Avrupa Birliği (AB) ile Çin arasında bir süredir devam eden gümrük vergisi ve sübvansiyon anlaşmazlığında tansiyonu düşürecek önemli bir gelişme yaşandı. AB Komisyonu, Çinli üreticilerin ek vergilerden muaf tutulabilmesi veya indirim alabilmesi için uygulayabilecekleri 'fiyat taahhüdü' sistemine dair resmi rehberi yayımladı.
Brüksel ve Pekin hattında, elektrikli araç (EV) ticareti üzerinden yürüyen müzakerelerde somut bir aşamaya geçildi. 12 Ocak 2026 Pazartesi günü AB Komisyonu tarafından yayımlanan yeni kılavuz doküman, Çin menşeli tamamen elektrikli araçlar (BEV) için üreticilerin sunacağı "minimum fiyat taahhütlerinin" çerçevesini belirledi. Bu adım, taraflar arasında Ekim 2024'ten bu yana uygulanan yüksek gümrük tarifelerine karşı alternatif bir çözüm arayışı olarak değerlendiriliyor.
EK VERGİLERE KARŞI 'MİNİMUM FİYAT' MEKANİZMASI
AB Komisyonu'nun yayımladığı rehbere göre, BYD, Geely ve SAIC gibi Çinli otomotiv devleri, AB pazarına ihraç edecekleri her bir elektrikli model için minimum satış fiyatı, satış kanalları ve tahmini satış adetlerini içeren tekliflerini sunabilecek. Komisyon, bu teklifleri Dünya Ticaret Örgütü (WTO) kurallarına uygunluk, ayrımcılık yapmama ve objektiflik kriterlerine göre inceleyecek.
Kabul edilen taahhütler, üreticiler için önemli bir mali rahatlama anlamına geliyor. Komisyon tarafından onaylanan bir fiyat taahhüdü durumunda, ilgili üreticiye uygulanan ve yüzde 35,3'e kadar varan "sübvansiyon karşıtı" ek vergiler kaldırılabilecek veya önemli ölçüde indirilebilecek. Sektör kaynakları, bu mekanizmanın vergilerde yüzde 50'ye varan bir silinme sağlayabileceğini öngörüyor.
AVRUPA'YA YATIRIM YAPAN AVANTAJLI OLACAK
Yeni düzenleme, sadece ticaret dengesini değil, aynı zamanda Avrupa içindeki üretimi de teşvik etmeyi amaçlıyor. Kılavuzda, Çinli firmaların AB sınırları içerisinde üretim tesisi kurma taahhütlerinin (örneğin BYD'nin Macaristan yatırımı veya XPeng'in Avusturya merkezli anlaşmaları gibi) değerlendirme sürecinde olumlu bir kriter olarak ele alınacağı belirtildi. Bu yaklaşım, Avrupa'nın Çinli üreticileri sadece ihracatçı olarak değil, yerel yatırımcı olarak konumlandırma stratejisinin bir parçası olarak yorumlanıyor.
PEKİN'DEN "PRAGMATİK ÇÖZÜM" YORUMU
Gelişme, Çin kanadında da olumlu karşılandı. Çin Ticaret Bakanlığı, AB'nin yayımladığı yönergeyi "yumuşak bir iniş" ve "pragmatik bir çözüm" olarak nitelendirdi. Bakanlık, müzakerelerin devam ettiğini ve bu adımın Çinli ihracatçılar için AB pazarındaki belirsizliği azaltacağını vurguladı.
OLAYIN PERDE ARKASI
Hatırlanacağı üzere AB, 2024 yılında Çin devletinin sağladığı sübvansiyonların haksız rekabet yarattığı gerekçesiyle Çinli elektrikli araçlara model bazında yüzde 17 ile yüzde 35,3 arasında değişen ek gümrük vergileri (mevcut yüzde 10'luk vergiye ek olarak) getirmişti. 12 Ocak 2026 tarihli bu yeni rehber, kesinleşmiş bir anlaşma olmamakla birlikte, bireysel üreticilerin pazarda kalabilmesi için izleyeceği resmi yol haritası niteliği taşıyor.
