mesela Özal, kapalıdan açık ekonomiye geçişi sağladığı gibi Türkiye’nin Avrupa hukuk sistemini benimsediğini göstermek amacıyla Nisan 1987’de hem tam üyelik için hem AİHM’nin yargı yetkisi için başvuruda bulunmuştu…
Erdoğan ise, bugün aynı anlama gelecek AİHM kararlarını uygulamaya yanaşmıyor.
Kemal Derviş, daha gelişmiş bir ekonomik seviyede, Merkez Bankası’nı bağımsızlaştırdı, Kamu İhale Kanunu’nu evrensel standartlara uygun hale getirdi...
Özal’ın da Derviş’in de reformlar listesi uzundur. Ben sadece birkaç örnek verdim.
Tıkanmış kanalları reformlarla açmışlardı.
Reform programında IMF ile anlaşmış olmaları “güvenirliği” artırdı. Özal dış borçları ertelettirdiği gibi IMF ve Dünya Bankası’ndan yüzde 1 civarı faizle o zamanki Türkiye için 9 milyar dolar kredi aldı. (Tüm ihracatımız 4 milyar dolardı)
Derviş’in IMF ve Dünya Bankası’ndan aldığı düşük faizli kredi 38 milyar dolardı.
Bu sayede “reform yükü”nün alt ve orta sınıfları ezmesini önlediler, ekonomi kısa sürede kaynak kıtlığından kurtuldu.
ŞİMŞEK’İN PROGRAMI
IMF, Mehmet Şimşek’in politikasını olumlu bulduğunu üç yıldır açıklıyor. Fakat Şimşek bir reform programıyla IMF’ye gitmediği için, düşük faizli büyük miktarda kredi de olmadı.
Şimşek dış kaynak ihtiyacını yüksek faizli borçlanma ve yine yüksek faize bağlı sıcak para ile karşılamaya çalışıyor. Reformlar ve IMF güvencesi olmadığı için yatırım da gelmiyor.
Adalet Bakanı Gürlek’in hukuk ve iktisat tarihimize geçecek sözleri:
“Yatırımcı hukuki güven istiyor!”
Gerçekleştiremediğimiz bu işte.
Sadece bizdeki ekonomi çevrelerinin değil, IMF’nin ve diğer uluslararası kuruluşların, Mehmet Şimşek’e “kurumsal reformlar” tavsiye ettiğini de hatırlamak lazım.
Bu ne demek?
Bağımsız yargı, araçsal bağımsızlığa sahip Merkez Bankası, aynı şekilde Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar, evrensel standartlarda şeffaf Kamu İhale Kanunu, yolsuzlukla mücadele kanunu, kamu bankaları kanunu…
REFORMLARI KİM YAPAR?
Bu reformların anlamı, Erdoğan’ın özellikle son on yılda elinde topladığı güç ve yetkilerden bir kısmını, emir veremeyeceği kurumlara devretmesi, kurallarla sınırlanması demek.
Bu, Erdoğan’ın ve bu kadar uzun yıllar bu muazzam yetkilere ve zirvedeki güce sahip olmuş liderlerin tabiatına aykırı bir davranıştır, zordur.
Zaten bırakın reformu, baskıyı artırıyor.
Ama “20 yıl vergi almayacağım” demekle yatırım gelmiyor, işte.
Peki, Yeni Parti bu reformları yapar mı?
Hukukçuları ve ekonomistleri kimler?.. Reform program nasıl olacak?
Cevap, buna bağlı.
