08.07.2020  14:43
SON GÜNCELLEME: 
08.07.2020  14:44
KAYNAK: 
KARAR.COM

Seyithan Boyacı kimdir, kaç yaşında, nereli? Dengbêjlik geleneğinin son temsilcisiydi (Dengbêjlik ne demek?)

Kürt müziğin önemli isimlerinden biri olan Seyithan Boyacı (Seyidxanê Boyaxçî) yaşamını yitirdi. Yaşlılığa bağlı nedenlerden dolayı son 1 yıldır evinde istirahat eden tecrübeli sanatçı, dengbêjlik geleneğinin son temsilcilerindendi. Haberi öğrenen vatandaşlar, 'Seyithan Boyacı kimdir?' ve 'Dengbêjlik ne demek?' sorularının yanıtlarını internette araştırmaya başladı. Detaylar haberimizde...

+
-

'Seyithan Boyacı kimdir, kaç yaşında, nereli?', 'Dengbêjlik nedir?' sorularının yanıtlarını sayfamızda bulabilirsiniz. 7 yaşından beri şarkı söyleyen Seyithan Boyacı (Seyidxanê Boyaxçî), Kürt müziğinin önemli isimlerden biri olarak biliniyor. 25 yıl Diyarbakır Suriçi'nde ayakkabı boyacılığı yapan ve dengbêjlikten de asla vazgeçmeyen Seyithan Boyacı'nın vefat ettiği öğrenildi. İşte detaylar...

SEYİTHAN BOYACI 'SEYİDXANÊ BOYAXÇÎ' KİMDİR?

Kürt kültürünün aşıklık geleneği olan denbêjlik deyince akla ilk gelen isimlerden biri olan Seyithan Boyacı yaşama veda etti.

Uzunca zaman Diyarbakır Dengbêj Evi'nde de icralarına devam eden usta sanatçı geçen yıl yakalandığı hastalık sonucu felç olmuştu. Boyacı, aynı zamanda genç kuşaklara da bu geleneğin aktarımında önemli roller üstlenmiştir. 

Dengbêjlik geleneğinin yüzlerce yıla yayılan tarihindeki birçok ezgiyi hafızasında taşıyan sanatçı, kendisinden önceki örneklerin de aktarıcısı konumundaydı.

1933 yılında dünyaya gelen sanatçı, uzun yıllar belediye temizlik personeli olarak çalıştı. Geçimini sağlayabilmek için iş çıkışlarında Dağkapı'da boyacılık yapan Seyithan, aynı zamanda dengbêj ezgilerini de gündelik hayatında icra etmeye devam etti. 76 yıl boyunca aralıksız denbêjlik geleneğine devam eden Boyacı, 87 yaşında yaşama veda etti.

SEYİTHAN BOYACI KAÇ YAŞINDA?

1933 doğumlu olan Kürt dengbêjlik geleneğinin son temsilcisi, 2020 yılı itibariyle 87 yaşındaydı.

DENGBÊJLİK NE DEMEK?

Kürt sözlü edebiyatında kilam ve stran söyleyen sanatçılar 'dengbêj' adı verilir.

Dengbêj sözcüğünün kelime anlamı; deng ‘ses’, bêj ‘söyle’dir. Bu kelime, sözün ahenkle icra edilmesini sağlayan kişi anlamında kullanılmıştır.

Dengbêjler genellikle köyden köye dolaşarak, hayatlarını söyledikleri destanlar, kılamlar, ilahiler ve hikayeler ile sürdürmektedirler.

Bazıları erbane (tef), bılur (kaval) gibi çalgılarla söyleseler de, dengbêjlerin çoğu herhangi bir çalgı aleti kullanmadan, gırtlak gücüne dayanarak sanatlarını icra ederlerdi.

Kahramanlıkların anlatıldığı ve 'şer' denilen sıtranlardan (şarkı) avcılığa, baharın güzelliği 'kılam'lardan, düğün ve eğlencedeki mutluluktan, zaferlerin heyecanına kadar, hastalıktan kaynaklı acılardan, haksızlık ve birçok konu, değişik şekillerde sanatsal olarak sözlü Kürt edebiyatında yerini almıştır.

DENGBÊJ'İN ANLAMI NEDİR?

Dengbêj kelime manası olarak sese biçim, hayat, renk veren anlamındadır.

Dengbêjlerin seslerini kullanarak yarattıkları yapıtlara lawik ve kilam denir. Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da gelenekselleşmiş olan dengbêjlik özellikle Serhat Bölgesi diye anılan (Van, Kars, Erzurum, Ağrı, Muş gibi yerleşim yeri köylerinde hala sürdürülmektedir.

'Deng' Kürtçe'de 'ses' anlamına geldiği gibi 'haber' anlamında da kullanılmaktadır. Özellikle deyimlerde birçok örneğine rastlamak mümkündür: 'Dengeke ji wan nehat' gibi...

Yaygın olarak bilinenin aksine deng-bêj, 'ses' ve 'söyle' anlamlarından öte 'haber veren', 'haber eden' anlamına gelmektedir.

Dengbêjlik dil aracılığıyla; tarihi, sosyal ve kültürel içeriğe sahip bir gelenektir. Bu manada 'dengbêj' vak'alardan ibaret bir tarihi bildirendir.

 

DİĞER HABERLER
Perseid meteor yağmuru Türkiye'den çıplak gözle izlenebilecek
Bu nasıl bir nezaketsizliktir?
Okullar açılacak mı? Gözler Bilim Kurulunda
CHP, İstanbul Sözleşmesi'ni anlatacak
Okullar için gözler bugünkü toplantıda
'Sayın Ziya Selçuk korona aşısını mı buldunuz?'
YKS tercih sonuçları ne zaman açıklanır?