İtinayla sahte tarih yazılır
Geçen haftaki “Cumartesi Yazısı”nda iki tür tarih yazımından söz etmiştik: “Biri, belirli bir alanda veya belirli bir konuda elde mevcut...
İnsanlık ilerliyor mu? Nereye doğru?
Kant’ın “ebedi barış” projesinden söz etmiştik. Nasıl ki devlet kurumu birbirimizle çatışmadan, birbirimize zarar vermeden uyum ve huzur...
Yeni bir dünya düzeni hâlâ mümkün
Barış insanlığın en büyük ortak hedefidir. Felsefe, bilim, sanat… İnsanlığın bütün kültürel, yani zihinsel üretimi barışa ulaşmanın...
Abdülhamid’in kaleminden Atatürk
İki türlü tarih yazılabilir: Biri, belirli bir alanda veya belirli bir konuda elde mevcut bulunan bilgilere/belgelere bakarak bunlardan bir sonuç...
Pis bir gerçek güzelim teoriyi mahvetti
Özellikle sosyal bilimcilerin kendi çabalarının zayıf tarafını ifade etmek için kullandıkları ironik bir ifadedir başlıktaki söz. Ne de olsa...
‘Kemalist Cumhuriyet’in başarısı ve başarısızlığı
Cumhuriyet’in ilan edilişinin üzerinden 95 yıl geçmiş. Buna rağmen toplumun bazı kesimlerinde cumhuriyet kavramının hâlâ tartışma konusu...
Eski tartışmanın banttan yayını
Son günlerde neredeyse toplumun bütün kesimlerinin dahil olduğu “Andımız” polemiği bağlamında konuşulanlar bana çok tanıdık geliyor. Ondokuzuncu...
‘Andımız’ı okusak da mı ‘millet’ olsak
Dışarıdan bakıldığında fazlasıyla düz görünüyor olabilir ama aslında “Andımız” meselesi gerçekten çok karmaşık bir mesele. Neredeyse...
Prens bunu niye yaptı
Cemal Kaşıkçı cinayetinin Suudi Arabistan yönetimine pahalıya mal olacağı, inkâr ve örtbas arayışlarının sonuç vermeyeceği, çünkü mızrağın...
Kaşıkçı cinayetinin siyasi sonuçları olur mu?
Suudilerin yabancı bir ülkede adeta ellerini kollarını sallayarak işlemeye cüret edebildikleri Kaşıkçı cinayeti birçok bakımdan bardağı taşıran...
Cumhur ittifakının en çok kazanan ortağı
Siyaset bilimcilerin neredeyse bir kural olarak söz ettikleri bir realite var: Koalisyon hükümetlerinde her zaman olmasa da çoğu zaman büyük ortak...
İslamcılık ideoloji mi?
CUMARTESİ YAZILARIİdeoloji kavramını dar anlamda “siyasi ve/veya toplumsal tasarım” olarak tanımlarsak, her ideolojinin bir ütopyası vardır....
İslamcılık tartışmalarının ‘hülasa’sı
Bir süredir bu sütunlarda tartışmaya çalıştığımız İslamcılık konusunun aslında masaya yatırılıp değerlendirilmesi gereken daha birçok...
‘Çok hukukluluk’tan ‘tek millet’e Neo-İslamcılık
Kısa süre önce gündemimizi yoğun biçimde meşgul eden ama sonra çabucak unuttuğumuz “müftü nikahı” tartışmalarını hatırlatarak “çok...
‘Modern İslamcılık’ versus ‘post-modern İslamcılık’
Bir seneden fazla oldu, müftülere nikah kıyma yetkisi verilmesine ilişkin tartışmalar bağlamında şunu yazmıştım: İlahiyatçıların “dinimizde...
Muhafazakarlıktan İslamcılığa İslamcılıktan muhafazakarlığa
Cumhuriyet Türkiye’sinde “İslamcılık” dendiğinde anlaşılan anti-modernist toplumsal reaksiyon ve bilahare “dini kuralların geçerli olduğu...
İki tür ‘İslamcılık’ mı var?
Cihan Harbi sonunda “Devlet-i ebed müddet” diye bildiğimiz imparatorlukla beraber aslında eski her şeyi kaybedip yeni her şeye sıfırdan başlamanın...
İslamcılık halk için mi devlet için mi
Nerede kalmıştık... “İkinci Meşrutiyet yıllarıyla Cumhuriyet dönemi arasındaki zaman aralığı çok kısaydı ama bu sırada sanki bir dünyada...
Afgani ‘ümmetçi’ miydi ‘milliyetçi’ mi?
Burada kitap yazmıyoruz, nihayet gazete yazısı yazıyoruz. Onun için etkileşime büsbütün kapalı olma lüksümüz yok. KARAR’ın internet sitesindeki...
İslamcılar, Türkçüler, Cemaleddin Afgani
İslam dünyasının dört bir yanındaki uyanış hareketlerine ilham veren, rehberlik eden Cemaleddin Afgani’ye göre Müslümanların Batı emperyalizmi...
‘Vatan şairi’ ile gezgin bilge’
Namık Kemal ile Cemaleddin Afgani’nin benzerlikleri ve ortak özellikleri çok fazla. En başta yaşıtlar. Biri 1838, öbürü 1840 doğumlu. Dolayısıyla...
İlk İslamcılar: Yeni Osmanlılar
Osmanlıların ve genel olarak İslam toplumlarının Avrupa’nın siyasi-iktisadi-kültürel üstünlüğü karşısında rekabet edemez hale geldikleri...
Tanzimat’a karşı İslamcılık
CUMARTESİ YAZILARIİslamcılık ve Türkçülük akımlarının aşağı yukarı aynı dönemde ortaya çıkıp aydınlar arasında yaygınlık kazanmaları...
Bin yıl önce İslam bin yıl sonra İslamcılık
Yaklaşık bin senelik bir hikâyeden söz ediyoruz. Dramatik bir rol değişiminden. 19. asırda İslam dünyasının her yanında hissedilen “zillet”...
İslamcılığın kökleri Batı Avrupa’da
İslamcılık bir çözüm arayışı olarak ortaya çıkmıştı. Neye çözüm? Müslümanların içine düştükleri “zillet” haline… Burada 19....
‘Sosyolojik İslamcılık’ versus ‘Entelektüel İslamcılık’
İslamcılık akımı ondokuzuncu asrın son yarısında ve yirminci asrın ilk çeyreğinde özellikle aydınlar muhitinde etkili olmuş ama Cihan Harbi...
İslamcılık mı dediniz?
15 yıllık AK Parti iktidarı süresince gündemden hiç düşmeyen tartışma konularımızdan biri İslamcılık. Ama İslamcılık derken, aslında...
Yeni bir ‘tarz-ı siyaset’in sembolü: Malazgirt
Ondokuzuncu asrın son ve yirminci asrın ilk çeyreğinde aydınlarımızı peşinden sürükleyen fikir akımlarının hepsinin ortak yanı “devleti...
‘Rum vatandaşlarımız rahatsız olmasın’
Osmanlı ne fetih günlerini andı ne de zafer yıldönümlerini kutladı. Yirminci asrın başlarına kadar böyle bir şey yapmayı akıl eden kimse...
Sanatçının genç bir tüccar olarak portresi
CUMARTESİ YAZILARI Kuzey Rönesansı’nın en önemli aktörlerinden Alman ressam Albrecht Dürer aynı zamanda eserleriyle Protestan Reformasyonu’nu...
İbrahimî gelenek ve ‘kurban’ın anlamı
Kurban aslında Hac ibadetinin bir parçası. Bundan dolayı bu bayramın kurban kavramıyla adlandırılmasını doğru bulmayanlar var. Çünkü esas...
Güneyde toplumsal kuzeyde bireysel
Roma İmparatorluğu bile Avrupa’nın kuzeyi ile güneyini adamakıllı birleştirememişti. Bunu Hristiyanlık başardı. Ne var ki bir süre sonra...
Amerika’nın Türkiye’den vazgeçme lüksü
ABD ve Türkiye arasındaki ilişkilerin özellikle son birkaç yıldır ciddi sıkıntılar yaşadığını bütün dünya biliyor. Bu durumun görünen...
Krizi fırsata çevirmenin yolu
Toplumsal çapta yaşanan büyük badireler her zaman bir sınav niteliği taşır ve çoğu zaman bu sınavlarda başarılı olanların önünde yeni...
Trump’la anlaşmazlığımızın asıl sebebi
Son yıllarda Washington’la ilişkilerimizin gözle görülür birtakım arızalar vermeye başlaması ve nihayet geçtiğimiz hafta itibarıyla bu arızaların...
Şehirli insan etnik kimliği ne yapsın
Belki sizin de dikkatinizi çekmiştir, birkaç gündür sosyal medyada yeni bir tartışma sürüyor. Aslında hiç de yeni sayılmaz ama Türkiye’de...
Sanatın dini, mezhebin milliyeti
CUMARTESİ YAZILARI Avrupa’da kuzey ile güney geçmiş asırlarda bugüne göre çok daha uzaktı birbirine. Kuzeyde Germen kökenli topluluklar, güneyde...
Değerlerimiz var, kurallarımız yok
İstanbul’da son günlerde yağan şiddetli yaz yağmurlarının birbiri ardınca bina göçüklerine yol açması sıradan bir durum değil. Belli ki...
Kilise duvarlarından inen resimler
CUMARTESİ YAZILARIRönesans umumiyetle sanatta Yunan ve Latin kaynaklarına dönüş hareketi diye anlatılır. Ne var ki bu dönemde üretilen eserlere...
Bizim parti eleştiriyi hak etmiyor
Taraftarlık bize kimlik verir. Özelliksiz, sıradan bir insan olmaktan kurtarır. Bir özelliğimiz olur. Belki nitelik kazanamayız ama niteliksizliğimiz...
İYİ Parti’nin bir geleceği var mı?
Biliyorsunuz, Türkiye’de siyasi partilerin, özellikle de sağ partilerin toplumdaki karşılığı başında bulunan lidere endekslidir. Dolayısıyla...
Burjuvazinin anayurdunda bir Rönesans hikâyesi
CUMARTESİ YAZILARIBakmayın Picasso’nun “sanat hakikatin ne olmadığını anlamamızı sağlayan bir yalandır” demesine, o laf sanat eserinin...
İklim müsait olmasaydı bunlar yetişmezdi
Çoğu kişi Adnan Oktar grubuna yönelik operasyona şaşırdı, arkasında siyasi bir sebep aradı. Oysa sebepler siyasi değil düpedüz adli. Gizli...
Fransızlar bizden daha iyi mi top oynuyor
Bu yazın birkaç haftası boyunca yeryüzünün nerdeyse her köşesinde insanların çok büyük bir bölümünün ortak gündemi futboldu. Böylece...
Bütün insanlar aynı rüyayı görüyor
CUMARTESİ YAZILARI Tarihe göz attığınızda görüyorsunuz ki bazı toplumlar veya bazı medeniyetler çoğu zaman diğerlerinin hiç değilse bir...
Yeni kabineden ne beklemeliyiz
Seçimden sonra yeni kabinenin açıklanmasını ülke olarak merakla ve ilgiyle izledik. O gün bugündür gazetelerde heyecanlı haberler çıkmaya devam...
Niye onlar zengin, biz fakiriz
Beş parmağın beşi bir değil. Nasıl ki bazı insanlar başka insanlardan daha zengin, daha akıllı veya daha güçlü olabiliyorsa, bazı toplumlar...
Sanayi devrimi neden Anadolu’da başlamadı
CUMARTESİ YAZILARITarım devriminin neden başka bir coğrafyada değil de Mezopotamya’da, sanayi devriminin neden Batı Avrupa’da başladığını...
