Görüşler
TMMOB’de sessiz seçimler, zayıf temsiliyet
TMMOB’de sessiz seçimler, zayıf temsiliyet Yusuf Tosun
Petrol devri kapanırken Amerika'da yeni cephe: Görünmez savaşın ayak sesleri
Görünmez savaşın ayak sesleri Göktuğ Çalışkan Doktora öğrencisi Göktuğ Çalışkan 2026’ya girerken küresel piyasalarda artık petrol yerine geleceğin teknolojilerinin maddesi olan lityum, kobalt ve bakırın konuşulduğunu, bu yeni gelişmenin de Afrika’yı tekrar en kanlı ve en stratejik satranç tahtasına dönüştürmeye başladığını yazdı.
Trump’ın “Barış Planı” ve 21. Yüzyıl sömürgeciliğinin yeni biçimi
Trump’ın “Barış Planı” ve 21. Yüzyıl sömürgeciliğinin yeni biçimi Levent Baştürk Gazze’nin, bir yaşam alanı değil, yönetim teknolojilerinin test edildiği bir laboratuvara dönüştürülmekte olduğunu belirten Levent Baştürk, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze “Barış Planı”nı yazdı.
Din kökenli hukuk kurallarında yorum
Din kökenli hukuk kurallarında yorum Prof. Dr. Niyazi Öktem Hukukta adaletin sağlanması, hakkaniyete dayalı çözümlerin elde edilmesi için sosyolojik ve gâi, amaçsal yorumların esas kabul edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Niyazi Öktem, din kökenli hukuk kuralları, kutsal normlar ve hukukçu-ilahiyatçılar arasında fikir birliğinin olmayacağını yazdı.
Tunuslu Hayreddin Paşa ve bitmeyen sancımız
Tunuslu Hayreddin Paşa ve bitmeyen sancımız Mustafa Yeneroğlu İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, ölümünün 135’inci yıldönümünde Osmanlı’nın geç dönem sadrazamlarından Tunuslu Hayreddin Paşa’nın fikir dünyasına bakıyor. Yeneroğlu, Daron Acemoğlu’na Nobel Ekonomi Ödülü getiren ‘kalkınmanın temelinin kapsayıcı kurumlar ve mülkiyet güvenliği olduğu’ tezinin Paşa’nın reform taleplerinin merkezini oluşturduğunu belirtiyor.
“Gençler, nereye?”: Çok konuşup az duyanlara
Çok konuşup az duyanlara Menekşe Tokyay Gençleri anlatmıyor; onları gerçekten dinliyor ve bizim de dinlememizi sağlıyor. Bu kitapta gençler birer ‘sorun alanı’ değil, birer hak sahibi özne olarak karşımıza çıkıyor. Gitmek isteyen gidemiyor, kalmak isteyen kalamıyor. Gençler kayıp değil, sessiz de değiller.
Yıllar sonra soru(m) aynı: : Yapay zekâ insanın neyi olur?
Yapay zekâ insanın neyi olur? Sadettin Elibol Felsefeci ve yazar Sadettin Elibol, günümüzde kiminin çağın teknolojisi kiminin geleceğin tehdidi dediği yapay zekayı yazdı. Yapay zekanın ‘İnsanın özelliğini parçaladığını’ söyleyen Elibol, düşünme, niyetlenme, seçme, gerçekleştirme, sorumluluk vb. niteliklerin algoritmalarca yönlendirildiğini, böylece kendisiyle ilişkisinin bile değiştiğini belirtiyor.
YÖK: Bir kurumun çöküşü
YÖK: Bir kurumun çöküşü Yusuf Ziya Özcan Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, YÖK’ün üniversitelere rektör atanması sürecinde nasıl etkisiz kaldığını yazdı. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi rektörlük için 82 akademisyenin başvurduğunu, YÖK’ün isimler arasında üç kişiyi seçerek Cumhurbaşkanlığı’na sunduğunu ancak atanan kişinin kurumun belirlediği listenin dışından seçildiğini belirtti.
Türkiye ve İslam dünyasında düşünememe sorunu
Türkiye ve İslam dünyasında düşünememe sorunu Tarık Çelenk Ekopolitik Düşünce Merkezi’nin kurucusu Tarık Çelenk, eğitimin esas meselesinin bilgilendirmek değil, doğru düşünebilme yetisi kazandırabilmek olduğunu yazdı.
Medyanın Suriye konusundaki sorunlu dili
Medyanın Suriye konusundaki sorunlu dili Hakan Temiztürk Prof. Dr. Hakan Temiztürk, Suriye’de yaşanan gelişmelere ilişkin Türk basınının yaklaşımını yazdı. Temiztürk iktidara yakın basının, basının geri kalanını ve siyasetçilerin kullandığı ifadeleri hedefe koyup eleştirmesini hatalı, yanlış, kötü ve haksız bir üslup olarak değerlendiriyor.
Anadolu’nun bitmeyen cümlesi: Ekmek ve su
Anadolu’nun bitmeyen cümlesi: Ekmek ve su Remzi Çağrı Uzun Avukat Remzi Çağrı Uzun, Alman arkeolog H. Wincler, birinci dünya savaşı öncesinde Boğazköy'de yaptığı kazıları yazdı. Uzun, Wincler'in kazılardan çıkardığı sayısı yirmi beş bini bulan Hititçe tabletlerin nasıl çözüldüğünü ve yazıtlarda ne denildiğini ele alıyor.
Yeni dönemin eşiği: Silahın gölgesinde siyaset olmaz
Silahın gölgesinde siyaset olmaz Adnan Boynukara Suriye’nin geleceği, silahlı yapılardan arındırılmış bir siyasal düzenle; Kürt meselesinin geleceği ise şiddetten tamamen kopmuş bir siyaset diliyle mümkün. Hem örgütler hem de devletler açısından temel hedef, demokratik dönüşüm olmalı.
Demokrasinin gizli düşmanı: Chilling Effect
Demokrasinin gizli düşmanı: Chilling Effect Remzi Çağrı Uzun Hukukçu yazar Remzi Çağrı Uzun, bir tweet atanın veya bir barışçıl eyleme katılanın artık gözaltına alına alınma korkusu yaşadığını yazdı. Günümüzde hukukta buna 'caydırıcı etki' denildiğini ifade eden Uzun 'Caydırıcı etki, demokrasiyi, sivil toplumu sessizce, içten içe oymakta' diye belirtiyor.
Terörsüz Türkiye Süreci’nde ikna krizi
Terörsüz Türkiye Süreci’nde ikna krizi Necati Özkan Siyasal İletişimci Necati Özkan, Terörsüz Türkiye Süreci’ne ilişkin toplumda yaşanan ‘ikna sorunu’nu ve sürecin neden ‘ikinci aşama’ya geçemediğinin nedenlerini yazdı. ‘Üç temel neden var’ diyen Özkan bunları sebepleriyle birlikte açıklıyor.
Amerikan rüyasından uyanırken
Amerikan rüyasından uyanırken Doç. Dr. Ünay Tamgaç Tezcan Doç. Dr. Ünay Tamgaç Tezcan, Trump’ın ilk dönemiyle başlayan ve devam eden ABD-Çin ticaret geriliminin arkasındaki nedenleri yazdı. ‘Ticaret savaşı’nı sadece bir politik sapma olarak okumanın yanlış olacağını söyleyen Tezcan, Çin’e yönelik sert tutumun ABD’nin öncülük ettiği entegrasyona dayalı küresel ekonomik düzenin artık kendi sınırlarına dayanmasının da bir sonucu olduğunu söylüyor.
Suriye’de zaman geri geldi: Halep’te kapanan yol açılan hesap
Halep’te kapanan yol açılan hesap Cihat Arpacık Halep’te Şeyh Maksud ve Eşrefiye’ye giren Suriye ordusu, yalnızca birkaç mahalleyi değil, 2016’da yarım kalan bir hesabı da kapattı; YPG için mesele artık direnmek değil, yanlış okunan zamanın bedelini ödeyerek neye dönüşeceğine karar vermek.
Dijital vicdan: Dijital çağda insanlığın yeni imtihanı
Dijital çağda insanlığın yeni imtihanı Batuhan Mumcu Kültür ve Turizm Bakanı Yardımcı Dr. Batuhan Mumcu, ‘dijital vicdan’ı yazdı. İnsanların bu günlerde yalnızca izleyen ya da okuyan değil; paylaşıp yönlendirdiğini belirten Mumcu, bu noktada devreye girmesi gerektiğini ifade ettiği ‘dijital vicdan’ın bireyin iletişim eylemini yalnızca ‘ifade özgürlüğü bağlamında değil; ‘etik sorumluluk’ çerçevesinde de değerlendirmesi gerektiğini ifade ediyor.
Ahmet Yaşar Ocak’tan ‘Farklı Bir İslâm Tarihi’
Ahmet Yaşar Ocak’tan ‘Farklı Bir İslâm Tarihi’ Abbas Bilgili Hukukcu ve yazar Abbas Bilgili, Ahmet Yaşar Ocak’ın İletişim Yayınları’ndan çıkan Farklı Bir İslam Tarihi, kitabını yazdı. Ocak’ın İslam’ın tarih içinde karşılaştığı kırılma noktalarına ve bu kırılma sonucundaki dönüşüme odaklandığını belirten Bilgili, bu haliyle de kitabın tarihten daha fazlası ve tarihle birlikte de sorgulayıcı bir fikir eseri olduğunu söylüyor.
Hukukun öksüz kaldığı gün: Sokrates’in baldıranından Ebu Hanife’nin zindanına bir medeniyetin trajedisi
Sokrates’in baldıranından Ebu Hanife’nin zindanına bir medeniyetin trajedisi Mustafa Yeneroğlu İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, İslam dünyasının ‘Sokrates’i olarak tanımladığı ‘İmam-ı Azam’ı konu edindiği yazısında, Sokrates hâlâ konuşmaya devam ederken, Ebu Hanife’nin sesinin neden kısıldığını sorguluyor.
Hukukun sonu, cezasızlık çağı ve Venezuela’ya müdahale
Hukukun sonu, cezasızlık çağı ve Venezuela’ya müdahale Levent Baştürk Araştırmacı Levent Baştürk, uluslararası hukuku fiilen ortadan kaldıran ABD'nin Venezuela'ya saldırısını yazıyor. Devlet Başkanı Maduro'nun kaçırılmasını ve son iki yıldır Gazze’de yaşanan soykırımı 'hukukun sonu' ve 'cezasızlık çağı' kavramlarıyla açıklıyor.
Bağımlılıkta ‘sınıflar’ çöktü
Bağımlılıkta ‘sınıflar’ çöktü Osman Atalay Son beş yılda uyuşturucu ve bahis bağımlılığı, yoksulluk ile refahın, işsizlik ile kariyer doygunluğunun kesiştiği ortak bir zeminde toplumun tüm katmanlarına yayıldı. Teknolojik dönüşümün yarattığı anlam boşluğu ve kontrolsüz haz arayışı ile yoksulluk ve gelecek kaygısı, Türkiye’yi sınıflar üstü bir sosyolojik savrulma ve derin bir toplumsal trajediyle karşı karşıya bırakıyor.
Yeşilçam’ın Tutunamayan Yıldızları-3 |Gölgede kalan bir ışığın hikâyesi: Nilgün Saraylı
Gölgede kalan bir ışığın hikâyesi: Nilgün Saraylı Mehmet Utku Şentürk İletişim uzmanı Mehmet Utku Şentürk, Yeşilçam'a kısa kariyerlerine rağmen yıllardır hatırlanan izler bırakan yıldızların gölgede kalan hikayelerini yazıyor.
Donroe Doktrini: 1945’e suikast
Donroe Doktrini: 1945’e suikast Taha Özhan Orta Doğu’dan Asya-Pasifik’e, Avrupa’dan Latin Amerika’ya uzanan geniş jeopolitik yelpazede uluslararası sistem, aynı anda birçok krizin iç içe geçtiği bir 'birleşik türbülans' döneminden geçiyor. Washington ise bu dönemde küresel ölçekte çoklu cephelere yayılmış, ekonomik ve askeri zeminlerde baskıcı ve öngörülemez bir angajman tarzını ortaya koyuyor. Bu tablo, birbirini tetikleyen bölgesel kırılmaların egemen olduğu bir döneme kapı aralıyor.
Tarihçi Şükrü Hanioğlu, Taha Akyol’un sorularını cevaplandırdı: Modernleşme tarihimizde ekonomi ikinci planda
Modernleşme tarihimizde ekonomi ikinci planda M. Şükrü Hanioğlu Ulu Önder... Ulu Hakan... Bunların kullanımındaki yaygınlık derecesi, toplumumuzun çoğulculuk seviyesini de ortaya koymaktadır... Yapısal kültlerin çatıştığı, bireylerin hatırı sayılı bir bölümünün bunlar arasında tercih yaptığı bir toplumun bu alanda iyi bir karneye sahip olmadığını vurgulamak gereklidir.
Tarihçi Şükrü Hanioğlu, Taha Akyol’un sorularını cevaplandırdı: Bir entelektüel olarak Atatürk
Bir entelektüel olarak Atatürk M. Şükrü Hanioğlu "Entelektüel biyografi... toplumda inşa edilen değişik, örneğin “Sosyalist Atatürk” veya “İslâmcı Gazi Mustafa Kemal” benzeri kurgulamaların gerçeklikle fazlasıyla çeliştiğini ortaya koyuyor. "
Ümmetin yetimi Uygurlar
Ümmetin yetimi Uygurlar Yücel Tanay Araştırmacı yazar Yücel Tanay, soykırıma uğrayan Uygurların İslam dünyası tarafından yalnız bırakıldığını yazıyor. Uygur Türkleri için ‘İslam ümmetinin yetimleri’ diyen Tanay, Doğu Türkistan’da yaşananların artık görmezden gelinebilecek bir ‘bölgesel sorun’ değil; insanlığın ve İslam dünyasının açık bir imtihanı olduğunu söylüyor.
Anthony Braxton: Yeni yaratıcılık ve yeni müzik
Anthony Braxton: Yeni yaratıcılık ve yeni müzik Halil Turhanlı ‘Ütopyanın Sesleri’ ve ‘Tuhaf Günler Peşimizde’ kitabının yazarı Halil Turhanlı, 1960’lı yıllarda cazla bağlarını sorgulayan siyahi müzisyenleri yazdı. Turhanlı, cazı önyargı etiketlerinden kurtarmaya çalışan ve yenilik arayan bu müzisyenler arasında Anthony Braxton’ın ön safta olduğunu söylüyor.
Çocuk yapmak
Çocuk yapmak Muhsin Altun ‘İsyan Hikayeleri /İtaatsizliğin Antropolojisi’nin yazarı Muhsin Altun, son dönemde yeniden gündeme gelen ‘demografik değişim’ ve ‘nüfus artış hızının düşmesi’ konularına ilişkin tartışmalara değiniyor.
2025’in sonunda aile ve nüfusumuzun Z raporu
2025’in sonunda aile ve nüfusumuzun Z raporu Tarık Tuncay Bizim kuşağımız, modern zamanların gördüğü hem en “fedakâr” hem de en “yorgun” profildir. Sabah ofiste beyaz yakalı bir profesyonel olarak performans sergilemek, öğlen yaşlı annesini doktora götürmek, akşam ise çocuğunun ödevini kontrol edip “kaliteli zaman” geçirmek zorundadır. Kendisine ayıracak bir “ben” zamanı kalmamıştır.
Türkistan'da Çin hegemonyasının doğallaştırılması: Yeşil söylemin gri gerçeği
Türkistan'da Çin hegemonyasının doğallaştırılması: Yeşil söylemin gri gerçeği Yücel Tanay Çin Halk Cumhuriyeti’nin (ÇHC) resmi yayın organlarından Xinjiang Daily’de yayımlanan ve “Orta Asya Ekonomik İşbirliği Tianshan Forumu”nu konu alan haber metni, Pekin’in bölgeye yönelik stratejik niyetlerini anlamak için eşsiz bir pencere sunmaktadır. Bu tür metinler, diplomatik ve ekonomik iş birliği söyleminin arkasına ustalıkla gizlenmiş olan Çin devletinin emperyal niyetlerini ve hegemonya kurma stratejilerini ortaya çıkarmaktadır.
Asgari ücret, savruk dil ve insanca yaşam beklentisi
Asgari ücret, savruk dil ve insanca yaşam beklentisi Abdulbaki Değer Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı Abdulbaki Değer, ilk kez bu yıl açlık sınırı altında açıklanan asgari ücretin belirlenmesi sürecini yazdı. Yetkili kişi, merci ve makamlardakilerin kullandığı dili eleştiren Değer, asgari ücret, açlık sınırı, yoksulluk sınırı, enflasyon rakamları gibi ifadelerin dışsal bir gerçekliğin önemsiz tarifleri gibi algılandığını belirtiyor.
Her devrin sakıncalısı: Mehmet Akif Ersoy
Mehmet Akif Ersoy Mustafa Yeneroğlu İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, Mehmet Akif Ersoy'u yazdı. İstiklal Şairi'nin Türk modernleşme tarihinin en sancılı ve en onurlu figürlerinden biri olsuğunu söyleyen Yeneroğlu 'Onu anlamak; İmparatorluğun çöküş psikolojisini, Milli Mücadele’nin meşruiyet temellerini ve Cumhuriyet’in kuruluş travmalarını da anlamaktır' diyor.
Sahel’de ulus-devletin iflası ve yeni vesayet düzeni
Sahel’de ulus-devletin iflası ve yeni vesayet düzeni Göktuğ Çalışkan Fas’ta doktora yapan Göktuğ Çalışkan, Orta Batı Afrika’da yaşanan değişimi yazdı. Dünyanın Sahel bölgesinde yaşananları sığ bir terör ve darbe parantezi içerisine hapsederek okuma gafletinde olduğunu belirten Çalışkan, oysa tablonun çok farklı olduğunu söylüyor.
Mısır’a sığınan hüzün: Mehmet Âkif’in on bir yıllık gurbeti
Mehmet Âkif’in on bir yıllık gurbeti Yusuf Tosun Âkif’in Mısır yılları, sadece bir sürgün hikâyesi değil; bir vicdanın, devrinden kovulmasının hikâyesidir. Yeni rejim, onun temsil ettiği düşünceyi tehdit olarak gördü; o da kırılgan bir ruha sahip olduğundan kavga etmeyi değil, susup çekilmeyi tercih etti. Yine bugün anlıyoruz ki Mehmet Âkif’in Mısır’a gidişi bir kaçış değil, bir duruştu.
Çin’in Uygurlara uyguladığı kültürel soykırımın entelektüel cephesi: Uygur aydınlarının tasfiyesi
Uygur aydınlarının tasfiyesi Yücel Tanay Yücel Tanay, Çin’in Doğu Türkistan’da Uygurlara uyguladığı soykırımın kültürel boyutunu yazdı. Uygurların kültürel hafızası niteliğinde olan aydınların nasıl kaybedildiğini, zindanlara atıldığını ve bundaki amacın ne olduğunu irdeleyen Tanay, Pekin’in her konuda toplumun belleğini yok etmeye çalıştığını aktarıyor.
Türkiye’de devlet adamları ve toplumu çürüten siyaset
Türkiye’de devlet adamları ve toplumu çürüten siyaset Prof. Dr. İlhami Güler Prof. Dr. İlhami Güler, Türkiye’de toplumun çürümesinde siyasetin etkisini ve sonuçlarını yazdı. “Türkiye’de toplumun politik bağlamda ‘Reşit’ olmadığı; sürekli Önder, Baba, Çoban, Başbuğ, Şeyh Efendi, Hoca Efendi, Lider, Karizma… aradığı bir gerçektir” diyen Güler 1950 ile 1980 arasında görev yapan Menderes, Demirel, Türkeş, Erbakan, Ecevit, Baykal gibi siyasetçileri değerlendirdi.
Kalem ve koltuk paradoksu
Kalem ve koltuk paradoksu Dr. Hayati Bice Dr. Hayati Bice, Yazar Elif Şafak'ın geçtiğimiz günlerde İngiliz Kraliyet Edebiyat Derneği'ne başkan seçilmesini yazdı. Şafak'ın 1820'de kurulan bu kuruluşun başına geçen İngiliz olmayan ikinci kişi olduğunu belirten Bice, yazarı ve eserlerini değerlendiryor.
Bolayır’ın rüzgârından Mağusa’nın taşlarına: ‘Hür vatan’ şairinin bugünün Türkiye’sine vasiyeti
‘Hür vatan’ şairinin bugünün Türkiye’sine vasiyeti Mustafa Yeneroğlu Mustafa Yeneroğlu, 185.doğum gününde Namık Kemal’i yazdı. Yeneroğlu, ‘Hür vatan şairi’ dediği Kemal’i hamasetin sığ sularından uzak durarak kaleme aldığını belirtiyor.
Delilden sanıklığa ilkesi, hukuk devleti ve Mehmet Akif Ersoy soruşturması: Otokratik yargı pratiklerine eleştirel bir bakış
Otokratik yargı pratiklerine eleştirel bir bakış Hasan Köse Tarihçi ve araştırmacı yazar Hasan Köse, geçtiğimiz günlerde uyuşturucu iddiasıyla tutuklanan gazeteci Mehmet Akif Ersoy’un soruşturmasını hukuk temelinde ele alarak yazdı.
Görgü, ahlak için gerekli mi?
Görgü, ahlak için gerekli mi? Tarık Çelenk Tarık Çelenk, Türkiye’de kültür, görgü ve ahlak üzerine yapılan tartışmaların, Tanzimat’tan bugüne uzanan modernleşme serüveni ile Avrupa’nın, özellikle de Viktorya Çağı İngiltere’sinden etkilenmiş bir zihniyetin arayışı olması gerektiğini yazdı.
Eğitimde olması gereken 804 bin 250 çocuk nerede?
Eğitimde olması gereken 804 bin 250 çocuk nerede? Menekşe Tokyay Kimi sorunlar yalnızca ‘çözülmek için’ vardır. Bu çözüm için sihirli değneğe de gerek yok. Yeter ki sivil toplumun özenle hazırladığı verileri geç kalmadan politika sonuçlarına dönüştürelim. Belki de hep bir ağızdan sormanın vakti gelmiştir: 804 bin 250 çocuğun okul dışında ne işi var?
Pınarhisar şahitliğinden Sincan’da sanıklığa: Unutulan ahit ve yargılanan vicdan üzerine bir devrin muhasebesi
Unutulan ahit ve yargılanan vicdan üzerine bir devrin muhasebesi Mustafa Yeneroğlu İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, 'Cumhurbaşkanına hakaret'ten tutuklanan eski AK Parti Milletvekili Hüseyin Kocabıyık'ı ziyaret eetti. Kocabıyık'ın 1999 yılında Pınarhisar Cezaevi’nin kapısında Tayyip Erdoğan için 'hukuk ve hürriyet' nöbeti tutuğunu belirterek 26 yılda yaşanan değişimi yazdı.
Cüzdanındaki sömürgeci: CFA Frangi’nin sonu ve Afrika’nın parasal istiklal savaşı
CFA Frangi’nin sonu ve Afrika’nın parasal istiklal savaşı Göktuğ Çalışkan Siyaset biliminin kadim düsturlarından biri, egemenliğin “bayrak, ordu ve para” üçlüsü üzerinde yükseldiğini vazeder. Afrika ülkeleri, 1960’larda bayraklarını göndere çekip milli marşlarını bestelemiş, ordularını kurmuş olsalar da egemenliğin en hayati sütunu olan “para” bahsinde, sömürgeci efendileri Fransa’nın gölgesinden asla kurtulamamışlardır.