Back To Top
Bayrama hazır mıyız?

Bayrama hazır mıyız?

 - Son Güncelleme: 04.06.2019 Salı 09:40
- A +

Günlük hayatta kullandığımız dinî kavramlar içinde az sayıda Türkçe kelime arasında “bayram” da var. Divan-ı Lügati’t-Türk’te “badram” olarak geçiyor. “Halk arasında sevinç ve gülüşme” olarak açıklanıyor ve d/y değişmesine de dikkat çekiliyor.

Kulan geyik avlayıp

Bayram kılıp avunalım!

“Kulan” yabani at. Av, esasen hem eğlence hem spor. Avunmak için birebir. Şimdiki bayramlarda ne ile avunacağız?

Artık birbirimizin avıyız!

Kelimenin Arapçası ıyd (îd). “Bayramınız mübarek olsun”un karşılığı “ıydiniz sâid olsun” idi.

Eskiden bayram sırf dinî idi; ramazan ve kurban bayramları vardı. Osmanlı başka bayram bilmezdi. Burada da bir Türkçe ifade söz konusu. Iyd-i fıtr, Iyd-ı adha terkiplerini halk hiç bilmez ve pek kullanılmaz. Sonra “milli” bayramlar ihdas edildi. İlki “Hürriyetin ilanı” olarak bilinen 2.Meşrutiyet’in ilan edildiği günün milli bayram olarak kutlanmasıdır. Daha sonra Cumhuriyet bayramı ardından Hakimiyet-i Milliye Bayramı, yani 23 nisan ve Zafer Bayramı, yani 30 ağustos gelmiştir. 19 Mayıs’ın “bayram” olması ancak Atatürk’ten sonradır.

27 Mayıs darbecileri darbe yıldönümlerini halka bayram olarak kutlatmışlardır. Bu darbe bayramı ancak başka bir darbe ile ortadan kaldırılabilmiştir. 12 Eylülcüler “27 Mayıs Hürriyet ve Anayasa bayramı”nı ilga etmişlerdir!

Bizim görüşümüz: Bayram kelimesinin dinî sahada kalması, diğer “bayram” olarak adlandırılan günlerin “millî gün” olarak kabul edilmesidir. Kut, kutluluk, kudsiyet ancak dinî alanda olabilir ve kutlama tabiri kullanılabilir. Diğer milli günlerin ancak “iyilenmesi” yahut tebrik edilmesi söz konusu olabilir.

Edebiyatımızda bayramname, bayramiye gibi kelimeler varsa da daha çok ıydiyeler, îdiyeler yazılmıştır. Bayram kutlaması mahiyetindeki bu şiirler padişahtan başlıyarak devlet büyüklerine şairler tarafından sunulmuş, karşılığında yüklü caizeler beklenmiştir. Lâle Devri şairi Nedim’in hem Sultan Ahmed’e hem de Sadrazam Damat İbrahim Paşa’yı sunduğu ıydiyeler meşhurdur.

Cihanda böyle bir ıyd olmadı çok sâl ü meh geçdi

Felekde böyle bir gün doğmadı çok subh u şâm oldu

(Çok yıl ve gün geçti, cihanda böyle bir bayram olmadı. Felekte böyle bir gün doğmadı, çok sabah ve akşam oldu…)

Gel benim kaşı hilâlim bize bir ıyd edelim…

Kaşlarımızın şekli bozuldu, bayramlarımızın tadı kaçtı! 

Bayramlarımız buruk…Derdimiz dağlar gibi, hüznümüz bayram tanımıyor. Bir taraftan dünyanın ahvali, coğrafyamızda bitmek tükenmek bilmeyen kirli savaşlar, yüzlerce yıllık yurtlarından sökülen insanlar, Müslümanlar…

İçeride karşılıklı veya karşılıksız kardeşlik ve hatta vatandaşlık hukukunu hiçe sayan ithamlar, küfürler, saldırılar... Aynı ülkede yaşamanın gerektirdiği asgarî nezaketin dahi zaman zaman yok sayıldığı bir zamandayız.

Ezcümle: Bayram geldi fakat onu karşılamaya hiç de hazır değiliz.

Hani derler ya, “bayram barışma, kucaklaşma, küslükleri geride bırakma günüdür…”

Kucaklarımız sırf kendimiz gibi olanlara açık. Böyle giderse, kendimizden başka kucaklayacak kimse bulamayacağız!

Kalbimizi genişleterek, kucağımızı gönlümüz genişliğinde açarak, manasına uygun kuşatıcı bir bayram idrak etmek niyazıyla…

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 04 Haziran 2019 18:49
Cumhuriyet tarihimizin en utanc verici Ramazani geride kaldi. YSK Istanbul secimini iptal ederek skandal bir karara imza atti. Yer sofralarinda iftar, secim propagandasi olarak kullanildi. Tevarih namazi "tevarih namazi etkinligi" oldu. Sehit cenazesine giden muhalefet liderine saldiran inek hirsizi kahraman ilan edildi. Din sovmeni zat 13 yasindaki gayrimuslum bir cocuga annesinden habersiz kelimei sahadet getirtti. Liste uzayip gider...Umarim butun bunlar genclerin gozunden kacmiyordur. Gelecek nesiller dini siyasete alet edenlere taviz vermez insallah.
Devrimci 04 Haziran 2019 18:17
Ahzap Suresi'nin 35. ayetinde oruç tutan erkek ve kadının sevap kazanacakları belirtiliyor. Kuran'ın gösterdiği üzere; İslam dini oruç konusunda zorluk önermez; kolaylık getirir. Ramazan orucunun İslam'ın temel şartı gibi gösterilmesi ve bu orucu tutmayanların inancının eksik olduğu ise hiçbir ciddi temele dayanmayan şeriatçı uydurmasıdır. Önceki dinlerde olduğu gibi İslam dini de orucu; kişinin terbiye edilmesi açısından tavsiye eder. Yani; oruç; iman için değil; kişinin terbiye edilerek topluma kazandırılması açısından bir eski eğitim biçimi olarak kullanılmıştır.Şimdi bayramı sen düş
rasim 04 Haziran 2019 13:33
bayram kelimesi Türkçeymiş yok Farscaymiş kelime kökü şurdan gelmiş. .tamam tamam da bayram ruhuna uygun kutlanıyor mu, öksüzlerin yetimlerin kimsesizlerin kaç tanesini sevindirdik..yine de Sayın doğan kelime hassasiyetin için teşekkür ederim
sayin dogan; ağzına sağlık, tam bir bayram yazısı olmuş. khk ile ihraç olan mağdurlarına biriyim..iki yıldır çocuklarıma ve torunlarıma harçlık veremiyorum, kurban kesemiyorum..buruk, tadı tuzu olmayan bayramların son bulması dilegimle
KARAR OKURU 04 Haziran 2019 11:36
"Sözcükleri biz böyle kullanırız, başkaları böyle kullanır" mantığı, milletin içine nifak tohumları atmaktan başka bir şey değildir. Selamlaşmaktan bayram kutlamaya kadar bu kadar ayrıştıran bir zihniyet, millete zarar verir. Örneğin, selâmün aleyküm, İslam öncesi putperest Araplar'ın da selamlaşma cümlesi idi, bunu alıp dini selamlaşma olarak millete yedirmek, ayrıştırıcı kötülük yapmaktır.
KARAR OKURU 04 Haziran 2019 10:51
"Kut, kutluluk, kudsiyet ancak dinî alanda olabilir ve kutlama tabiri kullanılabilir." yazmışsınız. Demek böyle karar verdiniz. Kut, Türkçedir. İslamdan yüzyıllar önce de "kutlı bolsın" diye kutlardık. Türki Cumhuriyetlerde yeni yıl, doğum günü, Navrız bayramı hala "KUTLI BOLSIN" diye kutlanır. Neden ata yadigarı kutlamamızı dinle sınırlamak istediniz, anlaşılır değil.
Karar Okuru 04 Haziran 2019 10:36
Yozlaşmış, yobazlaşmış anlayışlar kendi kıt ve kısır dünyalarında dolanır durur. İslam dünyası bu bataklığa düşürülmüş durumda debeleniyor. En haklı olduğumuz konularda bile gerilemeye devam ediyoruz, kendimizden kaynaklı sorunlarda suçlu arıyoruz. Bu kumaşın artık dikiş tutmayacağı belli artık. Ruhuna el fatiha..
Takipci 04 Haziran 2019 10:18
B.Manco sarkisinda diyor ki: Bugun bayram erken kalkin cocuklar. Duru ve güzel bir Turkce. Siz, Arapca Farsca corbasi ile halkin hic bir zaman anlamadigi seyleri yazan eski sairlerden ornekler yazmissiniz. O eski sairler ki, isleri gucleri Padisahin gözüne girip kese ile altin kapmak, yani avantacilik...
KARAR OKURU 04 Haziran 2019 22:07
0
Eski sairlerin siirleri de okunsun, yeni sairlerin siirleri de. Eski Turkce, yeni turkce, ozturkce, Turkcedeki Arapca, Farsca, ingilizce kelimeler...Hepsi de Turkcedir, kulturun parcasidir, hazinedir.
Abdullah birisi 04 Haziran 2019 08:42
Bu ülkede etik digergamlık vefa samimi dindarlik bitirildi..hemde titrinde islamci muhafazakar yazan bir iktidar döneminde.ne acı..haddini aşan zıddına inkilap olurmuş..doktorun artık ne yerse yesin diyerek serbest bıraktığı ölümcül hasta gibiyiz..sizde artık neyazaraanız yazın boş..hakemin son düdüğünü bekleyin..benim gibi milyonlarca güruh gibi
KARAR OKURU 04 Haziran 2019 04:02
Deliye her gun bayram.
KARAR OKURU 04 Haziran 2019 02:42
Bayram Farsçadir, lugatit Türkte geçmesi Türkçe olmasini ispatlamaz. O zaman divan ve lugat ta Türkçe mi oluyor. Millî günlere bayram denmemesi hususunda haklisiniz, yalniz tebrik tabiri de olmaz çünkü o da mubarek kilma demektir. Ladînî sey nasil bayram ve mubarek olur?
musto 04 Haziran 2019 01:20
Allah affetsin bundan sonra camiye gidip Diyanet imamların arkasında saf tutmayacağım. Onlar artık çoğunlukla siyasallaştılar AKP arka bahcesi oldular Akit gurubu yön veriyor Eş..k gibi arkalarında saf tutacaksınız diyor.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN