Arşivde Ara

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD-İran arasındaki geçici ateşkese katkı sunan Türkiye, Çin ve Körfez ülkelerine teşekkür etti; taraflara ateşkese uyma ve itidal çağrısında bulundu.

İsrail’in önde gelen gazetelerinden Maariv, Tel Aviv yönetiminin İran’a yönelik saldırılarına verdiği “kükreyen aslan” ismine atıf yaparak, gelinen noktada ortaya çıkan tabloyu “miyavlayan kedi” benzetmesiyle değerlendirdi. Gazete, ABD ile İran arasında sağlanan ve İsrail’i de kapsayan geçici ateşkes sonrası yayımladığı analizde, Netanyahu hükümeti ile Washington yönetimini stratejik sonuçlar üzerinden sert ifadelerle eleştirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran ve ABD arasında varılan ateşkese ilişkin yaptığı açıklamada ateşkesten memnuniyet duyduğunu belirterek "Türkiye, bölgesinde ve dünyada barışın sesini yükseltmeye devam edecek" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik tehditleri, Demokrat siyasetçilerin görevden alınması çağrılarına yol açtı. Demokratlar, Kongre’yi azil sürecini başlatmaya çağırırken, Trump geçici ateşkese rağmen tehditlerini sürdürdü.

İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, ABD ile yürütülen müzakerelerde Tahran’ın sunduğu 10 maddelik teklifin temel çerçeve olduğunu belirterek, şartların kabul edilmemesi halinde nihai anlaşmanın imzalanmayacağını açıkladı. Nikzad, yaptırımların kaldırılması, saldırıların tamamen sona ermesi, Hürmüz Boğazı geçişleri ve savaş zararlarının tazmini gibi başlıkların teklifin merkezinde yer aldığını söyledi.

Tüm dünyanın gözü Orta Doğu'da ABD eliyle çıkması muhtemel büyük savaştayken; Pakistan başta olmak üzere Avrupa ülkelerinden de 'diplomasi' çağrısı gelmeye devam ediyor. Gergin bekleyişin sürdüğü saatler içerisinde bir açıklamada Birleşmiş Milletler'den geldi. BM tarafından yayımlanan mesajda "Bir medeniyetin tümüyle ortadan kalkmasına saatler kaldı" ifadelerini kullanan Başkan Trump'a 'savaş kuralları' hatırlatıldı.

Bloomberg'de yayımlanan çarpıcı bir analiz, Orta Doğu'daki savaşın sadece bölgesel güvenliği değil, Amerikan finansal hegemonyasının temel taşı olan "Petrodolar" sistemini de yıktığını ortaya koydu. 1974 yılında Henry Kissinger tarafından kurulan ve Körfez'in petrol gelirlerini ABD Hazine tahvillerine yatırmasını öngören sistem, savaşın her iki ucundan aldığı darbelerle durma noktasına geldi. Artık Merkez Bankaları, Amerikan tahvilinden çok altın tutuyor.

Orta Doğu'yu sarsan savaşın başladığı 28 Şubat'tan bu yana taraflar arasında daha çok diplomatik arabulucu rolü üstlenen Katar, İran'a karşı tavrını sertleştirdi. Katar Başbakanı, İran Dışişleri Bakanı Arakçi ile yaptığı telefon görüşmesinde, Tahran'ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarının bölgesel güvenliği "pervasızca hiçe saymak" olduğunu belirterek İran'ı doğrudan ve açık bir dille kınadı.

Bakanlar Toplantısının ardından basın açıklamasını gerçekleştirmek üzere kürsüye çıkan Cumhurbaşkanı Erdoğan, gündeme ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Erdoğan, CHP Genel Başkanı Özel'in ara seçim çağrısına da cevap vererek "Gündemimizde yok" ifadelerini kullandı.

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 28 Şubat’tan bu yana Lübnan’da sağlık tesisleri, tıbbi araçlar, sağlık personeli ve depoları hedef alan 92 saldırının doğrulandığını açıkladı. Paylaşılan verilere göre bu saldırılarda 53 kişi yaşamını yitirdi, 137 kişi yaralandı. DSÖ, sağlık hizmetlerinin korunmasının uluslararası insancıl hukukun temel yükümlülüklerinden biri olduğunu vurguladı.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı "büyük çaplı muharebe operasyonları" bölge genelinde şiddetli bir füze ve İHA savaşına dönüştü. İran, bu sabah İsrail, Kuveyt, Suudi Arabistan ve BAE'ye balistik füze yağdırdı. Füzelerin İsrail'in Tel Aviv ve Hayfa kentlerinde büyük zaiyatlara neden olduğu öğrenildi.

İran’da 28 Şubat’ta başlayan ve ülke genelinde uygulanan internet kesintisi, 37’nci gününe girerek bir ülkede kaydedilmiş en uzun süreli ulusal çaplı internet karartması haline geldi. İnternet izleme kuruluşu NetBlocks, kesintinin aralıksız biçimde tüm ülkeye uygulanması nedeniyle daha önceki örnekleri geride bıraktığını duyurdu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Buşehr Nükleer Enerji Santrali’nin hedef alındığı saldırıya tepki gösterdi. Arakçi, "Radyoaktif sızıntı yalnızca Tahran’ı değil, Körfez İş birliği Konseyi başkentlerindeki yaşamı da sona erdirir" ifadelerini kullandı.

ABD’ye ait iki savaş uçağının İran’daki çatışmalarda düşürülmesi, ülkenin 23 yıl sonra bir çatışmada verdiği ilk uçak kaybı oldu. F-15 ve A-10 tipi uçakların vurulduğu, pilotlardan bazılarının kurtulduğu bildirildi. Bu gelişmeyle birlikte ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarda kaybettiği uçak sayısı 7’ye yükseldi.

Bolu Belediyesi’ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında, sabah saatlerinde belediye binasına gelen çok sayıda jandarma ekibi arama yapıyor.

İsrail ile birlikte İran'a saldırı operasyonu başlatan ABD, şu ana kadar 13 askerinin hayatını kaybettiğini ve 365 askerinin de yaralandığını açıkladı.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, İran arabuluculara ABD'nin taleplerinin kabul edilemez olduğunu ve Tahran yönetiminin yakın zamanda İslamabad'da ABD'li yetkililerle görüşmek istemediğini söyleyerek ateşkesin çıkmaza girdiğini yazdı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, İran’da 1 Mart’tan bu yana sağlık merkezlerine düzenlenen 20’den fazla saldırıyı doğruladıklarını açıkladı. Bu saldırılarda en az 9 kişi yaşamını yitirdi ve bazı sağlık tesisleri hizmet veremez hâle geldi.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı operasyonun 35. gününde, sivil altyapı tesisleri ve stratejik noktalar ağır bombardıman altında kalmaya devam ediyor. ABD Başkanı Trump, "anlaşma zamanının geldiğini" savunurken, Kereç’teki B1 köprüsünün vurulması sonucu 8 sivilin hayatını kaybettiği bildirildi.

Demir Kubbe'si çöken İsrail’de birçok insan artık gündüz saatlerinde bile sığınıklarda yaşıyor. İran’ın dün gece gerçekleştirdiği bugüne kadarki en büyük misilleme saldırısı Tel Aviv’i şaşkına çevirdi. Füzelerin yağdığı şehirlerdeki sığınaklardan yansıyan fotoğraflar İsrail genelinde ne kadar büyük bir paniğin olduğunu gözler önüne serdi.

İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hossein Kermanpour, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’tan bu yana süren saldırılarında Tahran’daki yaklaşık 100 yıllık geçmişe sahip Pasteur Enstitüsü’nün hedef alındığını ve merkezde büyük hasar oluştuğunu açıkladı. Aynı süreçte Tahran Belediyesi de başkentte 33 bin konutun saldırılardan etkilendiğini, binlerce aile için barınma ve onarım çalışmalarının sürdüğünü duyurdu.

İran’ın, 28 Şubat’tan bu yana ABD ve İsrail saldırılarına misilleme kapsamında Körfez ağırlıklı 7 Arap ülkesindeki ABD üsleri ile kritik tesisleri hedef aldığı saldırıların toplam sayısının en az 5 bin 735’e ulaştığı bildirildi. Savunma bakanlıkları ve resmi enformasyon merkezlerinin verilerine göre en yoğun saldırı trafiği Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Suudi Arabistan üzerinde kaydedildi.

Avrupa’da doğal gaz fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik açıklamalarının ardından yükseldi. TTF’de gaz fiyatı yüzde 6 artarak 50 avro seviyesine çıktı. Körfez’de üretim kesintileri ve Avrupa’daki düşük depolama seviyesi arz endişelerini artırırken, fiyatlar jeopolitik gelişmelere duyarlı seyrini sürdürüyor.

Tutuklu Bolu Büyükşehir Belediye Başkanı Tanju Özcan, yaptığı paylaşımda "Allah bana yaşattıklarını sormadan kimsenin canını almasın!" ifadelerini kullandı.

İran, ABD ve İsrail ile devam eden çatışmalar kapsamında Orta Doğu'daki çeşitli ülkelere yönelik askeri operasyonlarını sürdürüyor. Bugün yaşanan eş zamanlı gelişmelerde Irak'ın Erbil kenti, Kuveyt Uluslararası Havalimanı ve Bahreyn'deki bazı tesisler hedef alınırken; BAEve Suudi Arabistan hava sahalarına giren çok sayıda füze ve İHA'yı engellediklerini duyurdu.

ABD Başkanı Trump'ın İran operasyonlarına ilişkin yapacağı ulusa sesleniş konuşması öncesinde, küresel piyasalarda savaşın sona erebileceği beklentisiyle yükseliş yaşanırken, petrol fiyatlarında ani düşüş gözlemlendi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti TBMM Grup Toplantısı'nda CHP lideri Özel ve CHP'yi hedef aldı. "Karşımızda ne kalibremize ne de kalitemize uygun bir siyasi rakip var" diyen Erdoğan, "Bu ülkede darbeciliğin ve cuntacılığın kitabını CHP yazmıştır. Darbecilik CHP'nin milli sporudur" dedi.

The Wall Street Journal’ın isimsiz Arap yetkililere dayandırdığı habere göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hürmüz Boğazı’nın “zorla” yeniden açılması amacıyla ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşa katılmaya hazırlandığı öne sürüldü. Haberde, Abu Dabi yönetiminin askeri koalisyon, mayın temizliği ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi nezdinde diplomatik girişimler üzerinde durduğu iddia edildi.

Birleşik Arap Emirlikleri, bölgedeki artan jeopolitik gerilimin ardından radikal bir karara imza atarak tüm İran vatandaşlarının ülkeye girişini ve transit geçişini durdurdu. Emirates Havayolları üzerinden duyurulan ve geçerli ikamet vizesi olanları da kapsayan bu ani kısıtlama, bölgedeki ulaşım ağını ve diplomatik trafiği derinden sarsmaya aday görünüyor.

Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo, Paskalya Yortusu öncesinde dünya liderlerine seslenerek Orta Doğu’daki çatışmaların durdurulması için masaya dönülmesi çağrısında bulundu. ABD Başkanı Trump’ın "savaşı bitirme" beyanlarına atıfta bulunan Papa, "Umarım şiddeti azaltmanın bir yolu aranıyordur" dedi.

Daha önce pandemi ve 19 Mart süreçlerinde ağır yara alan ekonomi programımız şimdi de 'savaş' gerekçesiyle hedeften saptı. Yapısal reformlara bir türlü ‘sıra gelmemesi’ ve sürekli 'yara bandı' önlemleriyle yetinilmesi işsizliği artırdı, sanayiye kan kaybettirdi, çarşı pazarı yangın yerine çevirdi. Ekonomi yönetimi tahribatın kısa sürede ortadan kalkmayacağını açıkladı.

CHP lideri Özgür Özel, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in gözaltına alınmasına sert tepki gösterdi. Özel, Bozbey’in “AK Parti’ye katılmadığı için hedef alındığını” savunarak “Ya partiye katıl ya hapse atıl” dayatması yapıldığını öne sürdü. Özel, “Seçimle kazanamadıkları Bursa’yı operasyonla almaya çalışıyorlar, siz mafya mısınız?” ifadelerini kullandı.

Orta Doğu'da tırmanan askeri gerilim nedeniyle hava sahasını sivil uçuşlara kapatan Irak, güvenlik risklerini gerekçe göstererek bu süreyi 72 saat daha uzattı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonları sürerken, Irak Sivil Havacılık Kurumu uçuş kısıtlamasının 3 Nisan Cuma gününe kadar devam edeceğini duyurdu.

İsrail hükümeti, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları gerekçe göstererek işgal altındaki Doğu Kudüs’teki Mescid-i Aksa’yı 32 gündür ibadete kapalı tutuyor. Ramazan Bayramı’nda 1967’den bu yana ilk kez bayram namazına izin verilmemesi uluslararası tepkilere yol açtı. Fanatik Yahudi gruplar ise bayram süresince Aksa’ya baskın düzenleme çağrılarını yoğunlaştırdı.

Merkez Bankası, Orta Doğu’daki savaşın gelişmekte olan piyasalarda yarattığı satış baskısı ve rezervlerdeki erimenin ardından, yerel bankalarla döviz swap işlemlerini yaklaşık bir yıl sonra yeniden devreye aldı. Adım, lira likiditesini rahatlatma ve sıkı para politikasını koruma çabasının yeni halkası olarak değerlendiriliyor.

ABD-İsrail ile İran arasında süren savaşta bir ay geride kalırken, Hürmüz Boğazı’nda ticaretin aksaması küresel petrol arzını daralttı. Artan güvenlik riskleri ve maliyetler jet yakıtı fiyatlarını hızla yükseltti. Küresel jet yakıtı fiyatı bir ayda yaklaşık iki katına çıkarak 195 dolar seviyesine ulaştı. Avrupa ve Asya’da tedarik baskısı artarken, yükselişin havayolu maliyetleri ve bilet fiyatlarına yansıması bekleniyor.

Netanyahu, ABD ile ortak yürütülen İran’a yönelik saldırıların hedeflerine ilişkin bilgi verdi ancak operasyonların ne zaman biteceğine dair tarih paylaşmadı. Netanyahu, Tahran’ın nükleer programını ve füze kapasitesini zayıflatmayı amaçladıklarını belirterek, saldırıların öncelikli odağının İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları olduğunu savundu.

Dubai açıklarında seyreden tam yüklü bir petrol tankerine silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) saldırı düzenlendi. Reuters haber ajansının bildirdiğine göre, Kuveyt bandıralı tankerde yangın çıkarken, saldırı küresel enerji piyasalarındaki endişeleri artırdı.

İran'a saldırının ilk günü 165 çocuğu Tomahawk füzesiyle öldürerek korkunç bir savaş suçuna imza atan Amerikan ordusunun bir başka okulda da yeni ürettiği füzesini ‘test ettiği’ ortaya çıktı. 21 kişinin öldüğü saldırıda kullanılan ölümcül silahın 'Hassas Saldırı Füzesi' olduğu kanıtlandı.

31 gündür devam eden savaşta ABD ve İsrail, İran'ın enerji altyapısını hedef aldı. Tahran ve çevresindeki elektrik santrallerine düzenlenen hava saldırıları sonucu geniş çaplı elektrik kesintileri yaşanırken, halk kesintilere rağmen hükümete destek gösterileri düzenledi.

Trump, İran'da "yeni ve daha makul bir rejim" olarak tanımladığı ve gizlice müzakere yürüttükleri ismin İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf olduğunu ilk kez dünyaya duyurdu. Eski rejimin "tamamen öldüğünü" belirten Trump, yeni Dini Lider Mücteba Hamaney'in ise "olağanüstü kötü durumda ve ağır yaralı" olduğunu ileri sürdü.

Washington Post gazetesi, İsrail'in İran'daki üst düzey liderleri ortadan kaldırmak için kurduğu devasa suikast ağının perde arkasını yazdı. Habere göre, ABD ile işbölümü yapan İsrail, İran'ın kendi halkını gözetlemek için kurduğu sokak kameralarını ve internet sistemlerini hackleyerek bu verileri çok gizli bir "Yapay Zeka" (AI) platformuna aktarıyor. Savaşın ilk gününde Dini Lider Ali Hamaney'in öldürüldüğü operasyonun da bu yapay zeka sistemi sayesinde saniye saniye planlandığı ortaya çıktı.

Bolu’da yürütülen irtikap soruşturması kapsamında tutuklanan Belediye Başkanı Tanju Özcan ile Belediye Başkan Yardımcısı Süleyman Can hakkında ara karar verildi. Mahkeme, mevcut delil durumu ve tutuklama gerekçelerinin sürdüğü kanaatine vararak her iki ismin de tutukluluk halinin devamına hükmetti.

The New York Times gazetesi, ABD ordusunun İran savaşında işlediği kan donduran bir savaş suçunu görsel kanıtlarla ortaya koydu. NYT'nin analizine göre ABD, savaşın ilk gününde (Lamerd kentindeki bir ilkokulu ve spor salonunu, daha önce savaş alanında hiç "denenmemiş" olan yeni nesil PrSM (Hassas Saldırı Füzesi) ile vurdu.

Japonya’da atom bombası mağdurları, Tel Aviv’in Tokyo Büyükelçiliği’ne ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını kınayan bir mektup gönderdi. Yerel basına göre Büyükelçilik, mektubu okumadan geri çevirdi.

ABD genelinde düzenlenen üçüncü “Krallara Hayır” protestolarında milyonlarca kişi meydanları doldururken, gösterilerde Donald Trump yönetiminin özellikle İran politikası sert şekilde eleştirildi.

MİT Başkanı İbrahim Kalın, İsrail-ABD-İran savaşının yalnızca askeri hedeflerle sınırlı olmadığını, çok daha derin ve uzun vadeli sonuçlar doğurabilecek bir bölgesel kırılmaya zemin hazırladığını söyledi. Kalın, Türkler, Kürtler, Araplar ve Farslar arasında on yıllarca sürebilecek bir çatışma hattının kurulmak istendiğini belirterek, Türkiye’nin bu senaryoya karşı teyakkuz halinde olduğunu vurguladı.

Orta Doğu’da bir ayını dolduran İran-ABD savaşına son vermek amacıyla bölgenin dört stratejik aktörü Pakistan’ın başkentinde bir araya geliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan ve Mısırlı mevkidaşlarıyla birlikte, savaşın sona erdirilmesi ve müzakere sürecinin yönetilmesi için İslamabad’da kritik temaslarda bulunacak.