Arşivde Ara

ABD Başkanı Trump, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satılmasına yönelik itirazlarına sert karşılık verdi. Türkiye’yi “büyük ve güçlü bir müttefik” olarak nitelendiren Trump, silah satışları konusunda başka ülkelerin Washington’a yön veremeyeceğini söyledi.

Trump’ın F-35’ler için Ankara’da verdiği olumlu mesajlara rağmen ABD Dışişleri Bakanlığı’nın son açıklamasında kullanılan ifadeler dikkat çekti. Türkiye’nin S-400 şartını yerine getirmediğinin belirtildiği açıklamada ‘Hamas’ın Türkiye’deki kayıt dışı finans ağları üzerinden fonlara eriştiği’ iddiasına da yer verilmesi ‘Yeni bir şart daha mı koşuluyor’ sorusuna yol açtı.

Dünyanın en büyük petrol üreticileri ve rezerv sahipleri arasında yer alan Rusya, Ukrayna’nın rafinerilere yönelik İHA saldırılarının ardından benzin ithal etmek zorunda kaldı. Yaklaşık 42 bin tonluk Hindistan menşeli yakıt sevkiyatı Rusya’ya ilerlerken, ülkenin rafinaj kapasitesinin yaklaşık yüzde 40’ı devre dışı kaldı. Sevkiyatın önemli bir bölümünün Rusya’dan Hindistan’a gönderilen ham petrolün işlenmesiyle üretilmesi ise krizin çarpıcı boyutunu ortaya koydu.

Washington’ın Kongre’ye gönderdiği 22 Temmuz tarihli mektupta, Türkiye’nin S-400 nedeniyle F-35 programına dönüş için gerekli yasal koşulları henüz yerine getirmediği ve sürecin mevcut haliyle olumsuz ilerlediği bildirildi. Mektupta ayrıca Hamas’ın Türkiye’deki kayıt dışı finans ağları ve ruhsatsız döviz büroları üzerinden fonlara eriştiği iddiası yinelenerek bu akışların kesileceği mesajı verildi.

Çözüm Süreci kapsamında Meclis’e sunulması beklenen örgüt üyelerinin infaz şartlarına ilişkin ‘çerçeve yasa’ taslağında ‘statü’ yer almazken, DEM Parti ve Öcalan ‘statü’yü sürecin temel şartı olarak görüyor. Kamuoyu tepkisinden çekinen iktidarın ise siyasi partilerle görüşme trafiği sonrası ‘statü’ye taslakta başka şekilde yer verebileceği iddia ediliyor.

İYİ Parti Lideri Dervişoğlu, partisinin grup toplantısında gündeme ilişkin konuştu. 'Terörsüz Türkiye' süreci ve hazırlanan yasal düzenlemeleri sert bir dille eleştiren Dervişoğlu; ''2 senedir teröristler için çalışıyorsunuz. Hangi vatandaşın derdi çözülmüştür. Hangi sorunu çözdünüz de şimdi vatandaşla değil teröriste hizmet ediyorsunuz. Teröriste imtiyaz arıyorsunuz. Terörist aşkının neye mal olduğunu geçmişte gördünüz. Bu adımları pervasızca atıyorsunuz. İhanetin zaman aşımı yoktur." dedi.

Anahtar Parti lideri Yavuz Ağıralioğlu, CHP'deki mutlak butlan kararına ilişkin ''Yani CHP'yi kapatsalar mı daha çok hasar olurdu? Yoksa mutlak mutlak karar mı? Kapatsalar daha az hasar olurdu. Hukuk anlamında söylüyorum. Hukuk ihlali anlamında'' dedi.

TBMM Milli Savunma Komisyonu Başkanı ve AK Parti Kayseri Milletvekili Hulusi Akar S-400 ve F-35'e ilişkin ''S-400 konusu bir şekilde çözülecek. Bu konuda birtakım gelişmeler bekliyoruz, umuyoruz, temenni ediyoruz ve olacak gibi görünüyor. Bunun sonunda da önemli ve pozitif gelişmeler olacak şekilde niteliyoruz S-400 konusunu. F-35 programının durdurulmasının gerekçesi S-400, o kalkınca zaten doğrudan F-35 başlayacak'' dedi.

İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Türkiye’ye F-35 satışına karşı çıkması, Washington ile Tel Aviv arasında yeni bir gerilime yol açtı. Beyaz Saray yetkilileri, ABD Başkanı Trump’ın Netanyahu’nun Fox News’teki açıklamalarına “çok öfkelendiğini” ve İsrail Başbakanı’nın bu konuda söz söylemeye hakkı olmadığını düşündüğünü aktardı. Netanyahu’nun iki haftayı aşkın süredir talep ettiği Beyaz Saray görüşmesinin hâlâ programa alınmaması da gerilimin işareti olarak değerlendirildi.

Millî Savunma Bakanlığı, Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri veya Katar’a devredilebileceği iddialarının ardından dikkat çeken bir açıklama yaptı. Bakanlık, “S-400 sistemleriyle ilgili çalışmalar çok yönlü olarak devam etmektedir. Somut gelişmeler olduğunda kamuoyuyla paylaşılacaktır” ifadelerini kullandı. Kremlin, sistemlerin geleceği konusunda Ankara ile temas yürütüldüğünü doğrulamış ancak satışın kesinleştiğini teyit etmemişti.

Silivri'de tutuklu bulunan İBB Başkanı İmamoğlu, YouTube hesabından yayımladığı videoda yargı süreci, NATO Zirvesi ve dış politikaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Gençlere seslenen İmamoğlu, "Türkiye çok yönlü bir yargı çöküşü tehdidi ile karşı karşıya" derken, iktidarın yargı politikalarını ve dış politika yaklaşımını eleştirdi.

ABD'nin NATO Daimi Temsilcisi Büyükelçi Matthew Whitaker, katıldığı CNN canlı yayınında Türkiye'nin F-35 programına dönüş sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, "F-35 gerçekleşebilecek bir anlaşma" dedi.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hasan Basri Yalçın, Türkiye'nin S-400 sistemlerini BAE'ye devrederek F-35 programına döneceği iddialarının spekülasyondan ibaret olduğunu belirterek, "S-400 meselesi ile F-35 meselesinin zırnık kadar alakası yok" dedi.

Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemlerini bir Körfez ülkesine devredebileceği yönündeki iddialar ve Kremlin’in Ankara ile görüşmeler yürütüldüğünü açıklaması, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2019’daki sözlerini yeniden gündeme taşıdı. Erdoğan, o dönem S-400 anlaşmasından geri dönüş olmayacağını belirterek, “Kimse bizden tükürdüğümüzü yalamamızı beklemesin” demişti.

Ankara-Washington ilişkilerindeki en büyük pürüz durumundaki S-400 meselesinde sona gelindi. Türkiye’ye F-35 satışına yeşil ışık yakan Trump'ın CAATSA yaptırımlarını kaldırmak için Rus füzelerini işaret etmesinin ardından ‘S-400’lerin üçüncü bir ülkeye gönderilmesi formülü’ üzerinde uzlaşıldı. Gelişmeyi Moskova da doğruladı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Türkiye’nin envanterindeki Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye yeniden satılması konusunda Ankara ile temas yürütüldüğünü doğruladı. Açıklama, sistemlerin bir Körfez ülkesine satıldığı ve alıcının Birleşik Arap Emirlikleri olabileceği iddialarının gündeme geldiği gün geldi. Ancak satışın tamamlandığına veya alıcı ülkeye ilişkin henüz resmî açıklama yapılmadı.

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve emekli Tümamiral Yankı Bağcıoğlu, S-400 hava savunma sistemi tedarik sürecini eleştirerek, bu süreçte harcanan kaynaklar, geciken savunma projeleri ve devlet itibarında oluştuğunu savunduğu zarar nedeniyle sorumluların kamuoyuna hesap vermesi gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin millî muharip uçağı KAAN’da kullanılacak General Electric üretimi F110-GE-129 motorlarının ihracatında önemli bir aşama geride kaldı. ABD yönetiminin 24 Haziran’da Kongre’ye yaptığı resmî bildirimin ardından başlayan 15 günlük inceleme süresi, satışı durduracak bir kararın kabul edilmemesiyle tamamlandı.

Gazeteci Abdulkadir Selvi, Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satıldığını öne sürdü. Sistemlerin bir Körfez ülkesine gönderileceğini belirten Selvi, satışın bugün resmen açıklanacağını iddia etti.

36. NATO Liderler Zirvesi geride kalırken ABD Başkanı'nın Türkiye’nin F-35 programına dönmesine ilişkin çelişkili açıklamaları gündeme oturdu. Zirvenin ilk günü ‘Türkiye artık F-35’leri alacak’ diye ‘müjde’ veren Trump’ın ertesi gün ‘Bu konuda henüz karar vermedim’ demesi kafa karıştırdı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO Zirvesi'nin ardından yaptığı açıklamada ''Kıymetli dostum ABD Başkanı Sayın Trump ile gerçekleştirdiğimiz yapıcı ve verimli görüşmelerin, milli muharip uçağımız KAAN ve F-35 programı başta olmak üzere savunma sanayisi alanında ülkemizin beklentilerine uygun somut neticelere vesile olacağına inanıyorum" dedi.

EDAM Direktörü Sinan Ülgen, Türkiye’nin F-35 programına dönüşüyle ilgili tartışmalara ilişkin yaptığı değerlendirmede, Trump’ın ilk açıklamalarının olumlu karşılandığını ancak Türkiye’den ayrılırken kullandığı dilin daha “ikircikli” hale geldiğini söyledi. Ülgen’e göre F-35 meselesinde kalıcı çözüm için hem Ankara’nın hem Washington’ın mevcut pozisyonlarından geri adım atması gerekiyor.

ABD Başkanı Trump'ın CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağı ve F-35'lerin verileceği yönündeki açıklamasının ardından, ABD Kongresi'nin "S-400 şartını" aşmak isteyen Türkiye’nin Rus füze sistemlerini bir Körfez ülkesine satmayı planladığı ileri sürüldü.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ardından yaptığı açıklamada Türkiye’nin F-35 programına dönüşü, S-400 engeli ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi. Erdoğan, F-35 alımı için S-400 meselesinin nasıl aşılacağına yönelik soruya “Bizi izlemeye devam edin” cevabını verirken, Trump’ın F-35 ve KAAN motorları konusunda olumlu yaklaşım sergilediğini söyledi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi'nin ardından gelecek yılki zirvenin Arnavutluk'ta gerçekleştirileceğini açıkladı. Rutte, zirvenin tarihinin henüz netleşmediğini belirtirken, ev sahipliği kararının daha önce ittifak tarafından alındığını ifade etti.

Türkiye'nin ev sahipliğinde Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Türk-Amerikan savunma ilişkilerinde tarihi bir kırılmaya sahne oldu

NATO Liderler Zirvesi'ne katılmak için bin kişilik heyetle Ankara'ya gelen Trump'a, ‘Türkiye'yi memnun edecek bir şeyler yapacağım’ sözüyle neyi kastettiği soruldu. CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını açıklayan Trump, F-35 satışına ilişkin de ‘Neden olmasın ki’ dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise ‘5 uçağın sözü verilmişti. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır’ ifadesini kullandı.

CHP lideri Özel, partisinin bu haftaki grup toplantısında NATO Zirvesi için Ankara’ya gelen ABD Başkanı Trump’a sert sözlerle yüklendi. Eskişehir’de yapılan toplantıda konuşan Özel, Trump’ın Anıtkabir’i ziyaret etmemesine tepki göstererek, “Eğer Amerikan Başkanı çocuklarla karşılanacaksa o çocuklar ellerinde İran’da öldürülen 165 kız çocuğunun resmini tutmalıdır” dedi.

New York Times, ABD Başkanı Trump’ın Ankara’daki NATO Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına dönüşü için hazır olduğunu bildirmesinin beklendiğini yazdı. Habere göre karar, Trump’ın 2019’da bizzat uygulamaya koyduğu yasağın tersine çevrilmesi anlamına gelecek.

YRP Genel Başkan Yardımcısı Kılıç, Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesi iktidara kritik uyarılarda bulundu. Türkiye’nin zirvede “veren değil alan taraf” olması gerektiğini söyleyen Kılıç, “NATO, İsrail’in güvenlik kalkanı haline getirilmemelidir. Bu Zirve, Büyük İsrail’in ön adımı olan İbrahim Anlaşmaları’na Türkiye’nin taraf olmasıyla sonuçlanmamalıdır” dedi. Kılıç, İstanbul’da yeni NATO üssü ya da Ege’de yeni Amerikan üssü taleplerine karşı da net tavır alınması gerektiğini söyledi.

Ankara’ya eli dolu geleceğini açıklayan Trump’ın ‘hediye paketinden’ KAAN motoru çıktı. ‘Yerli ve milli’ savaş uçağımızın ABD’den ithal edilmesi gereken aksamının satışı Kongre vetosuna takılmıştı. Beyaz Saray’ın devreye girmesiyle motorların tedariki sağlanırsa ilk etapta 40 adet KAAN uçağının seri üretimi yapılabilecek.

Trump, NATO Genel Sekreteri Rutte’yi Beyaz Saray’da ağırlamadan önce gazetecilerin sorularını cevapladı. Türkiye’ye F-35 savaş uçakları için “hediye paketiyle” gidip gitmeyeceği sorulan Trump, “Sanırım öyle. Muhtemelen onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım” dedi. Trump ayrıca Ankara’daki NATO Zirvesi’ne Cumhurbaşkanı Erdoğan’a duyduğu saygı nedeniyle katılacağını söyledi.

Trump yönetiminin, Kongre’deki itirazlara rağmen Türkiye’ye yüz milyonlarca dolar değerinde onlarca jet motoru satışını ilerletmeye hazırlandığı bildirildi. General Electric üretimi motorların, Türkiye’nin ilk milli muharip uçağı KAAN’da kullanılması bekleniyor. Karar, Ankara’da yapılacak NATO zirvesi öncesinde Türkiye’ye yönelik önemli bir jest olarak değerlendiriliyor.

Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor, Strazburg'daki AP oturumunda kabul edilen Türkiye Raporu'na ilişkin bir basın toplantısı düzenledi. Türkiye'nin Avrupa Birliği katılım sürecinin mevcut şartlarda durağan bir yapıda olduğunu belirten Amor, demokratik standartlardaki gerilemeye vurgu yaptı ve "Burası hala bir demokrasi kulübü. Avrupa'ya giden yol insansız hava aracı fabrikalarından başlamaz; Silivri'den başlar" ifadelerini kullandı.

The Economist, Türkiye’nin NATO’ya son yılların en güçlü ilgisini gösterdiğini yazdı. Analizde, İran savaşı, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, Karadeniz güvenliği, ABD ile ilişkilerdeki yumuşama ve Avrupa’nın Türkiye’ye artan güvenlik ihtiyacının Ankara’nın NATO içindeki önemini yeniden artırdığı belirtildi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye'nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi satın alması nedeniyle F-35 programından çıkarıldığını hatırlatarak, mevcut ABD yasaları çerçevesinde Ankara'nın programdaki statüsünü değiştirme yetkilerinin bulunmadığını söyledi.

İlk Savunma Sanayii Müsteşarı Vahit Erdem, Türkiye Cumhuriyet’in kurulmasından günümüze bu konuda katettiği mersafeyi adım adım yazdı. Türkiye’nin bugün sahip olduğu başarının Turgut Özal zamanında çıkarılan üç sayfalık bir kanunla başladığını belirtti. O dönemki reformları sonuçlarıyla ortaya koyan Erdem ‘Savunma Sanayii’nin güçlü olmasının ülkenin genel sanayisinin güşlü olmasıyla paralel olduğunu söylüyor.

ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, S-400 krizinin "hassas diplomasi" ile birkaç ay içinde çözülebileceğini ve Türkiye’nin F-35 programına dönüşünün NATO’nun bekası için stratejik bir zorunluluk olduğunu belirtti. Barrack, Trump ve Erdoğan arasındaki güçlü diyaloğun, savunma sanayiindeki tıkanıklığı aşmada kilit rol oynayacağını vurguladı.

Antalya Diploması Forumu’nda konuşan ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Barrack’tan skandal açıklamalar: Dünyanın bu bölgesi sadece tek bir şeye saygı duyar: Güç. Demokrasi arayışları çöktü. Bu coğrafyada işe yarayan tek şey güçlü liderlik rejimleri ve merhametli monarşiler.

Antalya Diplomasi Forumu'na, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Barrack'ın bölge ülkelerine yönelik sözleri damga vurdu. Arap Baharı'nın ve demokrasi arayışlarının çöktüğünü iddia eden ABD'li diplomat, bölgede işleyen tek sistemin "iyicil monarşiler veya monarşik cumhuriyetler" olduğunu savunarak açık bir monarşi övgüsünde bulundu.

Yunanistan merkezli bazı yayın organlarında, ABD'nin bölgedeki askeri, lojistik ve stratejik ağırlığını sessiz bir biçimde Türkiye'den Yunanistan'a kaydırdığına dair iddialar içeren analizler yayınlanmaya başlandı. Yunan basını, Washington'ın yeni dönemde Atina'yı bölgedeki ana müttefiki olarak konumlandırdığını öne sürüyor.

Bloomberg'de yer alan habere göre, Türkiye'nin artan İran füze tehdidine karşı hava savunmasını güçlendirmek amacıyla Avrupa üretimi SAMP/T füze savunma sistemleri için İtalya ile satın alma ve ortak üretim görüşmeleri yürüttüğü öğrenildi. Edinilen bilgiye göre, İran'dan Türkiye'deki üslere fırlatılan 4 füzenin NATO tarafından engellenmesi, Ankara'nın "Çelik Kubbe" projesine hız vermesine neden oldu.

Hindistan Savunma Bakanlığı, Rusya'dan yeni S-400 hava savunma sistemlerini de içeren 25 milyar dolarlık yeni askeri satın alım planını onayladı.

KARAR Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni İbrahim Kiras, KARAR'da Türkiye'nin savunma sanayii politikaları ve hava savunma sistemleri üzerine dikkat çeken bir yazı kaleme aldı. S-400 hava savunma sistemlerinin 5 yıldır ambalajında bekletildiğini belirten Kiras, bu tercih yüzünden Türkiye'nin kurucu ortağı olduğu 5. nesil F-35 projesinden çıkarılarak 4. nesil F-16'lara muhtaç kaldığını vurguladı.

İYİ Parti lideri Müsavat Dervişoğlu, "Meclis'te komisyonun kurulma talebinin gerçek sahibi Abdullah Öcalan. Efendim işte son dönemde statüden bahsediyor. İşte aslında halk ozanlarında ayak verme var ya onu yapıyor Sayın Bahçeli. Abdullah Öcalan'ın göz göre göre postacılığını yapıyor bu süreçte. Bunun tarafımızdan kabul edilebilecek bir yanı yok'' ifadelerini kullandı.

MHP lideri Devlet Bahçeli, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kürtleri İran’a karşı sahaya sürme yönündeki yaklaşımına tepki gösterdi. Bahçeli, “Kürt kardeşlerimizi sahaya sürmek için ortam yoklayan hiçbir mihraka Kürtler paralı askerlik yapmaz, yapmamalıdır. Kürt kardeşim satılık değildir, kiralık değildir, tetikçi değildir!” dedi.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Malatya'da bir savunma hamlesine imza atarak Patriot Hava Savunma Sistemi'nin konuşlandırıldığını duyurdu. Son dakika açıklama akabinde Patriot Sistemi nedir, özellikleri neler? soruları yanıtlarını bekliyor

CHP lideri Özgür Özel, ''Bugün Hatay'a yönelen füze, NATO tarafından düşürülmese büyük bir facia ortaya çıkacaktır. Erdoğan hükümeti bunu ihmal etmiştir. F35'leri Erdoğan'ın dostu Trump ihmal etmektedir. F-16'ları hükümet modernize edememiş. Amerikan korkusuna, S-400'leri hangarda tutmuş, bugün Hatay'a Kahramanmaraş'a konuşlandıramamaktadır'' ifadelerini kullandı.