Eylül ayı itibarıyla yüz yüze eğitime dönülmesi, milyonlarca öğrencinin kapalı ve kalabalık ortamlarda bir araya gelmesine zemin hazırlıyor. Sınıflar, okul servisleri, yemekhaneler ve yurt odalarında artan temas süresi; solunum yolu virüslerinden paraziter enfeksiyonlara kadar pek çok bulaşıcı hastalık riskini beraberinde getiriyor. Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Şenay Pir Zengi, hijyen kurallarının önemine dikkat çekerken hiçbir tedbirin aşının sağladığı korumanın yerini tutamayacağını kaydetti.
OKUL VE YURTLARDA EN SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR
Toplu yaşam alanlarında farklı yollarla yayılan risk faktörlerini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Zengi, dikkat edilmesi gereken tabloları sıraladı:
Solunum yolu enfeksiyonları: İnfluenza (mevsimsel grip), COVID-19, RSV, adenovirüs ve rinovirüs ile birlikte kızamık, suçiçeği, kabakulak, boğmaca ve pnömokok enfeksiyonları.
Gastroenterit ve gıda kaynaklı vakalar: Yemekhane ve ortak alanlarda Hepatit A, rota, norovirüs ile salmonella enfeksiyonları.
Doğrudan temas hastalıkları: Baş biti, uyuz, el-ayak-ağız hastalığı, impetigo, mantar enfeksiyonları ve bulaşıcı göz enfeksiyonları (konjonktivit).
Yurt ortamları için özel risk: Kalabalık yurt odalarında tüberküloz ve meningokok (menenjit) bulaşına karşı temkinli olunmalı.
BULAŞ ZİNCİRİNİ KIRACAK 7 TEMEL HİJYEN KURALI
20 saniye kuralı: Eller en az 20 saniye su ve sabunla yıkanmalı, ulaşılamadığı anlarda alkol bazlı el dezenfektanları tercih edilmeli.
Hapşırma ve öksürme refleksi: Damlacık yayılımını önlemek için tek kullanımlık mendil veya dirsek içi kullanılmalı.
Kapalı alan havalandırması: Derslikler ve yurt odaları gün boyu düzenli aralıklarla havalandırılmalı.
24 saat kuralı: Ateşli çocuklar, ateş düşürücü ilaç kullanmaksızın en az 24 saat tamamen ateşsiz döneme girmeden okula gönderilmemeli.
Kişisel eşya sınırı: Havlu, tarak, matara ve beslenme gereçleri kesinlikle ortak kullanılmamalı.
Gıda ve su güvenliği: Yemekhane ve kantinlerde temiz su ve güvenli gıda denetimleri aksatılmamalı.
Yaşam kalitesi: Yeterli uyku, dengeli beslenme ve sigara dumanından arındırılmış ortamlarla bağışıklık desteklenmeli.
"ARTIK GEÇTİ DEMEYİN: EKSİK AŞILAR YAKALAMA ŞEMASIYLA TAMAMLANABİLİR"
Hijyen tedbirlerinin aşılamanın yerini tutamayacağının altını çizen Zengi, okul dönemi öncesinde aşı kartlarının gözden geçirilmesi gerektiğini hatırlattı:
Kızamık ve KKK hatırlatması: Bölgesel salgın riskine karşı iki doz KKK (Kızamık-Kabakulak-Kızamıkçık) aşısının tamamlanması gerekiyor.
4-6 yaş ve ergenlik dozları: 4-6 yaş rapel aşıları ile ergenlik dönemindeki Td (Tetanoz-Difteri) pekiştirme aşıları aksatılmamalı.
Hepatit A: İki dozluk şemada gecikme olsa dahi sürece baştan başlanmadan eksik doz uygulanmalı.
Mevsimsel grip aşısı: 6 aydan büyük çocuklara her yıl yenilenmek üzere uygulanabiliyor. İlk kez aşılanacak 6 ay-8 yaş grubu çocuklarda ise en az 4 hafta arayla iki doz yapılması öneriliyor.
Meningokok ve HPV: Ulusal takvim dışındaki meningokok aşıları özellikle yurtlarda kalacak riskli gruplar için hekimle değerlendirilmeli. Kanser önleyici HPV aşısı ise 9-14 yaş aralığında iki doz, 15 yaş sonrasında üç doz olarak uygulanıyor.
Farklı aşıların aynı gün yapılmasında sakınca olmadığını ve hafif burun akıntısının aşıya engel teşkil etmediğini belirten Dr. Zengi, ailelerin aşı kararlarında sosyal medyadaki asılsız iddialar yerine çocuk hekimlerine ve aile hekimlerine danışmalarını önerdi.
